Η στενότερη ενεργειακή συνεργασία μεταξύ των χωρών Σερβίας, Βορείου Μακεδονίας, Ελλάδας και Βουλγαρίας θα συζητηθεί σήμερα στην τετραμερή των υπουργών Ενέργειας των τεσσάρων χωρών. Στο επίκεντρο οι υποδομές, οι διασυνδέσεις που πρέπει να ενισχυθούν τόσο του αερίου όσο και της ηλεκτρικής ενέργειας και όπως αναφέρουν πηγές οι 4 χώρες θα υπογράψουν κάποιο Μνημόνιο Συνεργασίας με την ολοκλήρωση της συνάντησης.
Ειδικότερα, στο επίκεντρο των συζητήσεων θα είναι ποιος μπορεί να είναι ο ρόλος της Ελλάδας στην τροφοδοσία των δύο χωρών με αμερικάνικο LNG και τα δύο σημαντικά έργα διασύνδεσης που χρειάζονται: Ο αγωγός Σερβίας-Βόρειας Μακεδονίας, μήκους 144 χιλιομέτρων, που αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το 2027, καθώς και η διασύνδεση Ελλάδας-Βόρειας Μακεδονίας, μήκους 65 χιλιομέτρων.
H Ελλάδα επιδιώκει να έχει ηγεμονικό ρόλο στην ενέργεια σε όλα τα Βαλκάνια ενισχύοντας την ενεργειακή συνεργασία, στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις και στις διαδρομές του LNG. Στο πλαίσιο αυτό θα συζητηθεί συνεργασία μεταξύ του ΑΔΜΗΕ και του Σέρβου Διαχειριστή του Συστήματος για με στόχο τη διαχείριση ενέργειας στα Δυτικά Βαλκάνια και τη διαμόρφωση μιας ενιαίας ενεργειακής περιφέρειας στην οποία ηγεμονικό ρόλο θα παίζει η Ελλάδα.
Η Τετραμερής Υπουργική Συνάντηση για την Ενέργεια και τη Διασυνδεσιμότητα στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, γίνεται μετά από πρόσκληση του Υπουργού Ενέργειας και Περιβάλλοντος, Σταύρου Παπασταύρου, προς τους ομολόγους του από Σερβία, Βόρεια Μακεδονία και Βουλγαρία.
Συγκεκριμένα, στη συνάντηση θα συμμετάσχουν ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, η Υπουργός Ενέργειας της Σερβίας, Dubravka Handanović, η Υπουργός Ενέργειας και Ορυκτών της Βόρειας Μακεδονίας, Sanja Bozinovska, ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, ο Υφυπουργός Ενέργειας, Ορυκτών και Πετρελαίου της Σερβίας, Saša Koković, ο Υφυπουργός Ηλεκτρικής Ενέργειας και Ορυκτών της Σερβίας Radoš Popadić, καθώς και ο Υφυπουργός Ενέργειας της Βουλγαρίας, Kiril Temelkov.
Στην συνάντηση, επίσης, θα παρευρίσκονται η Διευθύνουσα Σύμβουλος της ΔΕΣΦΑ Maria Sferuzza, ο Πρόεδρος της ΔΕΣΦΑ, Πασχάλης Μπουχώρης, και ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ, Μανούσος Μανουσάκης, καθώς και επικεφαλής των αρμόδιων Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας και Φυσικού Αερίου της Σερβίας, της Βόρειας Μακεδονίας και της Βουλγαρίας. Στο επίκεντρο της συζήτησης της Τετραμερούς Υπουργικής Συνάντησης θα βρεθούν οι προκλήσεις της ευρωπαϊκής και περιφερειακής ενεργειακής ασφάλειας, η ενίσχυση των διασυνδέσεων και της ενεργειακής συνεργασίας στην περιοχή, καθώς και η ανάγκη επιτάχυνσης στρατηγικών ενεργειακών υποδομών.
Όπως δήλωσε αποκλειστικά στο mononews.gr η υπουργός Ενέργειας Μεταλλείων και Ορυκτών Πόρων της Βορείου Μακεδονίας, Sanja Bozhinovska:
«O διασυνδετήριος αγωγός φυσικού αερίου με την Ελλάδα είναι στρατηγικής σημασίας, επειδή μας δίνει πρόσβαση σε διαφοροποιημένες πηγές φυσικού αερίου, συμπεριλαμβανομένου του LNG μέσω της Ελλάδας και του Νότιου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου. Ο σχεδιαζόμενος διασυνδετήριος αγωγός φυσικού αερίου με τη Σερβία είναι επίσης σημαντικός, καθώς ενισχύει τον Κάθετο Διάδρομο Φυσικού Αερίου Βορρά–Νότου και δημιουργεί επιπλέον ευελιξία και για τις δύο χώρες. Ο διασυνδετήριος αγωγός με τη Σερβία θα έχει μήκος περίπου 65 χιλιόμετρα, εκ των οποίων τα 23 χιλιόμετρα θα βρίσκονται στη Βόρεια Μακεδονία και τα 42 χιλιόμετρα στη Σερβία.
Στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας, οι προτεραιότητες είναι η ενίσχυση των υποδομών μεταφοράς, η καλύτερη περιφερειακή εξισορρόπηση, η ενοποίηση των αγορών και η προετοιμασία για πολύ μεγαλύτερους όγκους ανανεώσιμης ενέργειας. Η περιοχή διαθέτει σημαντικό δυναμικό στις ΑΠΕ, όμως αυτό το δυναμικό δεν μπορεί να αξιοποιηθεί πλήρως αν τα δίκτυα, οι αγορές και οι υποδομές αποθήκευσης δεν αναπτυχθούν παράλληλα. Μία ακόμη πρόκληση είναι ότι πολλά ηλεκτρικά δίκτυα στην περιοχή δεν είχαν σχεδιαστεί για την ταχύτητα και την κλίμακα ανάπτυξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας που βλέπουμε σήμερα. Γι’ αυτό χρειάζονται επενδύσεις σε δίκτυα μεταφοράς, αποθήκευση, ψηφιοποίηση και μηχανισμούς αγοράς».
Επέκταση του Κάθετου Διαδρόμου
Από την πλευρά της Ελλάδας ο στόχος είναι τόσο η επέκταση του Κάθετου Διαδρόμου όσο και ο προγραμματισμός επενδύσεων στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις. Ο Κάθετος Διάδρομος, αυτός ο συνδυασμός αγωγών Βορρά-Νότου σύντομα θα διευρυνθεί, συνδέοντας περισσότερες χώρες και δημιουργώντας ένα συνεκτικό δίκτυο που θα μεταφέρει αέριο -δηλαδή φορτίων LNG που εισάγονται μέσω ελληνικών υποδομών- προς τα Δυτικά Βαλκάνια και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Στο πλαίσιο αυτό, η επέκταση προς τη Βόρεια Μακεδονία αποτελεί κρίσιμο πρώτο βήμα, με το ουσιαστικό βήμα να γίνεται με τον ενδιάμεσο αγωγό που θα συνδέσει τη Βόρειο Μακεδονία με τη Σερβία. Το έργο αυτό αν και μικρό είναι σημαντικό για την Ελλάδα, γιατί θα βοηθήσει το φυσικό αέριο να βρεθεί στη Σερβία που είναι χώρα κλειδί, λόγω των διασυνδέσεών της με τα Δυτικά Βαλκάνια.
Έτσι σε συνδυασμό με τον υφιστάμενο αγωγό Σερβίας-Βουλγαρίας και τον ελληνοβουλγαρικό IGB, να δημιουργηθεί ένα πιο πυκνό δίκτυο που επιτρέπει τη ροή φυσικού αερίου από διαφορετικές πηγές.
H ενίσχυση των υποδομών και η αύξηση του αριθμού των χωρών που συνδέονται με τον Κάθετο Διάδρομο που μεταφέρει το αέριο από την Ελλάδα προς τη Ν.Α Ευρώπη, αποτελεί το σημερινό κρίσιμο στοίχημα για την ενίσχυση της λειτουργικότητας του Κάθετου Διαδρόμου ως ενιαίας ενεργειακής διαδρομής, μετά την πρόσφατη συμφωνία της Κομισιόν με τους Διαχειριστές για τα νέα ετήσια προϊόντα για τον χειμώνα 2026-2027 του ΔΕΣΦΑ, που θα προσφέρονται με ένα ενιαίο και διαφανές σύστημα χρεώσεων, περιορίζοντας τις αποκλίσεις μεταξύ αγορών.
Οι στόχοι της Σερβίας και της Βόρειου Μακεδονίας
Η στροφή της Σερβίας και της Βόρειας Μακεδονίας προς το αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική ενεργειακής διαφοροποίησης που επιταχύνθηκε μετά το 2022, με βασικό στόχο τη μείωση της εξάρτησης από το ρωσικό αέριο και την ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού. Αν και οι δύο χώρες ακολουθούν την ίδια γενική κατεύθυνση, η προσέγγισή τους διαφέρει ως προς τον ρυθμό και τον βαθμό απεξάρτησης.
Η Βόρεια Μακεδονία, η οποία μέχρι πρόσφατα εξαρτιόταν σχεδόν αποκλειστικά από ρωσικό αέριο μέσω Βουλγαρίας, κινείται πιο γρήγορα προς ένα μοντέλο πολλαπλών πηγών και διαδρομών. Κομβικό έργο σε αυτή τη μετάβαση αποτελεί ο διασυνδετήριος αγωγός με την Ελλάδα, που θα της επιτρέψει να αποκτήσει πρόσβαση σε LNG που εισάγεται μέσω των ελληνικών υποδομών, όπως η Ρεβυθούσα και το FSRU Αλεξανδρούπολης. Μέσω αυτών των σημείων εισόδου, η χώρα θα μπορεί να προμηθεύεται φορτία από τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και από άλλες διεθνείς αγορές, ενισχύοντας ουσιαστικά την ενεργειακή της αυτονομία.
Η Σερβία, από την άλλη πλευρά, ακολουθεί μια πιο ισορροπημένη στρατηγική. Παρά το γεγονός ότι συνεχίζει να διατηρεί ισχυρούς ενεργειακούς δεσμούς με τη Ρωσία και να προμηθεύεται φυσικό αέριο μέσω του TurkStream, επενδύει παράλληλα στη δημιουργία εναλλακτικών οδών εφοδιασμού. Η λειτουργία της διασύνδεσης με τη Βουλγαρία από το 2023 της δίνει πρόσβαση στο ελληνικό σύστημα μεταφοράς και κατ’ επέκταση σε LNG terminals της περιοχής. Αυτό επιτρέπει στη Σερβία να εισάγει αμερικανικό LNG, έστω και σε συμπληρωματική βάση, ενισχύοντας τη διαπραγματευτική της θέση και μειώνοντας την ενεργειακή της ευαλωτότητα.
Για όλους τους παραπάνω λόγους τόσο για τη Βόρειο Μακεδονία όσο και για τη Σερβία είναι σημαντικό ο ρόλος της Ελλάδας ως ενεργειακής πύλης για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Μέσω των ελληνικών υποδομών LNG, ανοίγει η πρόσβαση σε παγκόσμιες αγορές φυσικού αερίου, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να αποτελούν έναν από τους βασικούς προμηθευτές τα τελευταία χρόνια. Για την Ελλάδα η σύνδεση με τη Σερβία ανοίγει τη δυνατότητα εξαγωγών φυσικού αερίου από την Ελλάδα προς την Ουγγαρία.
Ειδικότερα, για την Ελλάδα, η σύνδεση με τη Σερβία αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα για την περαιτέρω προώθηση του αερίου προς την Κεντρική Ευρώπη, αλλά και προς άλλες αγορές των Δυτικών Βαλκανίων. Οι επεκτάσεις αυτές ενισχύουν τη στρατηγική διαφοροποίησης πηγών και διαδρομών, περιορίζοντας την εξάρτηση από παραδοσιακούς προμηθευτές.
Ουσιαστικά μπαίνουν οι βάσεις για να διερευνηθεί η δυνατότητα περαιτέρω διεύρυνσης του Κάθετου Διαδρόμου προς τη Ρουμανία, την Ουγγαρία και, σε επόμενο στάδιο, προς τη Μολδαβία και την Ουκρανία, δημιουργώντας έναν εκτεταμένο άξονα μεταφοράς φυσικού αερίου από τον Νότο προς τον Βορρά. Το δίκτυο αυτό, με βασική αφετηρία την Ελλάδα και τις υποδομές της, φιλοδοξεί να αποτελέσει κομβικό μηχανισμό ενεργειακής ασφάλειας για ολόκληρη την περιοχή, ενώ μακροπρόθεσμα σχεδιάζεται να είναι συμβατό και με τη μεταφορά υδρογόνου, στηρίζοντας τη μετάβαση σε καθαρότερες μορφές ενέργειας.
Διασυνδετήριος Αγωγός Φυσικού Αερίου Ελλάδας–Βόρειας Μακεδονίας
Μέσα στο 2027 ολοκληρώνεται ο Διασυνδετήριος Αγωγός Φυσικού Αερίου Ελλάδας–Βόρειας Μακεδονίας (IGNM), ένα έργο του ΔΕΣΦΑ, που ήδη σήμερα είναι σε ιδιαίτερα προχωρημένο στάδιο υλοποίησης. Το ποσοστό υλοποίησής του είναι στο 60%, σύμφωνα με πηγές του ΔΕΣΦΑ, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη και η κατασκευή του Μετρητικού Συνοριακού Σταθμού, που μέχρι το τέλος του 2026 θα έχει ολοκληρωθεί. Από την πλευρά της Βόρειας Μακεδονίας, η ολοκλήρωση αναμένεται εντός του πρώτου εξαμήνου του 2027.
Με συνολικό μήκος 123 χιλιομέτρων – εκ των οποίων 55 χιλιόμετρα στην Ελλάδα και 67 χιλιόμετρα στη Βόρεια Μακεδονία – ο αγωγός θα εκτείνεται από τη Νέα Μεσημβρία Θεσσαλονίκης έως το Νεγκότινο, μέσω Ευζώνων/Γευγελής, συνδέοντας τα εθνικά συστήματα μεταφοράς φυσικού αερίου των δύο χωρών. Διαχειριστές των συστημάτων είναι ο ΔΕΣΦΑ και η Nomagas, αντίστοιχα. Οι δύο Διαχειριστές βρίσκονται σε στενό και συνεχή συντονισμό για την έγκαιρη ολοκλήρωση του έργου, διαδικασία που διευκολύνεται από το γεγονός ότι ο ΔΕΣΦΑ έχει αναλάβει την επίβλεψη της κατασκευής του αγωγού και στο τμήμα της γειτονικής χώρας.
Ο προϋπολογισμός του έργου στο ελληνικό τμήμα ανέρχεται σε 92 εκατ. ευρώ και περιλαμβάνει τον αγωγό, τον Μετρητικό Συνοριακό Σταθμό – με εκτιμώμενη δυναμικότητα 430.000 Nm³/ώρα – καθώς και τις απαραίτητες υποστηρικτικές εγκαταστάσεις. Η επένδυση υλοποιείται με τη δανειακή στήριξη του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης–NextGenerationEU.
Το έργο αναμένεται να λειτουργήσει συμπληρωματικά στην ήδη υπάρχουσα διασύνδεση της Βόρειας Μακεδονίας με τη Βουλγαρία, συμβάλλοντας καθοριστικά στη διαφοροποίηση των πηγών και των οδεύσεων εφοδιασμού της χώρας (Β. Μακεδονία), και παρέχοντας επίσης πρόσβαση στο ελληνικό σύστημα μεταφοράς φυσικού αερίου, καθώς και στους Τερματικούς Σταθμούς LNG της Ρεβυθούσας και της Αλεξανδρούπολης.
Διαβάστε επίσης:
HELLENiQ ENERGY: Ενίσχυση μεγεθών το 2026 από ΑΠΕ, ηλεκτρική ενέργεια και περιθώρια διύλισης
ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ
- Προφυλακιστέοι οι 6 κατηγορούμενοι για το κύκλωμα στις πολεοδομίες της Αττικής
- Κάνναβη και συνθετικά ναρκωτικά: «Έκρηξη» στους εφήβους, νέα νομοθετική παρέμβαση του Ά. Γεωργιάδη
- Απόστολος Βακάκης: Στην κινούμενη άνοδο της αβεβαιότητας η Jumbο και οι επενδυτές της
- Είναι τόσο καλός αυτός ο 19χρονος, Κίμι Αντονέλι που έχει νικήσει σε 5 συνεχόμενους αγώνες Formula 1;
Μοιραστείτε την άποψή σας
ΣχόλιαΓια να σχολιάσετε χρησιμοποιήστε ένα ψευδώνυμο. Παρακαλούμε σχολιάζετε με σεβασμό. Χρησιμοποιείτε κατανοητή γλώσσα και αποφύγετε διατυπώσεις που θα μπορούσαν να παρερμηνευτούν ή να θεωρηθούν προσβλητικές. Με την ανάρτηση σχολίου, συμφωνείτε να τηρείτε τους Όρους του ιστότοπου contact Δημιουργήστε το account σας εδώ, για να κάνετε like, dislike ή report ακατάλληλα/προσβλητικά σχόλια.