Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν καταστεί απρόθυμοι ακόμη και να συζητήσουν την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, καθώς επικεντρώνονται στην επιβίωση από την επίθεση ΗΠΑ–Ισραήλ, σύμφωνα με άτομο που συμμετέχει σε άμεσες, υψηλού επιπέδου επαφές με την Τεχεράνη.

Οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές και τα πλήγματα σε υψηλόβαθμους Ιρανούς αξιωματούχους, συμπεριλαμβανομένης της πρόσφατης δολοφονίας του επικεφαλής ασφαλείας Αλί Λαριτζανί, σηματοδοτούν μια κλιμάκωση που επιβραδύνει τις προσπάθειες επανεκκίνησης της ναυσιπλοΐας, πρόσθεσε η ίδια πηγή, μιλώντας ανώνυμα.

1

Οι τιμές του πετρελαίου ενίσχυσαν σημαντικά τα κέρδη τους μετά την είδηση. Το Brent ξεπέρασε ξανά τα 110 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ τα πιο ενεργά συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του αμερικανικού αργού αυξήθηκαν πάνω από 2,5%, ξεπερνώντας τα 98 δολάρια ανά βαρέλι.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία και άλλες χώρες έχουν χάσει τη δυναμική των σχεδίων τους να συνοδεύουν πλοία μέσω των Στενών μετά το τέλος του πολέμου, καθώς δεν διαφαίνεται άμεσο τέλος στη βία.

Το κλίμα αυτό είναι κοινό σε Ευρώπη και Μέση Ανατολή, σύμφωνα με πηγές με γνώση των συνομιλιών. Οι αξιωματούχοι χάνουν την εμπιστοσύνη ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ διαθέτουν σχέδιο εξόδου και βλέπουν βαθύτερες οικονομικές αναταράξεις μπροστά. Στις Βρυξέλλες την Πέμπτη, οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανησύχησαν για ένα παρατεταμένο σοκ τιμών.

Η εκτίμηση αυτή αποτελεί ανησυχητική εξέλιξη για την Ευρώπη, η οποία προσπαθεί ταυτόχρονα να μειώσει το ενεργειακό κόστος, να ενισχύσει τις ένοπλες δυνάμεις της και να αυξήσει την πίεση προς τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Τίποτα από αυτά δεν λειτουργεί αποτελεσματικά εάν τα Στενά του Ορμούζ πλήττουν την οικονομία.

«Το πραγματικό ζήτημα τώρα είναι να διασφαλίσουμε τη θέση της Ευρώπης σε αυτόν τον ολοένα πιο απαιτητικό κόσμο και να εξασφαλίσουμε ότι μπορούμε να συμβαδίζουμε, τόσο σε επίπεδο αμυντικών δυνατοτήτων όσο και ενεργειακού εφοδιασμού», δήλωσε ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς. «Όλα αυτά είναι δυνατά μόνο με μια ισχυρή οικονομία».

Εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών και η πρεσβεία της Τεχεράνης στο Λονδίνο δεν απάντησαν άμεσα σε αίτημα για σχόλιο.

Κλιμακούμενος πόλεμος

Στην αρχή του πολέμου, το Ιράν είχε ενημερώσει περιφερειακούς διαμεσολαβητές ότι ήταν πρόθυμο να συζητήσει εκεχειρία, εφόσον υπήρχαν εγγυήσεις ότι δεν θα υπάρξουν περαιτέρω επιθέσεις στη χώρα.

Αυτή η προοπτική πλέον φαίνεται μακρινή.

Ο πόλεμος, που εισέρχεται στην τέταρτη εβδομάδα του, έχει προκαλέσει πάνω από 4.200 θανάτους στην περιοχή και έχει ουσιαστικά αναστείλει τη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ — ενός κρίσιμου περάσματος για περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ροών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Παρότι οι επιθέσεις του Ιράν σε κρίσιμες ενεργειακές εγκαταστάσεις έχουν μειωθεί από το αποκορύφωμα των προηγούμενων ημερών, οι τιμές του Brent συνέχισαν την ανοδική τους πορεία, κλείνοντας την Πέμπτη στο υψηλότερο επίπεδο από τα μέσα του 2022.

Η κρίση εντείνει τις παγκόσμιες ανησυχίες για τον ενεργειακό εφοδιασμό, ιδιαίτερα μετά τους βομβαρδισμούς του Ισραήλ στο South Pars και την επίθεση του Ιράν στο Ras Laffan — δύο μεγάλες εγκαταστάσεις φυσικού αερίου. Ειδικά τα πλήγματα στο Ras Laffan αλλάζουν τους υπολογισμούς και ουσιαστικά αφαιρούν το Κατάρ από τη λίστα των αξιόπιστων προμηθευτών για τα επόμενα χρόνια.

Την Πέμπτη, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δήλωσε ότι μια παρατεταμένη διαταραχή θα ωθήσει τον πληθωρισμό στην ευρωζώνη στο 6,3% και θα προκαλέσει μια σύντομη ύφεση.

«Αυτό είναι ένα σαφές παράδειγμα των παγκόσμιων συνεπειών αυτού του πολέμου», δήλωσε ο Σουηδός πρωθυπουργός Ουλφ Κρίστερσον. «Φυσικά και ανησυχούμε, και ακόμη περισσότερο οι χώρες που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις παραδόσεις φυσικού αερίου».

Ανώτερος κυβερνητικός αξιωματούχος δήλωσε ότι ο κόσμος έχει πλέον καταλάβει πως το Ιράν δεν έχει όρια και ότι οι ενεργειακές υποδομές δεν είναι πλέον ασφαλείς. Ένα βασικό ζήτημα είναι ότι, αν οι υποδομές καταστραφούν, ακόμη και το άνοιγμα των Στενών δεν θα έχει άμεσο αντίκτυπο μέχρι να ολοκληρωθούν οι επισκευές.

Οι χώρες της ΕΕ συμφωνούν ότι η κρίση στο φυσικό αέριο θα προκαλέσει επίσης ανταγωνισμό με την Ασία για προμήθειες LNG, οδηγώντας σε χρόνια υψηλότερου πληθωρισμού. Επιπλέον, θα στερήσει από τις παγκόσμιες αγορές μια σημαντική αναμενόμενη αύξηση προσφοράς LNG — καθώς η αυξημένη παραγωγή των ΗΠΑ μπορεί να καλύψει μόνο μέρος των απωλειών από το Κατάρ.

Για την ΕΕ, αυτό εγείρει ερωτήματα σχετικά με το αν η Ευρώπη μπορεί πράγματι να απεξαρτηθεί πλήρως από τη ρωσική ενέργεια ως απάντηση στην εισβολή στην Ουκρανία.

Η σχεδιαζόμενη σταδιακή κατάργηση του ρωσικού φυσικού αερίου βασιζόταν στην προσδοκία ότι η ΕΕ θα μπορούσε να εξασφαλίσει περισσότερες προμήθειες από τη Μέση Ανατολή και τις ΗΠΑ. Ωστόσο, αυξάνεται ο κίνδυνος να αναβληθεί η προγραμματισμένη απαγόρευση του ρωσικού πετρελαίου, σύμφωνα με πηγές με γνώση του θέματος.

Αυτό αποτελεί σημαντικό όφελος για τον Βλαντίμιρ Πούτιν, ο οποίος ήδη επωφελείται από την άνοδο των παγκόσμιων τιμών πετρελαίου που χρηματοδοτούν τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Ακόμη και αν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ βρουν τρόπο να απεμπλακούν από τον πόλεμο, υπάρχουν ήδη φόβοι ότι τα πλοία θα συνεχίσουν να αποφεύγουν τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, δήλωσε ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος.

«Έχω πολλές ανησυχίες για όσα συμβαίνουν με τις επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές στη Μέση Ανατολή», δήλωσε ο Ολλανδός πρωθυπουργός Ρομπ Γέτεν στις Βρυξέλλες. «Οι επιπτώσεις σε παγκόσμιο επίπεδο θα μπορούσαν να είναι σοβαρές».

Διαβάστε επίσης

Βενεζουέλα: Συνελήφθη ο μεγιστάνας του πετρελαίου Βίλμερ Ρουπέρτι

QatarEnergy: Ο CEO της δηλώνει ότι είχε προειδοποιήσει για τις επιθέσεις κατά των ενεργειακών εγκαταστάσεων του Ιράν

Ευρωαγορές: Βουτιά 2% για τον DAX, πάνω από 3% οι εβδομαδιαίες απώλειες για τον Stoxx 600