Υπάρχουν στιγμές κατά τις οποίες τα πολλά λόγια περισσεύουν. Στιγμές κατά τις οποίες η οδύνη δεν χωρά σε επίσημες ανακοινώσεις και τυπικές δηλώσεις. Τότε, ένα δάκρυ, μια προσευχή και ένα χαμηλόφωνο «Αἰωνία ἡ μνήμη» μπορούν να εκφράσουν πολύ περισσότερα από οποιονδήποτε δημόσιο λόγο.

Μια τέτοια συγκλονιστική στιγμή έζησαν όσοι βρέθηκαν σήμερα στο Ιερό Προσκύνημα του Αγίου Πορφυρίου, όταν ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος τέλεσε τρισάγιο στη μνήμη των δύο πιλότων, Δημήτρη Πέτρου και Ιωάννη Μπλέσια, οι οποίοι έχασαν τη ζωή τους κατά την εκτέλεση του καθήκοντος στην Τανάγρα.

Ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος, παρά το προχωρημένο της ηλικίας του, εξακολουθεί να λειτουργεί με ταχύτατα αντανακλαστικά, εκπλήσσοντας πολλές φορές με την ενσυναίσθηση, τη διακριτικότητα και την ευαισθησία με την οποία αντιμετωπίζει τα μεγάλα και οδυνηρά γεγονότα που συγκλονίζουν την κοινωνία μας.

Χωρίς θόρυβο, χωρίς επικοινωνιακές υπερβολές και χωρίς βαρύγδουπες εκφράσεις, γνωρίζει να δίνει το «παρών» της Εκκλησίας εκεί όπου υπάρχει πόνος. Σεμνά, πατρικά και ταπεινά. Όχι για να προβληθεί, αλλά για να προσευχηθεί. Όχι για να διεκδικήσει τον πρώτο λόγο, αλλά για να σταθεί δίπλα στους ανθρώπους που δοκιμάζονται.

Αμέσως μετά το θλιβερό άγγελμα της πτώσης του αεροσκάφους και της τραγικής απώλειας των δύο πιλότων, ο Προκαθήμενος της Εκκλησίας της Ελλάδος εξέφρασε τη βαθύτατη οδύνη του, μιλώντας για τη θυσία δύο νέων ανθρώπων οι οποίοι έπεσαν υπηρετώντας την πατρίδα.

Δεν επρόκειτο απλώς για δύο στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων. Ήταν δύο παιδιά της Ελλάδας. Δύο παλικάρια που φόρεσαν με υπερηφάνεια το εθνόσημο, ανέλαβαν το βαρύ χρέος της υπεράσπισης της πατρίδας και βρέθηκαν καθημερινά αντιμέτωπα με τους κινδύνους που συνεπάγεται η υψηλή αποστολή τους. Ήταν δύο άνθρωποι με οικογένειες, όνειρα, σχέδια και προσδοκίες για τη ζωή· δύο νέα πρόσωπα που χάθηκαν τόσο άδικα και τόσο πρόωρα.

Με τον συντονισμό και την αμεσότητα που χαρακτηρίζουν τον στενό συνεργάτη του Αρχιεπισκόπου και Γενικό Αρχιερατικό Επίτροπο της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, π. Εμμανουήλ Παπαμικρούλη τελέστηκε στο Ιερό Προσκύνημα του Αγίου Πορφυρίου το τρισάγιο για την ανάπαυση των ψυχών τους.

Η ακολουθία ήταν λιτή. Χωρίς επισημότητες και περιττές εξάρσεις. Και ίσως γι’ αυτό ήταν ακόμη πιο δυνατή και πιο ουσιαστική. Μέσα στη σιωπή της προσευχής, τα ονόματα του Δημήτρη και του Ιωάννη ακούστηκαν ενώπιον του Θεού. Τα δύο αδικοχαμένα παλικάρια δεν ήταν πλέον απλώς δύο ονόματα μιας τραγικής είδησης. Ήταν δύο ψυχές για τις οποίες προσευχόταν ολόκληρη η Εκκλησία.

Η πιο συγκλονιστική στιγμή ήρθε στο τέλος του τρισαγίου.

Την ώρα που ο Αρχιεπίσκοπος έψαλλε το «Αἰωνία ἡ μνήμη», η φωνή του λύγισε και ένα δάκρυ κύλησε στο πρόσωπό του. Ήταν ένα δάκρυ αληθινό, ανθρώπινο και πατρικό. Το δάκρυ ενός Ιεράρχη που εκείνη την ώρα δεν στεκόταν μόνο ως Προκαθήμενος της Εκκλησίας, αλλά ως πατέρας που πονούσε για δύο παιδιά της πατρίδας.

Μέσα σε εκείνο το δάκρυ χωρούσε ολόκληρος ο πόνος της Ελλάδας. Η οδύνη των οικογενειών, ο βουβός θρήνος των συναδέλφων τους, η συγκίνηση ενός λαού που υποκλίνεται μπροστά στη θυσία τους. Χωρούσε ακόμη το μεγάλο και αναπάντητο «γιατί» που συνοδεύει πάντοτε την απώλεια νέων ανθρώπων, όταν η ζωή τους κόβεται ξαφνικά, την ώρα μάλιστα που υπηρετούν το καθήκον.

Το «Αἰωνία ἡ μνήμη» ακούστηκε σαν ο τελευταίος αποχαιρετισμός της Εκκλησίας προς τους δύο πιλότους. Όχι όμως ως ένα οριστικό αντίο. Για την Εκκλησία, ο θάνατος δεν έχει τον τελευταίο λόγο. Η προσευχή για τους κεκοιμημένους αποτελεί ομολογία πίστεως στην Ανάσταση, αλλά και υπόσχεση ότι τα πρόσωπα και η θυσία τους δεν θα λησμονηθούν.

Η πράξη αυτή του Αρχιεπισκόπου ήταν απλή, αλλά βαθύτατα ουσιαστική. Ήταν η έμπρακτη απόδειξη ότι η Εκκλησία δεν ξεχνά τα παιδιά της. Σκύβει επάνω στον ανθρώπινο πόνο, προσεύχεται για εκείνους που έφυγαν και στέκεται, όσο μπορεί, κοντά σε εκείνους που έμειναν πίσω να σηκώνουν τον βαρύ σταυρό της απώλειας.

Καμία λέξη δεν μπορεί να απαλύνει τον πόνο των οικογενειών του Δημήτρη Πέτρου και του Ιωάννη Μπλέσια. Καμία τιμητική αναφορά δεν μπορεί να γεμίσει το κενό που αφήνει η απουσία τους. Υπάρχει όμως η αγάπη, η προσευχή και η συλλογική μνήμη ενός λαού που γνωρίζει να τιμά εκείνους οι οποίοι έπεσαν στο καθήκον.

Και υπάρχει εκείνο το δάκρυ του Αρχιεπισκόπου την ώρα του «Αἰωνία ἡ μνήμη». Ένα δάκρυ που έγινε προσευχή. Ένα δάκρυ που εξέφρασε όσα δεν μπορούν να ειπωθούν με λόγια. Ένα δάκρυ για τα δύο αδικοχαμένα παιδιά της Ελλάδας, τα οποία πέταξαν για τελευταία φορά στους ουρανούς που υπηρέτησαν και αγάπησαν.

Ας είναι αιωνία η μνήμη του Δημήτρη και του Ιωάννη.

Ας αναπαύσει ο Θεός τις ψυχές τους και ας χαρίζει δύναμη και παρηγοριά στις οικογένειες και στους αγαπημένους τους.

Η Ελλάδα δεν θα τους ξεχάσει.

* Ο Σωτήρης Μ. Τζούμας είναι Επικοινωνιολόγος/Αναλυτής