Μικρή επιβράδυνση της ανάπτυξης και υψηλότερο πληθωρισμό δείχνουν οι έως τώρα εκτιμήσεις για τις επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή στην ελληνική οικονομία. Οι «τριγμοί» στις παγκόσμιες αγορές και η υψηλή αβεβαιότητα φέρνει διορθωτικές κινήσεις στους στόχους του ελληνικού προϋπολογισμού, με τα στελέχη του οικονομικού επιτελείου να επιχειρούν να αποτυπώσουν αυτούς τους κλυδωνισμούς στο νέο Μεσοπρόθεσμο Σχέδιο που γράφεται αυτή την ώρα στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, ώστε να αποσταλεί έως τα τέλη Απριλίου στην Κομισιόν.

Ο προϋπολογισμός του 2026 έχει «χτιστεί» πάνω στην πρόβλεψη για μια τιμή πετρελαίου Brent στα 62,4 δολάρια το βαρέλι (κατά μέσο όρο σε ετήσιο επίπεδο). Η απότομη αύξηση των τιμών λόγω του πολέμου από τις αρχές Μαρτίου, έχουν οδηγήσει τη μέση τιμή του Brent κοντά στα 85 δολάρια, δηλαδή σε πολύ υψηλότερα επίπεδα. Αν και στην

1

Εισηγητική Έκθεση του προϋπολογισμού 2026 έχει ενσωματωθεί και ένα δυσμενές σενάριο αύξησης της τιμής του πετρελαίου έως και τα 100 δολάρια, οι εξελίξεις αναγκάζουν το οικονομικό επιτελείο να «ξαναγράψει» τους στόχους του προϋπολογισμού, χωρίς να σημαίνει πως εκτροχιάζεται η δημοσιονομική εικόνα της χώρας.

Μείωση της ανάπτυξης

Βέβαιη θα πρέπει να θεωρείται η αναθεώρηση της ανάπτυξης προς τα κάτω, με τον πήχη πλέον να τοποθετείται στην περιοχή του 2%, έναντι του 2,4% της αρχικής πρόβλεψης του προϋπολογισμού. Ήδη, μια σειρά από τις εκτιμήσεις έχουν προχωρήσει σε αναθεώρηση της ελληνικής ανάπτυξης και ενδεικτικά:

• Η ΤτΕ στην πρόσφατη έκθεσή της στο 1,9% (από 2,1% προηγουμένως)
• Το ΔΝΤ στο 1,8% (από 2%)
• Το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή στο 2% (από 2,1%)
• Η Bank of America στο 1,6% (από 1,8%)
• Η UBS στο 2,2% (από 2,4%)

Πρόσφατη μελέτη του Προέδρου του ΚΕΠΕ, καθηγητή Παναγιώτη Πετράκη ανέφερε πως μια πολεμική σύγκρουση διάρκειας 1-3 μηνών (όσο δηλαδή αναμένεται να διαρκέσει η ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή με βάση το τωρινό σενάριο της προσωρινής εκεχειρίας, υπό την προϋπόθεση πως θα ακολουθήσει λήξη του πολέμου), προβλέπεται η τιμή του πετρελαίου να αγγίξει το 2026 τα 85 δολάρια το βαρέλι και η ανάπτυξη να περιοριστεί φέτος στο 1,8%.

Με βάση το ίδιο σενάριο, ο πληθωρισμός θα διαμορφωθεί στο 3,8% από 2,3% που προβλέπει το βασικό σενάριο.

Άνοδος του πληθωρισμού

Εξίσου βέβαιη θα πρέπει να είναι και η αναθεώρηση της εκτίμησης για άνοδο του πληθωρισμού, λόγω των επιπτώσεων του πολέμου. Ήδη, τον τελευταίο μήνα οι τιμές των καυσίμων έχουν εκτοξευθεί, προαναγγέλλοντας σημαντική ενίσχυση των πληθωριστικών πιέσεων. Ωστόσο, οι μετρήσεις του οικονομικού επιτελείου δεν αφορούν μια μηνιαία αυξημένη μεταβολή, αλλά το σύνολο του έτους, κάτι που προοιωνίζει πως η άνοδος του πληθωρισμού θα συνεχιστεί για αρκετούς ακόμη μήνες.

Στο αναθεωρημένο Μεσοπρόθεσμο η πρόβλεψη αναμένεται να ανέβει πάνω από το 3% έναντι της αρχικής εκτίμησης για 2,2% (2,6% το 2025), μια εξέλιξη που συνδέεται με το αυξημένο ενεργειακό κόστος και το κύμα ακρίβειας στις τιμές των προϊόντων.

Στην πρόσφατη τριμηνιαία έκθεσή του το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή προβλέπει πως ο πληθωρισμός μπορεί να φτάσει φέτος στο 4%, από το 3% που είχε εκτιμήσει τον περασμένο Δεκέμβριο.

Αντίστοιχα, η έκθεση του Διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος τοποθετεί τον φετινό πληθωρισμό στο 3,1% από 2,9% της προηγούμενης εκτίμησης το 2025.

Ανάσα το πρωτογενές πλεόνασμα του 2025

Μέσα στην αβεβαιότητα του πολέμου και τον κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού της ευρωπαϊκής οικονομίας, ο ελληνικός προϋπολογισμός αναμένει μια θετική είδηση στις 22 Απριλίου, όταν η Eurostat θα ανακοινώσει την πρώτη της εκτίμηση για το πλεόνασμα του 2025.

Πριν από λίγες ημέρες το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή εκτίμησε η περσινή χρονιά έκλεισε με πρωτογενές πλεόνασμα κοντά στο 4,5% του ΑΕΠ, κυρίως λόγω της αύξησης των φορολογικών εσόδων. Στο ίδιο μήκος κύματος κινούνται και οι προβλέψεις της ΤτΕ και συγκεκριμένα στο 4,4% του ΑΕΠ (έναντι 4,7% του ΑΕΠ το 2024), υπερβαίνοντας τις προβλέψεις τόσο της Ετήσιας Έκθεσης Προόδου του ΜΔΣ 2025-28 (3,2% του ΑΕΠ) όσο και του Προϋπολογισμού του 2026 (3,7% του ΑΕΠ). Ωστόσο, ο αρμόδιος υφυπουργός Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς μιλώντας προ ημερών σε ημερίδα του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, άφησε να εννοηθεί πως η κυβέρνηση αναμένεται ακόμα υψηλότερο πλεόνασμα.

Η έκθεση του κεντρικού τραπεζίτη της χώρας ερμηνεύει αυτή την εξέλιξη σημειώνοντας πως «εφόσον η καλύτερη του αναμενομένου δημοσιονομική επίδοση επιβεβαιωθεί και αποδοθεί σε πρόσθετα μόνιμα έσοδα που προκύπτουν από διαρθρωτικές παρεμβάσεις για τον περιορισμό της φοροδιαφυγής ή/και σε συγκράτηση των πρωτογενών δαπανών, τότε ο ρυθμός αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών το 2025 εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί χαμηλότερα από την πρόβλεψη του Προϋπολογισμού του 2026 (4,4%). Το γεγονός αυτό θα δημιουργήσει δημοσιονομικό περιθώριο για αυξημένες καθαρές πρωτογενείς δαπάνες τα επόμενα έτη, υπό τους περιορισμούς του νέου ευρωπαϊκού δημοσιονομικού πλαισίου. Το συνολικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί σε πλεόνασμα 1,3% του ΑΕΠ».

Διαβάστε επίσης:

ΗΠΑ: Εκτίναξη στο 3,3% για τον πληθωρισμό το Μάρτιο

FT: Συναγερμός για ελλείψεις καυσίμων στα αεροδρόμια της Ευρώπης

Ευρωαγορές: Οριακή άνοδος με φόντο την εύθραυστη εκεχειρία ΗΠΑ–Ιράν – Προβληματισμένοι οι traders