Για τα αδιέξοδα της φαρμακευτικής πολιτικής στην Ελλάδα και τις προτάσεις της Ένωσης Ασθενών Ελλάδος για ένα πιο δίκαιο και βιώσιμο σύστημα υγείας, μιλά στο Mononews η Α’ αντιπρόεδρος της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, Κατερίνα Κουτσογιάννη.

Με εκπροσώπηση 87 συλλόγων ασθενών, η Ένωση διεκδικεί την έγκαιρη και ισότιμη πρόσβαση στις θεραπείες και στην ενεργή συμμετοχή των ασθενών στις πολιτικές υγείας.

1

Σήμερα, η πραγματικότητα για τους Έλληνες ασθενείς παραμένει δύσκολη. Μία στις δύο νέες θεραπείες, που εγκρίθηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (EMA) την περίοδο 2019–2022, δεν έφτασε ποτέ στη χώρα, ενώ από τα φάρμακα, που διατέθηκαν, μόνο το 52% ήταν πλήρως προσβάσιμο.

Το clawback και η μετακύλιση κόστους στους ασθενείς επιβαρύνουν ιδιαίτερα τα ευάλωτα νοικοκυριά, σύμφωνα με την κα Κουτσογιάννη, με αποτέλεσμα η συμμόρφωση στη θεραπεία να επηρεάζεται και οι κοινωνικές ανισότητες να διευρύνονται.
Ακολουθεί η συνέντευξη με την κα Κατερίνα Κουτσογιάννη.

Κυρία Κουτσογιάννη, το 50% των νέων φαρμάκων, τα οποία εγκρίθηκαν από τον EMA, δεν έφτασαν στους Έλληνες ασθενείς. Πώς το εξηγείτε;

Η εικόνα είναι απογοητευτική. Η καθυστέρηση ή η μη διάθεση νέων θεραπειών δεν αφορά μόνο σε γραφειοκρατικά ζητήματα, αλλά έχει άμεσο αντίκτυπο σε ζωές. Κάθε μέρα που περνάει χωρίς πρόσβαση σε ένα φάρμακο, σημαίνει χρόνια ζωής που χάνουν οι ασθενείς και ευκαιρίες να ζήσουν με ποιότητα. Η φαρμακευτική πολιτική πρέπει να βγει από το τεχνοκρατικό πλαίσιο και να επανατοποθετηθεί γύρω από τον ασθενή.

Το clawback παραμένει «καρφί» για την εύκολη και άμεση πρόσβαση. Τι ακριβώς σημαίνει για τον ασθενή;

Το clawback, θεσπισμένο ως μνημονιακό μέτρο, χρησιμοποιείται ως υποκατάστατο μεταρρυθμίσεων και όχι ως εργαλείο ελέγχου της δαπάνης. Στην πράξη δημιουργεί εμπόδια στην έγκαιρη πρόσβαση στην καινοτομία. Για τους ασθενείς είναι εν δυνάμει «φρένο» σε θεραπείες, που μπορούν να σώσουν ζωές ή να βελτιώσουν δραματικά την ποιότητά τους.

Ακόμη κι όταν τα καινοτόμα φάρμακα παρέχονται δωρεάν, οι ασθενείς πληρώνουν μεγάλο μέρος του κόστους. Πιστεύετε ότι έτσι πρέπει να γίνεται;

Όχι, δεν είναι δίκαιο. Οι συμμετοχές και οι συμπληρωματικές πληρωμές μετακυλύουν τεράστιο κόστος στους ασθενείς. Το 37% των ιδιωτικών δαπανών αφορά σήμερα σε φάρμακα, επιβαρύνοντας κυρίως ευάλωτα νοικοκυριά και ανθρώπους με πολλαπλές ασθένειες. Αυτό επηρεάζει τη συμμόρφωση στη θεραπεία και διευρύνει τις ανισότητες.

Τι προτείνει η Ένωση για να βελτιωθεί η κατάσταση;

Προτείνουμε διαρθρωτικές αλλαγές και αύξηση του προϋπολογισμού για το φάρμακο, ώστε να εξισορροπηθεί η πρόσβαση με τη βιωσιμότητα.

• Ανεξάρτητο HTA με συμμετοχή ασθενών.
• Αντιμετώπιση του clawback μέσω δημόσιας χρηματοδότησης.
• Εκπόνηση θεραπευτικών πρωτοκόλλων.
• Πλήρη ψηφιοποίηση συνταγογράφησης.
• Ενίσχυση του εποπτικού ρόλου του ΕΟΦ και διασφάλιση επάρκειας φαρμάκων.

Πόσο σημαντικές είναι οι κλινικές μελέτες για τους ασθενείς;

Καθοριστικές. Επιτρέπουν πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες πριν κυκλοφορήσουν, με πλήρη ιατρική παρακολούθηση και χωρίς κόστος. Ωστόσο η έλλειψη ενημέρωσης και οι παρανοήσεις περιορίζουν τη συμμετοχή. Γι’ αυτό η Ένωση συμμετέχει σε οργανωμένη καμπάνια ενημέρωσης, με στόχο την κουλτούρα εμπιστοσύνης στις κλινικές μελέτες.

Ποιο είναι το μήνυμά σας προς την Πολιτεία, τη φαρμακοβιομηχανία και τους ασθενείς;

Η καινοτομία πρέπει να μεταφράζεται σε έγκαιρη, ισότιμη πρόσβαση. Απαιτείται διάλογος, σταθερό πλαίσιο, επενδύσεις σε R&D και ψηφιακό μετασχηματισμό.

Η συμμετοχή των ασθενών είναι προϋπόθεση για ένα σύστημα, που ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες. Χωρίς αυτή, κάθε πολιτική φαρμάκου μένει στα χαρτιά.