Τεταμένες οι σχέσεις Ιαπωνίας-Ρωσίας μετά την Japan Tobacco – Στα χέρια του Πούτιν τέσσερα εργοστάσια

Η Ιαπωνία ζήτησε από την κυβέρνηση του Βλαντίμιρ Πούτιν να επιστρέψει τα περιουσιακά στοιχεία της ρωσικής θυγατρικής της Japan Tobacco, τα οποία κατασχέθηκαν από τις ρωσικές αρχές, σε μια νέα εξέλιξη που κλιμακώνει την ένταση στις διπλωματικές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών.

«Έχουμε υποβάλει επίσημη διαμαρτυρία στη ρωσική κυβέρνηση και την έχουμε καλέσει να λάβει άμεσα μέτρα, όπως η ανάκληση των αποφάσεων», δήλωσε ο υπουργός Εμπορίου της Ιαπωνίας, Ριοσέι Ακαζάουα, κατά τη διάρκεια της τακτικής συνέντευξης Τύπου την Παρασκευή.

Ο επικεφαλής κυβερνητικός εκπρόσωπος της Ιαπωνίας πρόσθεσε ότι δύο υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι που βρίσκονται αυτή την περίοδο στη Ρωσία, καθώς και ο Ιάπωνας πρέσβης στη Μόσχα, ζήτησαν την επιστροφή των περιουσιακών στοιχείων.

Η ρωσική δραστηριότητα της Japan Tobacco International τέθηκε υπό προσωρινή διαχείριση και μεταβιβάστηκε στη ρωσική εταιρεία JSC Industrial Assets, σύμφωνα με διάταγμα που υπέγραψε ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν και δημοσιεύθηκε την Πέμπτη. Η ιαπωνική κυβέρνηση κατέχει περίπου το ένα τρίτο των μετοχών της Japan Tobacco.

Σε ανακοίνωσή της, η Japan Tobacco γνωστοποίησε ότι η Ρωσία κατέσχεσε τέσσερις παραγωγικές εγκαταστάσεις της, προσθέτοντας ότι βρίσκεται στη διαδικασία συλλογής περισσότερων πληροφοριών σχετικά με την υπόθεση.

Κλιμακώνεται η ένταση μεταξύ Τόκιο και Μόσχας

Οι σχέσεις μεταξύ Τόκιο και Μόσχας έχουν επιδεινωθεί δραματικά από τον Αύγουστο, όταν ο Πούτιν πραγματοποίησε την πρώτη του επίσκεψη σε νησί υπό ρωσικό έλεγχο, κοντά στη βόρεια Ιαπωνία, το οποίο διεκδικεί το Τόκιο.

Μεταξύ άλλων κινήσεων, η Ρωσία συνέλαβε Ιάπωνα δημοσιογράφο ως ύποπτο για κατασκοπεία, ενώ συντάχθηκε με την Κίνα χαρακτηρίζοντας την πρωθυπουργό της Ιαπωνίας, Σανάε Τακαΐτσι, απειλή για την περιφερειακή ασφάλεια.

«Η Ρωσία διεξάγει ξεκάθαρα μια σκόπιμη εκστρατεία με στόχο την Ιαπωνία», δήλωσε ο Τζέιμς Μπράουν, καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο παράρτημα του Πανεπιστημίου Temple στην Ιαπωνία.

«Για τη Ρωσία, η Ιαπωνία έχει μετατραπεί από μια χώρα που δεν αποτελούσε ιδιαίτερη προτεραιότητα σε μια χώρα την οποία αντιμετωπίζει πλέον με τρόπο παρόμοιο με ορισμένα ευρωπαϊκά κράτη», πρόσθεσε.

Η Ιαπωνία έχει στηρίξει την Ουκρανία από την έναρξη της πλήρους κλίμακας ρωσικής εισβολής το 2022, παρέχοντας οικονομική βοήθεια και μη φονικό στρατιωτικό εξοπλισμό.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον Μπράουν, οι πρόσφατες ρωσικές ενέργειες κατά της Ιαπωνίας ενδέχεται να συνδέονται με την απόφαση του Τόκιο να συμμετάσχει σε πρόγραμμα του ΝΑΤΟ που χρηματοδοτεί την προμήθεια αμερικανικής κατασκευής στρατιωτικού εξοπλισμού στην Ουκρανία.

Νωρίτερα φέτος, η Ιαπωνία ανακοίνωσε ότι είχε συνεισφέρει περίπου 14,7 εκατ. δολάρια στο πρόγραμμα Prioritized Ukraine Requirements List (PURL) του ΝΑΤΟ. Παράλληλα, απέστειλε προσωπικό στο αρχηγείο της Συμμαχίας στη Γερμανία, το οποίο είναι αρμόδιο για την παροχή βοήθειας και εκπαίδευσης στην Ουκρανία.

«Η Ρωσία ανησυχεί εδώ και καιρό για την ενίσχυση της συνεργασίας της Ιαπωνίας με το ΝΑΤΟ», δήλωσε ο Μπράουν, ειδικός στις ιαπωνορωσικές σχέσεις.

«Με την ένταξη της Ιαπωνίας στο PURL, παρότι η συνεισφορά της περιορίζεται σε μη φονική στρατιωτική υποστήριξη, η Μόσχα άρχισε να την αντιμετωπίζει ως χώρα διαφορετικής κατηγορίας», εξήγησε.

Τον Οκτώβριο, το Τόκιο επέβαλε νέες κυρώσεις κατά της Ρωσίας, επικαλούμενο «την κατάσταση που αφορά την Ουκρανία».

Στο στόχαστρο οι ιαπωνικές επιχειρήσεις στη Ρωσία

Η κίνηση της Μόσχας κατά της Japan Tobacco έρχεται μετά την αποστολή υψηλόβαθμων Ιαπώνων αξιωματούχων στη Ρωσία νωρίτερα φέτος, με στόχο τη διεξαγωγή διαλόγου για την προστασία των περιουσιακών στοιχείων των ιαπωνικών εταιρειών που εξακολουθούν να δραστηριοποιούνται στη χώρα.

Σύμφωνα με το υπουργείο Εξωτερικών της Ιαπωνίας, τον Οκτώβριο του 2025 οι ιαπωνικές εταιρείες διατηρούσαν 321 επιχειρηματικές εγκαταστάσεις στη Ρωσία, έναντι 416 το 2021.

Πριν από πέντε χρόνια, η πλειονότητα των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνταν στη ρωσική αγορά ανήκε στους κλάδους της μεταποίησης, του χονδρικού και του λιανικού εμπορίου. Ωστόσο, η επιχειρηματική δραστηριότητα έχει περιοριστεί σημαντικά μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.

Η Japan Tobacco, η τρίτη μεγαλύτερη καπνοβιομηχανία παγκοσμίως, δραστηριοποιείται στη Ρωσία από το 1999, σύμφωνα με την ιστοσελίδα της.

Η Japan Tobacco International απασχολεί 4.000 εργαζομένους στη χώρα και διαθέτει αρκετές παραγωγικές εγκαταστάσεις, μεταξύ άλλων στην Αγία Πετρούπολη και στο Ροστόφ επί του Ντον.

Η εταιρεία ανέστειλε τις νέες επενδύσεις και τις δραστηριότητες μάρκετινγκ στη Ρωσία το 2022, ωστόσο εξακολουθεί να κατέχει μερίδιο 41% στην εγχώρια αγορά συμβατικών προϊόντων καπνού.

Σημαντικό οικονομικό πλήγμα για την Japan Tobacco

Η απώλεια των δραστηριοτήτων στη Ρωσία θα αποτελούσε σημαντικό πλήγμα για την Japan Tobacco, η οποία είναι γνωστή για τις μάρκες τσιγάρων Camel και Winston.

Σύμφωνα με σημείωμα που δημοσίευσε την Παρασκευή ο αναλυτής της SMBC Nikko Securities, Τσουκάσα Φουρούτα, εκτιμάται ότι η ρωσική αγορά συνεισφέρει σχεδόν το ένα τέταρτο των λειτουργικών κερδών της Japan Tobacco.

Παράλληλα, η εταιρεία διαθέτει στη Ρωσία μετρητά και καταθέσεις που εκτιμώνται μεταξύ 100 δισ. και 200 δισ. γεν (634 εκατ. δολάρια έως περίπου 1,27 δισ. δολάρια), τα οποία ενδέχεται να παραμείνουν δεσμευμένα στη χώρα, πρόσθεσε ο αναλυτής.

Η μετοχή της Japan Tobacco δεν πραγματοποίησε συναλλαγές την Παρασκευή στο Χρηματιστήριο του Τόκιο, ενώ αναμενόταν να υποχωρήσει έως το μέγιστο επιτρεπόμενο ημερήσιο όριο πτώσης.

Μεταξύ των υπόλοιπων ιαπωνικών επιχειρήσεων που εξακολουθούν να δραστηριοποιούνται στη Ρωσία, εμπορικοί όμιλοι διατηρούν συμμετοχές στον ενεργειακό τομέα της χώρας.

Η Mitsubishi Corp. και η Mitsui & Co. έχουν επενδύσεις στη μονάδα εξαγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου Sakhalin-2, στην Άπω Ανατολή της Ρωσίας, ενώ ο ιαπωνικός Οργανισμός Μετάλλων και Ενεργειακής Ασφάλειας διαθέτει συμμετοχή στο έργο Arctic LNG 2, το οποίο βρίσκεται υπό αμερικανικές κυρώσεις.

Εντείνει τις κατασχέσεις ξένων επιχειρήσεων ο Πούτιν

Ο Πούτιν έχει εντείνει τις παρεμβάσεις στις δραστηριότητες ξένων επιχειρήσεων στη Ρωσία από τον Σεπτέμβριο, όταν το Κρεμλίνο έθεσε υπό προσωρινή διαχείριση περιουσιακά στοιχεία της ελβετικής εταιρείας τροφίμων Nestlé SA και της γαλλικής αλυσίδας σούπερ μάρκετ Auchan.

Το Κρεμλίνο είχε επισημάνει ότι ένας από τους λόγους για τους οποίους στοχοποιήθηκαν ευρωπαϊκές επιχειρήσεις από χώρες που θεωρεί «μη φιλικές» ήταν η στρατιωτική υποστήριξη που παρέχουν στην Ουκρανία στον πόλεμο με τη Ρωσία.

«Έχουν σημειωθεί μια σειρά από περιπτώσεις στις οποίες οι ρωσικές αρχές έθεσαν υπό προσωρινό έλεγχο περιουσιακά στοιχεία δυτικών επιχειρήσεων», δήλωσε την Παρασκευή ο Ακαζάουα.

«Υπό αυτή την έννοια, για να είμαι ειλικρινής, βρισκόμασταν ήδη σε επιφυλακή», κατέληξε.

Διαβάστε επίσης:

Σοκ και δέος για την Coca Cola HBC από τη Μόσχα – Στο -14% έκλεισε η μετοχή

Η Ρωσία κρατικοποίησε την Japan Tobacco – Ξεπέρασε και το -14% η ελληνική Coca-Cola

Drewry: Διόρθωση στις τιμές διακίνησης εμπορευματοκιβωτίων