Ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ–Ισραήλ και Ιράν, που πλησιάζει να μπει πλέον στην τέταρτη εβδομάδα του, κλιμακώνεται τόσο στρατιωτικά όσο και οικονομικά, με σοβαρές επιπτώσεις στην παγκόσμια ενέργεια και γεωπολιτική σταθερότητα.

Όπως αναφέρει το Reuters, οι Ηνωμένες Πολιτείες ενισχύουν τη στρατιωτική τους παρουσία στη Μέση Ανατολή, αναπτύσσοντας ένα μεγάλο αποβατικό πλοίο με χιλιάδες πεζοναύτες και ναύτες. Αν και δεν έχει διευκρινιστεί ο ακριβής ρόλος αυτών των δυνάμεων, η κίνηση αυτή εντάσσεται σε ευρύτερα σχέδια για πιθανές επιχειρήσεις, ακόμη και αποβατικές ενέργειες, με στόχο την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, τα οποία το Ιράν έχει ουσιαστικά κλείσει.

1

Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν κρίσιμο σημείο διέλευσης για περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και LNG. Η διακοπή της ροής έχει προκαλέσει σοβαρή αναταραχή στις αγορές, με τις τιμές πετρελαίου να έχουν αυξηθεί περίπου κατά 50% από την έναρξη του πολέμου και το Brent να κινείται κοντά στα 110 δολάρια ανά βαρέλι.

Η μείωση της προσφοράς —περίπου 12 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, δηλαδή 12% της παγκόσμιας ζήτησης— δεν μπορεί να αναπληρωθεί εύκολα, γεγονός που σημαίνει ότι οι επιπτώσεις θα διαρκέσουν μήνες ή και χρόνια. Ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας εκτίμησε ότι η αποκατάσταση των ροών μπορεί να χρειαστεί έως και έξι μήνες.

Παράλληλα, οι στρατιωτικές συγκρούσεις εντείνονται. Το Ισραήλ συνεχίζει επιθέσεις σε ιρανικούς κυβερνητικούς και στρατιωτικούς στόχους, σκοτώνοντας υψηλόβαθμους αξιωματούχους, ενώ το Ιράν απαντά με πυραυλικές επιθέσεις σε ισραηλινές πόλεις και επιθέσεις με drones σε αμερικανικές βάσεις στην περιοχή. Η χρήση προηγμένων όπλων, όπως πύραυλοι πολλαπλών κεφαλών και διασποράς, υπογραμμίζει την ένταση της σύγκρουσης. Ο πόλεμος έχει ήδη προκαλέσει χιλιάδες θανάτους και εκτοπισμό εκατομμυρίων ανθρώπων, κυρίως στο Ιράν και στον Λίβανο.

Σε πολιτικό επίπεδο, ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, τόνισε την «ενότητα» και «αντίσταση» του ιρανικού λαού, στο μήνυμά του για την Περσική Πρωτοχρονιά, υποστηρίζοντας ότι οι επιθέσεις δεν πέτυχαν να κάμψουν το ηθικό της χώρας. Από την άλλη πλευρά, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εξέφρασε έντονη δυσαρέσκεια προς τους συμμάχους της Ουάσιγκτον, κατηγορώντας τους ότι αρνούνται να συμβάλουν στρατιωτικά στο άνοιγμα των Στενών, παρά το γεγονός ότι επηρεάζονται από τις υψηλές τιμές ενέργειας.

Οι ευρωπαϊκές και άλλες δυτικές χώρες εμφανίζονται επιφυλακτικές, δηλώνοντας ότι οποιαδήποτε στρατιωτική συνοδεία πλοίων προϋποθέτει τον τερματισμό των εχθροπραξιών. Παράλληλα, οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές επεκτείνονται και σε γειτονικές χώρες, όπως το Κατάρ και το Κουβέιτ, επιδεινώνοντας την ενεργειακή κρίση και δημιουργώντας αβεβαιότητα για την ασφάλεια των προμηθειών φυσικού αερίου για τα επόμενα χρόνια.

Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, η κατάσταση έχει και πολιτικές συνέπειες. Η αύξηση των τιμών καυσίμων πλήττει τους καταναλωτές και τη δημοτικότητα της κυβέρνησης, ενώ η κοινή γνώμη εμφανίζεται αρνητική απέναντι στο ενδεχόμενο χερσαίας επέμβασης στο Ιράν, ιδιαίτερα ενόψει των επικείμενων εκλογών.

Συνολικά, η σύγκρουση δεν δείχνει σημάδια άμεσης αποκλιμάκωσης. Ακόμη και αν σταματήσει σύντομα, οι επιπτώσεις στις ενεργειακές αγορές και την παγκόσμια οικονομία θα είναι μακροχρόνιες, με αυξημένο πληθωρισμό, διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα και ενισχυμένη γεωπολιτική αστάθεια.

Διαβάστε επίσης

Απρόθυμοι οι Ιρανοί αξιωματούχοι ακόμα και να συζητήσουν για άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ – Ενισχύεται το Brent

Βανς: Στην Ουγγαρία αρχές Απριλίου ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ για να στηρίξει Όρμπαν

QatarEnergy: Ο CEO της δηλώνει ότι είχε προειδοποιήσει για τις επιθέσεις κατά των ενεργειακών εγκαταστάσεων του Ιράν