Θ. Τσούφης (Πλαστικά Θράκης): Η συσκευασία μετατρέπεται από κόστος σε επένδυση που αναδεικνύει την αξία του προϊόντος

Η νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία για τις συσκευασίες φέρνει σημαντικές αλλαγές για τη βιομηχανία τροφίμων και ιδιαίτερα για τους παραγωγούς που διαθέτουν συσκευασμένα προϊόντα με το εμπορικό τους σήμα στην αγορά. Η συμμόρφωση με τις νέες απαιτήσεις, η ανακυκλωσιμότητα, η χρήση ανακυκλωμένων υλικών και η ιχνηλασιμότητα αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο των επενδυτικών σχεδίων τα επόμενα χρόνια.

Την ίδια ώρα, η συσκευασία αποκτά ολοένα και πιο κρίσιμο ρόλο για τη βιομηχανία τροφίμων, καθώς συνδέεται πλέον όχι μόνο με την προστασία του προϊόντος αλλά και με την εξωστρέφεια, την ιχνηλασιμότητα, τη συμμόρφωση με το νέο κανονιστικό πλαίσιο και την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.

Ο Θεόδωρος Τσούφης, Head of R&D της Πλαστικά Θράκης, του μεγαλύτερου προμηθευτή συσκευασίας στα Βαλκάνια και ενός από τους μεγαλύτερους στην Ευρώπη, εξηγεί στο mononews γιατί η συσκευασία μετατρέπεται σταδιακά από λειτουργικό κόστος σε επένδυση που δημιουργεί προστιθέμενη αξία για το προϊόν, αναλύει τις αλλαγές που φέρνει ο νέος ευρωπαϊκός κανονισμός PPWR και περιγράφει πώς θα είναι η επόμενη γενιά «έξυπνων» συσκευασιών.

Ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά που πρέπει να έχει σήμερα μια σύγχρονη συσκευασία;

Για εμάς υπάρχουν τρεις βασικές πυλώνες που καθορίζουν μια σύγχρονη και επιτυχημένη λύση συσκευασίας. Η ασφάλεια, η λειτουργικότητα και τα αειφόρα χαρακτηριστικά της.

Η ασφάλεια αποτελεί αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα, είτε πρόκειται για συσκευασίες που απευθύνονται στη βιομηχανία τροφίμων είτε για άλλες εφαρμογές όπως η συσκευασία χρωμάτων, οικοδομικών υλικών και άλλων παρόμοιων εφαρμογών με εξίσου υψηλές τεχνικές απαιτήσεις.

Παράλληλα, η ασφάλεια πρέπει να συμβαδίζει με την λειτουργικότητα. Μια συσκευασία δεν αρκεί να είναι αισθητικά ελκυστική. Οφείλει πρωτίστως να είναι τεχνικά λειτουργική και να εξυπηρετεί απροβλημάτιστα τον σκοπό για τον οποίο σχεδιάστηκε και κυρίως τις ανάγκες του brand owner που την επέλεξε.

Κάθε εφαρμογή έχει ιδιαίτερες απαιτήσεις και κάθε brand-owner εξατομικευμένες ανάγκες. Προκειμένου να είναι σε θέση να σχεδιάσει και να προσφέρει την βέλτιστη λύση συσκευασίας για κάθε περίπτωση, ένας προμηθευτής συσκευασίας θα πρέπει να συνδυάζει εμπειρία, τεχνογνωσία, συμπράξεις με όλους τους μεγάλους παρόχους τεχνικού εξοπλισμού του εξωτερικού, να ενσωματώνει τεχνολογίες αιχμής και να διαθέτει καινοτόμες λύσεις.

Επιπλέον, η συσκευασία αποτελεί την βιτρίνα του συσκευασμένου προϊόντος στο ράφι. Οφείλει να εμπνέει τον καταναλωτή και ταυτόχρονα να ενσωματώνει όλα εκείνα τα αειφόρα χαρακτηριστικά που αποτελούν πλέον προτεραιότητα για τις επιλογές του.

Συνοψίζοντας όλα τα παραπάνω, θα καταλήγαμε ότι η συσκευασία δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως ένα απλό λειτουργικό κόστος. Αντίθετα, αποτελεί μια επένδυση που αναδεικνύει την αξία του συσκευασμένου προϊόντος.

Τι αλλάζει με τον νέο κανονισμό για τις συσκευασίες;

Ο νέος κανονισμός EE 2025/40 για τις συσκευασίες και τα απόβλητα συσκευασίας (γνωστός και ως PPWR) αποτελεί μια ριζική αναθεώρηση του προηγούμενου κανονιστικού πλαισίου που έρχεται να αντικαταστήσει.

Εισάγει νέες εναρμονισμένες απαιτήσεις για τις συσκευασίες (ανεξαρτήτως υλικού κατασκευής) που θα διατίθενται στην κοινή Ευρωπαϊκή αγορά, εστιάζοντας σε χαρακτηριστικά όπως η ανακυκλωσιμότητα, η υποχρεωτική ενσωμάτωση ανακυκλωμένου περιεχομένου, η τεκμηριωμένη απουσία επιβλαβών συστατικών καθώς και σε ισχυρισμούς για την συσκευασία που δεν είναι παραπλανητικοί για τον καταναλωτή.

Μια μεγάλη αλλαγή που εισάγει, εστιάζει στο ότι για πρώτη φορά η ευθύνη συμμόρφωσης για την συσκευασία ενός επώνυμου προϊόντος μεταφέρεται (εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων) στον brand owner, δηλαδή στην μεσαία ή μεγάλη επιχείρηση τροφίμων που συσκευάζει & διαθέτει το προϊόν που παράγει στην αγορά με το εμπορικό της σήμα.

Αυτό το σημείο αναδεικνύει πόσο κρίσιμη γίνεται πλέον η επιλογή ενός αξιόπιστου προμηθευτή συσκευασίας για την βιομηχανία τροφίμων καθότι τον καθιστά ουσιαστικά στενό συνεργάτη της που θα μπορεί να υποστηρίξει κάθε είδους ανάγκη (τεχνική και μη) σχετική με τις συσκευασίες που την προμηθεύει.

Πόσο έτοιμη είναι η αγορά για αυτή τη μετάβαση;

Πολλές από τις απαιτήσεις του νέου κανονισμού θα εφαρμοστούν σταδιακά έως το 2030 και μόνο αφότου προηγηθούν επίσημες τεχνικές διευκρινήσεις (εκτελεστικές πράξεις) από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τις επιμέρους λεπτομέρειες.

Ωστόσο, από τον Αύγουστο του 2026 τίθενται ήδη σε ισχύ ορισμένες ελάχιστες υποχρεώσεις. Εμείς παρακολουθούμε στενά την εξέλιξη του συγκεκριμένου κανονιστικού πλαισίου εδώ και περισσότερα από τέσσερα χρόνια ήδη από την στιγμή που είχε αρχικά τεθεί για πρώτη φορά – σαν προσχέδιο ακόμη τότε – σε πανευρωπαϊκή διαβούλευση.

Αν και η τελική εκδοχή του κανονισμού που ψηφίστηκε από το ευρωκοινοβούλιο είναι διαφοροποιημένη σε σχέση με την αρχική πρόταση, οι περισσότερες βασικές κατευθύνσεις παρέμειναν όπως είχαν αρχικά προταθεί.

Λόγω της ευθύνης που θεωρούμε ότι αναλαμβάνουμε απέναντι στους συνεργάτες μας που επιλέγουν τις συσκευασίες που προσφέρουμε στην αγορά, ενεργούμε προληπτικά και προετοιμάζουμε έγκαιρα την λύση που απαιτείται κατά περίπτωση.

Ένα τέτοιο αντιπροσωπευτικό (αλλά όχι μοναδικό) παράδειγμα είναι οι απαιτήσεις που εισάγει ο κανονισμός PPWR για συσκευασίες που θα διατεθούν από τις 12 Αυγούστου και έπειτα στην κοινή Ευρωπαϊκή αγορά για απουσία δυνητικά επιβλαβών συστατικών (π.χ. ανώτατο αποδεκτό όριο βαρέων μετάλλων και PFAS).

Ήδη από τις αρχές έτους, πολύ νωρίτερα δηλαδή από την καταληκτική ημερομηνία που εισάγει ο PPWR πραγματοποιήσαμε τις απαιτούμενες εργαστηριακές αναλύσεις και προσφέρουμε κατόπιν απαίτησης το αντίστοιχο τεκμηριωτικό υλικό στα συνοδευτικά έγγραφα των συσκευασιών μας για το συγκεκριμένο σημείο.

Ένα ακόμη χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας νέας μελλοντικής απαίτησης που εισάγει ο κανονισμός PPWR αφορά την ανακυκλωσιμότητα των συσκευασιών. Για πρώτη φορά θα εισαχθούν συγκεκριμένες, εναρμονισμένες τεχνικές απαιτήσεις και μεθοδολογία αξιολόγησης της ανακυκλωσιμότητας των συσκευασιών ανεξαρτήτως υλικού κατασκευής.

Η κατάταξη στην ανώτερη κλάση, θα συνεπάγεται χαμηλότερες περιβαλλοντικές εισφορές (π.χ. EPR fees), ενώ επίδοση ανακυκλωσιμότητας χαμηλότερη από ένα κατώτατο όριο δεν θα επιτρέπει την διάθεση και χρήση τέτοιων συσκευασιών στην κοινή ευρωπαϊκή αγορά.

Εμείς, αναπτύξαμε (και συνεχίζουμε να εξελίσσουμε) καινοτόμες λύσεις που θα είναι future-ready. Έχουμε παραδείγματος χάρη λάβει ήδη από το 2024 διάκριση βάση αξιολόγησης από τρίτο, ανεξάρτητο φορέα για αντιπροσωπευτικούς τύπους συσκευασιών τροφίμων που προσφέρουμε και οι οποίες ενσωματώνουν καινοτόμα τεχνολογία διακόσμησης τύπου IML, βάση του πρωτοκόλλου Recyclass Design For Recycling, βάση των κριτηρίων του οποίου κατατάσσονται στην ανώτατη κλίμακα ανακυκλωσιμότητας.

Επιπλέον ο κανονισμός PPWR εισάγει την μελλοντική υποχρέωση για ελάχιστο ποσοστό ανακυκλωμένου περιεχομένου σε πλαστικές συσκευασίες τροφίμων. Ο Όμιλος Πλαστικά Θράκης, προσφέρει ήδη από το 2022 μέχρι και σήμερα στους πελάτες του (σε εθελοντική βάση) τη δυνατότητα ενσωμάτωσης ανακυκλωμένου πλαστικού (υπολογισμένου βάση μοντέλου ισοζυγίου μάζας) για όλα τα είδη Injection και Thermoforming συσκευασιών τροφίμων που διαθέτει.

Όταν προετοιμάζεσαι έγκαιρα για μια επερχόμενη αλλαγή, αυτό που αρχικά μοιάζει με κίνδυνο μπορεί τελικά να μετατραπεί σε ευκαιρία.

Πώς αλλάζει η συσκευασία του μέλλοντος;

Η συσκευασία παύει να είναι ένας απλός περιέκτης τροφίμων. Μετατρέπεται σε φορέα πληροφορίας. Η επόμενη γενιά συσκευασιών θα παράγεται με αξιοποίηση εξαιρετικά παραγωγικών τεχνολογιών που θα επιτρέπουν ημερήσια παραγωγικότητα της τάξης των αρκετών εκατοντάδων χιλιάδων τεμαχίων συσκευασιών ανά γραμμή παραγωγής,

σε περιβαλλοντικά φιλικές και ενεργειακά αποδοτικές εγκαταστάσεις που θα φιλοξενούν ευέλικτες γραμμές παραγωγής, ενώ η συσκευασία θα είναι σε θέση να αλληλοεπιδρά στα πλαίσια ενός τεχνολογικού οικοσυστήματος φέροντας π.χ. αόρατα στο ανθρώπινο μάτι δεδομένα, τα οποία θα είναι ανιχνεύσιμα από κάμερες και αξιοποιήσιμα από αυτοματοποιημένα συστήματα στις γραμμές παραγωγής, γέμισης και σφράγισης.

Με τον τρόπο αυτό θα διευκολύνεται ο ποιοτικός έλεγχος, θα ελαχιστοποιείται η πιθανότητα λάθους και θα ενισχύεται η ιχνηλασιμότητα σε όλη την αλυσίδα εφοδιασμού.

Παράλληλα, καινοτόμες και κυρίως ανακυκλώσιμες συσκευασίες με υψηλές ιδιότητες φραγμού, ικανές να παρατείνουν τη διάρκεια ζωής των προϊόντων, να διατηρήσουν αναλλοίωτα τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του συσκευασμένου τροφίμου και να υποστηρίξουν εξαγωγές σε γεωγραφικά απομακρυσμένες αγορές θα συμβάλουν σε σημαντική μείωση της σπατάλης τροφίμων.

Τι σημαίνουν στην πράξη οι νέες απαιτήσεις για τις επιχειρήσεις;

Αρχικά πολλοί αντιμετώπισαν τις νέες ευρωπαϊκές απαιτήσεις ως μια πρόσθετη επιβάρυνση. Η ανάγνωση όμως είναι διττή. Οι επιχειρήσεις που προετοιμάζονται έγκαιρα αποκτούν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Μπορούν να επενδύσουν εγκαίρως σε νέες τεχνολογίες, να αναπτύξουν καινοτόμες λύσεις που να ανταποκρίνονται στις νέες απαιτήσεις της αγοράς και να υποστηρίξουν αποτελεσματικά τους πελάτες τους. Για τον Όμιλο Πλαστικά Θράκης η συμμόρφωση δεν είναι απλώς μια υποχρέωση. Είναι μια ευκαιρία να αναπτύξουμε νέες λύσεις συσκευασίας και να δημιουργήσουμε πρόσθετη αξία σε όσους τις επιλέγουν για την διάθεση των προϊόντων τους.

Τι σημαίνει η ανάπτυξη της γαλακτοβιομηχανίας για τον κλάδο της συσκευασίας;

Η ανάπτυξη της ελληνικής γαλακτοβιομηχανίας, ιδιαίτερα μέσω των εξαγωγών, δημιουργεί αυξημένες ανάγκες για σύγχρονες λύσεις συσκευασίας που θα απευθύνονται στις απαιτητικές αγορές του εξωτερικού.

Ο όμιλος Πλαστικά Θράκης έχει ήδη υλοποιήσει σημαντικές επενδύσεις ύψους δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ για την ενίσχυση της παραγωγικής δυναμικότητας και σχεδιάζει νέα επενδυτικά προγράμματα για τα επόμενα χρόνια προκειμένου να είναι σε θέση να υποστηρίξει έγκαιρα και αποτελεσματικά τις την περαιτέρω ανάπτυξη που αναμένεται.

Παραμένει η διάθεση να υποστηρίξουμε την εξωστρέφεια και την οργανική ανάπτυξη των συνεργατών μας. Το ζητούμενο είναι η κατά το δυνατόν έγκυρη πρόβλεψη των αναγκών από πλευράς των γαλακτοβιομηχανιών, που με την σειρά της θα μας επιτρέψει να σχεδιάσουμε τις βέλτιστες λύσεις για κάθε περίπτωση προκειμένου οι τελικές συσκευασίες να είναι διαθέσιμες έγκαιρα την στιγμή που θα τις χρειαστεί η εκάστοτε γαλακτοβιομηχανία.