Το λάθος του Στουρνάρα ήταν που διάλεξε την Ομάδα Αλήθειας για να μιλήσει. Σε μια περίοδο όπου οι λεκτικές κόντρες δίνουν τον τόνο στη δημόσια συζήτηση, η επιλογή του μέσου δεν είναι λεπτομέρεια. Καθορίζει το πώς θα ακουστεί το μήνυμα, αλλά και το πώς θα ερμηνευτεί. Άλλο να μιλήσει στην «Αυγή», άλλο να πάει στην «Ελεύθερη Ώρα», άλλο να διαλέξει μπλογκ για ελεύθερες καταδύσεις.

Ένας διοικητής της Τράπεζα της Ελλάδος κανονικά προφυλάσσει το κύρος του θεσμού, ακόμη και όταν θέλει να απαντήσει σε κατηγορίες ή να καταθέσει τη δική του εκδοχή για τα γεγονότα. Αυτό δεν σημαίνει ότι όσα είπε ο Γιάννης Στουρνάρας είναι ανακριβή ή ότι η ουσία της υπόθεσης μπορεί να παραμεριστεί επειδή η συνέντευξη δόθηκε σε έναν αμφιλεγόμενο μέσο.

Η αντίδραση του Αλέξη Τσίπρα ήταν εξαιρετικά σκληρή, με χαρακτηρισμούς που ξεπερνούν την πολιτική κριτική και γίνονται προσωπική απαξίωση. Δεν είναι η πρώτη φορά που η συζήτηση παρεκτρέπεται. Ωστόσο, πίσω από τις λέξεις κρύβεται ο Αλέξης. Λάθος, αυτό είναι Ολύμπιανς. Πίσω από τις λέξεις υπάρχει μια συγκεκριμένη κατηγορία που δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη: η αναφορά του διοικητή ότι, όταν αρνήθηκε να διορίσει τον αρχηγό που επιθυμούσε ο ΣΥΡΙΖΑ στην Τράπεζα Αττικής, τιμωρήθηκε η γυναίκα του.

Κατά τύχη, από σύμπτωση δηλαδή, ίσως κατά λάθος, το Σώμα Δίωξης Οικονομικού Εγκλήματος έκανε φύλλο και φτερό τις δραστηριότητες της κυρίας Διοικητού. Μας λένε άνθρωποι του χώρου που τα θυμούνται, ότι οι Συριζαίοι το είχαν παρακάνει. Δηλαδή ο έλεγχος γινόταν ως παρενόχληση.

Είναι εύλογο ένας πρώην πρωθυπουργός να αντιδρά όταν θεωρεί ότι κατηγορείται για κατάχρηση εξουσίας. Όμως η ένταση της αντίδρασης δεν συνιστά απόδειξη ότι δεν τα έκανε αυτά. Ο ίδιος ή το ιερατείο του, αν με εννοείτε…

Το ερώτημα που θα έπρεπε λοιπόν να απαντηθεί δεν είναι ποιος μίλησε σήμερα με πιο σκληρές εκφράσεις, αλλά τι συνέβη πραγματικά εκείνη την περίοδο. Και εδώ βρίσκεται το πρόβλημα της δημόσιας συζήτησης: αντί να εστιάζουμε στο περιεχόμενο και στα σημαντικά, αναλύουμε τα πάντα για το περιτύλιγμα.

Το 2015 δεν είναι μια τυχαία χρονιά. Η χώρα βρέθηκε πράγματι στο χείλος της οικονομικής κατάρρευσης, με κλειστές τράπεζες, περιορισμούς στην κίνηση κεφαλαίων και ένα κλίμα ακραίας αβεβαιότητας. Ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας είχε τότε θεσμική υποχρέωση να προειδοποιεί για τους κινδύνους, ακόμη κι αν οι προειδοποιήσεις αυτές ενοχλούσαν την κυβέρνηση. Η ανεξαρτησία του δεν είναι τυπική. Είναι βασικός όρος για τη σταθερότητα της οικονομίας.

Οι κατηγορίες περί πολιτικής μεροληψίας του Στουρνάρα δεν είναι καινούργιες. Από την άλλη πλευρά, όμως, δεν είναι καινούργιες ούτε οι προσπάθειες κυβερνήσεων να καπελώσουν τους θεσμούς. Η ιστορία, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά διεθνώς, δείχνει ότι οι συγκρούσεις ανάμεσα σε κυβερνήσεις και κεντρικές τράπεζες είναι συχνές, ιδίως σε περιόδους κρίσης. Το κρίσιμο ερώτημα είναι ποιος υπερασπίζεται τον θεσμικό του ρόλο και ποιος προσπαθεί να τον κάμψει.

Σε αυτό το σημείο, τα επιχειρήματα του Στουρνάρα φαίνονται πιο πειστικά από τις γενικές καταγγελίες που διατυπώνονται εναντίον του. Η προειδοποίηση για κινδύνους δεν είναι εκβιασμός. Είναι υποχρέωση. Και η άρνηση να αποδεχθεί μια διοίκηση που θεωρούσε προβληματική δεν αποτελεί πολιτική παρέμβαση, αλλά άσκηση των αρμοδιοτήτων του.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος είναι υπεράνω κριτικής. Η επιλογή δημόσιων παρεμβάσεων, ο τόνος, ακόμη και η χρονική στιγμή, μπορούν να κριθούν πολιτικά. Όμως άλλο πράγμα η κριτική και άλλο η απόπειρα να παρουσιαστεί κάθε θεσμική διαφωνία ως συνωμοσία ή ως πράξη ιδιοτέλειας.

Διαβάστε επίσης

Ζωή Κωνσταντοπούλου, νταής εναντίον όλων

Νίκη Κεραμέως: Ένα δύσκολο αλλά αναγκαίο στοίχημα

Μητσοτάκης μάλλον μέχρι να σβήσει ο ήλιος