Goldman Sachs: Το σοκ στην ενέργεια πλήττει κυρίως τα καύσιμα και όχι το αργό πετρέλαιο

Η μεγαλύτερη αναταραχή που έχει καταγραφεί ποτέ στην αγορά πετρελαίου λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή εκτιμάται ότι επηρεάζει δυσανάλογα τα διυλισμένα καύσιμα —όπως το ντίζελ και τα αεροπορικά καύσιμα— περισσότερο από το ίδιο το αργό, σύμφωνα με ανάλυση της Goldman Sachs.

Όπως επισημαίνουν οι αναλυτές Γιούλια Ζεστκόβα Γκρίγκσμπι και Ντάαν Στρούιβεν, οι αυξήσεις τιμών στα διυλισμένα προϊόντα είναι αισθητά εντονότερες σε σχέση με το αργό πετρέλαιο. Η βασική αιτία εντοπίζεται στις σοβαρές ελλείψεις σε τύπους μέσης και βαριάς ποιότητας αργού, οι οποίοι αποτελούν κρίσιμη πρώτη ύλη για την παραγωγή ντίζελ, αεροπορικών καυσίμων και μαζούτ.

Οι διεθνείς αγορές ενέργειας έχουν εισέλθει σε φάση έντονης αστάθειας μετά την έναρξη του πολέμου μεταξύ Ηνωμένες Πολιτείες και Ισραήλ εναντίον του Ιράν στα τέλη του προηγούμενου μήνα. Η κρίση οδήγησε σε σχεδόν πλήρη διακοπή των εξαγωγών μέσω των Στενών του Ορμούζ, ενώ συνοδεύτηκε από επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές, προκαλώντας περιορισμό τόσο στην παραγωγή όσο και στη διύλιση.

Παρά το γεγονός ότι οι τιμές του αργού έχουν αυξηθεί πάνω από 40% —με το Brent crude oil να ξεπερνά τα 100 δολάρια ανά βαρέλι— ορισμένα καύσιμα καταγράφουν ακόμη μεγαλύτερες ανατιμήσεις. Σε αγορές της Ασία, το κόστος έχει ακόμη και διπλασιαστεί, με χώρες όπως η Νότια Κορέα, η Κίνα και η Ταϊλάνδη να επιβάλλουν περιορισμούς στις εξαγωγές για την προστασία της εγχώριας επάρκειας.

Οι αναλυτές τονίζουν ότι «καμία περιοχή ή προϊόν δεν είναι πλήρως θωρακισμένο», καθώς η κρίση έχει περιορίσει σημαντικά την ικανότητα των παραγωγών στον Περσικό Κόλπο να εξάγουν διυλισμένα προϊόντα. Παράλληλα, έχουν καταγραφεί διακοπές λειτουργίας σε διυλιστήρια και μειωμένες ροές πρώτων υλών κατάλληλων για παραγωγή καυσίμων υψηλής ζήτησης.

Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι περίπου το 60% των εξαγωγών αργού από τον Περσικό Κόλπο αφορά μέσης και βαριάς ποιότητας πετρέλαιο, για το οποίο υπάρχουν περιορισμένες εναλλακτικές πηγές εκτός Μέσης Ανατολής.

Η αναταραχή επεκτείνεται και σε άλλα προϊόντα διύλισης, όπως η νάφθα, βασικό υλικό για τη βιομηχανία πετροχημικών. Η Ασία καλύπτει σχεδόν το 50% των αναγκών της από τον Περσικό Κόλπο, ενώ η Ευρώπη εξαρτάται σε ποσοστό περίπου 40% για τα αεροπορικά καύσιμα.

Παρά την ένταση, η Goldman Sachs εκτιμά ότι το σοκ δεν θα εξελιχθεί σε γενικευμένη κρίση εφοδιαστικών αλυσίδων, όπως εκείνη της πανδημίας COVID-19. Οι τιμές του πετρελαίου έχουν εκτιναχθεί —με το Brent κοντά στα 105 δολάρια και το WTI crude oil στα 99,5 δολάρια, σημειώνοντας άνοδο άνω του 70% από την αρχή του έτους— ενισχύοντας ωστόσο τις ανησυχίες για πληθωριστικές πιέσεις.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της τράπεζας, η αύξηση των τιμών ενέργειας αναμένεται να περιορίσει την παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη κατά περίπου 0,3% και να αυξήσει τον πληθωρισμό κατά 0,5 έως 0,6 ποσοστιαίες μονάδες μέσα στο επόμενο έτος. Η πρόβλεψη για την παγκόσμια ανάπτυξη αναθεωρείται στο 2,6% από 2,9%, ενώ ο πληθωρισμός τοποθετείται στο 2,9%.

Ένας βασικός παράγοντας που συγκρατεί τις επιπτώσεις είναι η περιορισμένη συμμετοχή της Μέσης Ανατολής στο παγκόσμιο εμπόριο εκτός ενέργειας, καθώς το σχετικό μερίδιο δεν ξεπερνά το 1%. Αντιθέτως, γεγονότα όπως τα lockdowns στην Κίνα είχαν επηρεάσει πάνω από το 20% του παγκόσμιου εμπορίου, αποδεικνύοντας τη μικρότερη έκταση της τρέχουσας κρίσης.

Ακόμη και σε τομείς όπου οι χώρες του Κόλπου έχουν σημαντική παρουσία —όπως χημικά και μέταλλα— η επίδραση θεωρείται διαχειρίσιμη, καθώς τα προϊόντα αυτά δεν αποτελούν κρίσιμους «κόμβους» για τη βιομηχανική παραγωγή.

Υλικά όπως το θείο, το άζωτο και η αμμωνία, που χρησιμοποιούνται ευρέως στα λιπάσματα, μπορούν να αναπληρωθούν σε περίπτωση ελλείψεων, ενώ και το ήλιο δεν αναμένεται να προκαλέσει σοβαρές διαταραχές λόγω αποθεμάτων και μακροχρόνιων συμβολαίων.

Η μεγαλύτερη πρόκληση εντοπίζεται στη μεθανόλη, καθώς το Ιράν καλύπτει σχεδόν το 20% της παγκόσμιας παραγωγικής ικανότητας. Τυχόν διακοπή της προσφοράς θα μπορούσε να επηρεάσει αλυσίδες παραγωγής που εξαρτώνται από παράγωγα όπως το οξικό οξύ, το οποίο χρησιμοποιείται ευρέως σε κόλλες, διαλύτες και χρώματα.

Παρά τις πιέσεις, τα στοιχεία δείχνουν ότι οι παγκόσμιες εμπορικές ροές παραμένουν σχετικά ανθεκτικές. Το κόστος μεταφοράς εμπορευμάτων —εκτός των δεξαμενόπλοιων— έχει υποχωρήσει από την έναρξη της κρίσης, ενώ η αύξηση στις αερομεταφορές εκτιμάται ότι θα έχει περιορισμένη επίδραση στον πληθωρισμό, προσθέτοντας λιγότερο από 5 μονάδες βάσης.

 

Διαβάστε επίσης 

Κάλας: Επιδιώκουμε διπλωματική επίλυση για τα Στενά του Ορμούζ – Καμία διάθεση για ενεργειακές συμφωνίες ΕΕ-Ρωσίας

Σε διαπραγματεύσεις Ιράκ–Ιράν για περιορισμένη διέλευση πετρελαιοφόρων από τα Στενά του Ορμούζ

Commerzbank: Η CEO υπόσχεται αύξηση κερδοφορίας μετά την πρόταση εξαγοράς ύψους €35 δισ. της UniCredit