Μπρα ντε φερ στο Αιγαίο – Τι φέρνει ο πόλεμος των ΝAVTEX

Στις 16:13 το απόγευμα της Παρασκευής εκδίδεται από τον σταθμό Ηρακλείου η αγγελία προς ναυτιλλομένους, με αριθμό 1411/26,  και αφορά ερευνητικές εργασίες για την εγκατάσταση υποθαλάσσιου καλωδίου Ελλάδας Κύπρου από το γαλλικό πλοίο «Abeille Marengo».

Το ερευνητικό σκάφος, το οποίο εξακολουθεί να είναι στο λιμάνι του Ηρακλείου, πρόκειται να αποπλεύσει άμεσα για την περιοχή των ερευνών. Με την Ελλάδα να είναι προετοιμασμένη για όλα τα σενάρια και ενδεχόμενα, η NAVTEX (σ.σ.  με την περίοδος ισχύος της να αρχίζει στις 6 Νοεμβρίου 2026 και να ολοκληρώνεται στις 6 Μαρτίου 2027) για τις έρευνες του Great Sea Interconnectorσηματοδοτεί την αρχή για το καλώδιο, εν μέσω αυξημένης έντασης με την Άγκυρα.

Το «μπρα-ντε-φερ» μεταξύ Ελλάδας Τουρκίας συνεχίστηκε με την Άγκυρα να αντιδράει αστραπιαία  με τον σταθμό της Αττάλειας να εκδίδει Navtex με την οποία υποστηρίζει πως το τμήμα της περιοχής που καλύπτει η ελληνική αναγγελία αφορά περιοχή της τουρκικής υφαλοκρηπίδας, με μνεία και πάλι στη μονομερή κατάθεση συντεταγμένων στον ΟΗΕ. Επίσης διεμήνυσε προς πάσα κατεύθυνση πως δεν έχει χορηγήσει τη συγκατάθεσή της για την ερευνητική δραστηριότητα που αναφέρεται στην «μη εξουσιοδοτημένη», όπως την αποκάλεσε, ελληνική αναγγελία.

Οι εκτιμήσεις της Αθήνας για τη στάση της Τουρκίας και η Κάσσος 

Στο πεδίο η αγγελία προς ναυτιλλομένους καλύπτει θαλάσσιες περιοχές στο ανατολικό και νοτιοανατολικό Κρητικό Πέλαγος, καθώς και στην Ανατολική Μεσόγειο, με τις συντεταγμένες να εκτείνονται ανατολικά της Κρήτης και της Κάσου.  Όπως εκτιμούν στην Αθήνα, παρά την κλιμάκωση της έντασης με την Τουρκία, η Άγκυρα δεν θα προβεί σε κάποια προκλητική ενέργεια στην παρούσα φάση.

Σύμφωνα με τα όσα έχουν γίνει γνωστά τα στις 2  Νοεμβρίου ενημερώθηκαν τα μέλη της ειδικής διυπουργικής επιτροπής (ΕΧΑΕΘ), δόθηκε θετική απάντηση, ενώ στη συνέχεια το Λιμενικό εξέδωσε την «άδεια εξαίρεσης» του πλοίου υπό γαλλική σημαία Abeille Marengo.  Στη συνέχεια ήρθε το επίσημο αίτημα της εταιρείας διαχείρισης του έργου για την έκδοση NAVTEX, το οποίο διαβιβάστηκε στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας, με αποτέλεσμα να εκδώσει  άμεσα τη NAVTEX μέσω της Υδρογραφικής Υπηρεσίας του Πολεμικού Ναυτικού.

Την ίδια ώρα οι εκτιμήσεις αναφέρουν πως η ενημέρωση της γαλλικής στην τουρκική πλευρά θα περιορίσει τις «παρενοχλήσεις», ωστόσο αυτό δεν θεωρείται δεδομένο και μένει να φανεί στο πεδίο. Τα όσα αναφέρονται στην τουρκική NAVTEX δημιούργησαν χθες εύλογα ερωτήματα για το  εάν πράγματι έχει υπάρξει συνεννόηση με τη Γαλλία και εάν η Τουρκία τελικά δεν αρκείται στην ενημέρωση ή τη γνωστοποίηση, αλλά απαιτεί να ζητηθεί η συγκατάθεσή της προκειμένου να διεξαχθούν έρευνες.

Το καλοκαίρι του 2024 η Κάσσος είχε βρεθεί στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης, όταν η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων είχε οδηγήσει σε διακοπή των ερευνών. Όλο αυτό το διάστημα, μετά την είσοδο της γαλλικής εταιρείας Meridian στο έργο, η Αθήνα είχε ξεκαθαρίσει, με κάθε τρόπο, πως δεν πρόκειται να ζητήσει άδεια από την Τουρκία για την εκτέλεση εργασιών σε περιοχές όπου ασκεί κυριαρχικά δικαιώματα.  Όπερ και εγένετο.

NAVTEX εξέδωσε χθες και η Λευκωσία. «Ως προς τα περί άδειας ενημέρωσης, η ερώτηση αυτή πρέπει να έχει απαντηθεί πάνω από 10, 15, 20 φορές τις τελευταίες ημέρες. Αίτημα για άδεια υπεβλήθη μόνο στις ελληνικές αρχές. Η απάντηση εδόθη πριν από λίγο για το χρόνο της έκδοσης της άδειας και από καμία άλλη αρχή.», δήλωσε επί του θέματος το μεσημέρι της Παρασκευής ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης και συνέχισε: «το ελληνικό κράτος δεν πρόκειται να προβεί σε καμία άλλη ενέργεια, είτε ενημέρωση είτε άδεια, όπως έχει πει ο Υπουργός Εξωτερικών. Είναι άλλο πράγμα από εκεί και πέρα η διαδικασία, η οποία θα ακολουθηθεί από την εταιρεία. Το ξαναλέω, καμία άδεια, κανένα αίτημα για άδεια πουθενά αλλού».

Ο ρόλος της γαλλικής εταιρείας

Από τον περασμένο Αύγουστο, όταν πραγματοποιήθηκε η είσοδος της Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην GSI, από το Μέγαρο Μαξίμου σχολίαζαν πως αποτελούσε ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου. Οι εκτιμήσεις που γίνονταν τότε μιλούσαν για «ενίσχυση της αξιοπιστίας και η δημιουργία ευνοϊκότερων προϋποθέσεων για την επιτάχυνση των εργασιών», γεγονός το οποίο απεδείχθη επί του πρακτέου.

Την ίδια ώρα η είσοδος της γαλλικής εταιρείας στο ευρωπαϊκό έργο διευκόλυνε και τη μακροπρόθεσμη τραπεζική χρηματοδότηση της διασύνδεσης, ενισχύοντας την ασφάλεια και τη σταθερότητα του χρηματοδοτικού σχήματος.  Στρατηγικός στόχος του GSI είναι η σύνδεση της Κύπρου με το ευρωπαϊκό σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας μέσω της Ελλάδας και η ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και ανθεκτικότητας των δύο χωρών.

Ο γαλλικός όμιλος, πάντως, έχει ειδίκευση  σε έργα στρατηγικής σημασίας στους τομείς των δημόσιων υποδομών, τα οποία αναπτύσσει, χρηματοδοτεί, κατασκευάζει και διαχειρίζεται με μακροπρόθεσμο επενδυτικό ορίζοντα, σε συνεργασία με κυβερνήσεις, ρυθμιστικές αρχές και δημόσιους φορείς. Στο χαρτοφυλάκιο της εταιρείας περιλαμβάνονται  130 έργα, τα οποία βρίσκονται υπό ανάπτυξη, κατασκευή ή λειτουργία και αντιστοιχούν σε συνολικές κινητοποιημένες επενδύσεις περίπου 100 δισ. ευρώ.

Η ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών

Tο υπουργείο Εξωτερικών σε ανακοίνωσή του τόνισε πως ολοκληρώθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες αδειοδότησης από τις αρμόδιες ελληνικές Αρχές για την εκτέλεση εργασιών έρευνας και πόντισης καλωδίου στο πλαίσιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (GSI), σε συνέχεια σχετικού αιτήματος που υπέβαλε η γαλλική εταιρεία NEXANS, για λογαριασμό της κυρίας του έργου εταιρείας GSI.

Ειδικότερα, κατόπιν θετικής γνωμοδότησης της αρμόδιας διυπουργικής Επιτροπής Χορήγησης Αδειών Ερευνών Θαλάσσης (ΕΧΑΕΘ), ο υπουργός Εξωτερικών εξέδωσε σήμερα, 6 Νοεμβρίου 2026, τη σχετική απόφαση αδειοδότησης των εργασιών έρευνας και πόντισης του καλωδίου. Ακολούθως, το ερευνητικό πλοίο αιτήθηκε την έκδοση της προβλεπόμενης αγγελίας προς ναυτιλλομένους (NAVTEX) για την εκτέλεση των εργασιών, η οποία εκδόθηκε αμέσως.

Στις προετοιμασίες για την πόντιση του καλωδίου GSI είχε αναφερθεί ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, στέλνοντας παράλληλα μήνυμα προς την Άγκυρα. «Αν η Τουρκία προσπαθήσει να παρέμβει, θα βρει απέναντί της την Ελλάδα και την Ε.Ε.», ήταν το μήνυμα που είχε εκπέμψει πριν από λίγες ημέρες, ενώ σε άλλη συνέντευξη του είχε διαμηνύσει πως οποιαδήποτε παρεμπόδιση από την Τουρκία «θα αντιμετωπιστεί επιχειρησιακά».

Διαβάστε επίσης

Τουρκικό ΥΠΕΞ: Δεν έχει υποβληθεί αίτημα άδειας στην Τουρκία για έρευνες για το GSI – «Ακυρώσαμε» τις ελληνικές NAVTEX

Ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου: «Πόλεμος NAVTEX» μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας

Εκδόθηκε η NAVTEX για το πλοίο που θα κάνει έρευνες για το καλώδιο Κρήτης – Κύπρου