Ταξί: Νομοθετική ρύθμιση για κάμερες στο εσωτερικό των οχημάτων ζητάει η Πανελλήνια Ομοσπονδία

Την ανάληψη νομοθετικής πρωτοβουλίας για τη θέσπιση ειδικού και σαφούς θεσμικού πλαισίου, που θα επιτρέπει την εγκατάσταση και νόμιμη λειτουργία συστημάτων καμερών στο εσωτερικό όλων των ταξί, ζητά η Πανελλήνια Ομοσπονδία Επαγγελματιών Ιδιοκτητών Αυτοκινητιστών Ταξί και Αγοραίων, με επιστολή της προς τον αναπληρωτή υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, τα υπουργεία Προστασίας του Πολίτη, Δικαιοσύνης και την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.

Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ταξί θέτει το αίτημα νομοθετικής ρύθμισης για την εγκατάσταση και νόμιμη λειτουργία συστημάτων καμερών γιατί πρόκειται για «σημαντικό ζήτημα που αφορά την ασφάλεια, την προστασία και την αξιοπρεπή άσκηση του επαγγέλματος των οδηγών ταξί».

«Οι οδηγοί ταξί», όπως αναφέρει στην επιστολή της, «κατά την καθημερινή άσκηση της επαγγελματικής τους δραστηριότητας, εξυπηρετούν πολίτες σε κάθε περιοχή και κάθε ώρα της ημέρας, συχνά κατά τις νυχτερινές ώρες, μεταφέροντας επιβάτες που δεν γνωρίζουν εκ των προτέρων. Η φύση της εργασίας τους συνεπάγεται έκθεση σε περιστάσεις που ενδέχεται να δημιουργήσουν σοβαρούς κινδύνους για τη σωματική τους ακεραιότητα και την προσωπική τους ασφάλεια.

Περιστατικά όπως επιθέσεις, απειλές, ληστείες, εκφοβισμός, φθορές οχημάτων και άλλες παραβατικές συμπεριφορές καθιστούν αναγκαία τη λήψη ουσιαστικών προληπτικών μέτρων, ώστε οι εργαζόμενοι στον κλάδο να μπορούν να ασκούν το επάγγελμά τους με μεγαλύτερη ασφάλεια και αίσθημα προστασίας.

Η ασφάλεια του οδηγού ταξί δεν μπορεί να αποτελεί ζήτημα ατομικής ευθύνης του κάθε επαγγελματία, αλλά οφείλει να αποτελεί αντικείμενο θεσμικής μέριμνας και οργανωμένης πολιτείας. Για τον λόγο αυτό, η Ομοσπονδία μας ζητά την ανάληψη νομοθετικής πρωτοβουλίας για τη θέσπιση ειδικού και σαφούς θεσμικού πλαισίου, το οποίο θα επιτρέπει την εγκατάσταση και λειτουργία συστημάτων βιντεοκαταγραφής στο εσωτερικό όλων των οχημάτων ταξί, με αποκλειστικό σκοπό την πρόληψη και την αντιμετώπιση περιστατικών που απειλούν την ασφάλεια των οδηγών και, όπου συντρέχει περίπτωση, των επιβατών.

Η πρότασή μας δεν αποσκοπεί στην ανεξέλεγκτη παρακολούθηση των πολιτών, ούτε στην παραβίαση της ιδιωτικότητάς τους. Αντιθέτως, επιδιώκουμε ένα σαφές, αναλογικό και ελεγχόμενο πλαίσιο, το οποίο θα κατοχυρώνει τη δυνατότητα προστασίας των επαγγελματιών, με πλήρη σεβασμό στην ισχύουσα εθνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων».

Στο πλαίσιο αυτό, η Ομοσπονδία, στην επιστολή της, προτείνει η σχετική νομοθετική ρύθμιση να προβλέπει κατ’ ελάχιστον τα ακόλουθα:

1. Νομοθετική πρόβλεψη για την εγκατάσταση καμερών. Να θεσπιστεί ειδική διάταξη που θα επιτρέπει ή θα καθιστά υποχρεωτική, σύμφωνα με όσα θα ορίζει ο νόμος, την εγκατάσταση κατάλληλου συστήματος κάμερας στο εσωτερικό κάθε ταξί.

2. Αποκλειστικός σκοπός η ασφάλεια. Η καταγραφή να εξυπηρετεί αποκλειστικά την πρόληψη και τη διερεύνηση σοβαρών περιστατικών, όπως επιθέσεις, απειλές, ληστείες και άλλες αξιόποινες πράξεις, καθώς και την προστασία της ζωής και της σωματικής ακεραιότητας των εμπλεκομένων.

3. Σαφείς κανόνες ενεργοποίησης και λειτουργίας. Να καθοριστούν με ακρίβεια οι όροι λειτουργίας του συστήματος, οι δυνατότητες καταγραφής και οι τεχνικές προδιαγραφές του, ώστε να διασφαλίζεται η αποτελεσματική προστασία χωρίς αδικαιολόγητη επέμβαση στην ιδιωτικότητα.

4. Προστασία προσωπικών δεδομένων. Να προβλέπεται σαφής ενημέρωση των επιβατών, κατάλληλη σήμανση, περιορισμός της καταγραφής στα απολύτως αναγκαία δεδομένα και απαγόρευση κάθε χρήσης του υλικού για άσχετους με τον σκοπό της ασφάλειας λόγους.

5. Περιορισμένος χρόνος διατήρησης. Το καταγεγραμμένο υλικό να διαγράφεται αυτόματα μετά την πάροδο συγκεκριμένου και εύλογου χρονικού διαστήματος, εκτός εάν έχει σημειωθεί περιστατικό για το οποίο απαιτείται νόμιμη διατήρηση του σχετικού αποσπάσματος.

6. Ελεγχόμενη πρόσβαση στο υλικό. Να καθοριστούν περιοριστικά τα πρόσωπα και οι αρμόδιες αρχές που δικαιούνται να αποκτούν πρόσβαση στο υλικό, καθώς και η διαδικασία χορήγησής του στις αρμόδιες διωκτικές και δικαστικές αρχές, όταν αυτό είναι αναγκαίο για τη διερεύνηση συγκεκριμένου περιστατικού.

7. Ασφαλής αποθήκευση και αποτροπή καταχρήσεων. Να προβλεφθούν κατάλληλα τεχνικά και οργανωτικά μέτρα, ώστε να αποτρέπονται η μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση, η αντιγραφή, η αλλοίωση, η δημοσιοποίηση και κάθε παράνομη χρήση του καταγεγραμμένου υλικού.

8. Απαγόρευση χρήσης για άσχετους σκοπούς. Να αποκλειστεί η εμπορική εκμετάλλευση, η δημόσια ανάρτηση ή διάδοση του υλικού και η αδικαιολόγητη παρακολούθηση της καθημερινής εργασίας του οδηγού.

9. Συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές. Να πραγματοποιηθεί θεσμική διαβούλευση με τους εκπροσώπους του κλάδου, την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και κάθε συναρμόδιο φορέα, προκειμένου να διαμορφωθεί ένα εφαρμόσιμο και νομικά ασφαλές πλαίσιο.

10. Μέριμνα για την εφαρμογή του μέτρου. Να εξεταστούν οι τεχνικές προδιαγραφές, το εύλογο κόστος εγκατάστασης, η μεταβατική περίοδος εφαρμογής και οι δυνατότητες οικονομικής ενίσχυσης των επαγγελματιών, εφόσον η εγκατάσταση καταστεί υποχρεωτική.

Κύριε Υπουργέ,

Η θέσπιση ενός τέτοιου πλαισίου μπορεί να αποτελέσει ουσιαστικό μέτρο ενίσχυσης της ασφάλειας στον κλάδο των ταξί, προσφέροντας παράλληλα ένα πρόσθετο μέσο τεκμηρίωσης και διερεύνησης σοβαρών περιστατικών, όταν αυτά συμβαίνουν.

Η δυνατότητα ύπαρξης νόμιμου και ασφαλούς καταγεγραμμένου υλικού μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη διερεύνηση καταγγελιών, στην απόδειξη των πραγματικών περιστατικών και στην προστασία τόσο των οδηγών όσο και των επιβατών από άδικες ή αβάσιμες κατηγορίες. Η αποτελεσματικότητα του μέτρου, βεβαίως, προϋποθέτει την κατάλληλη τεχνική εφαρμογή και την αυστηρή τήρηση των νόμιμων εγγυήσεων.

Δεν ζητούμε προνομιακή μεταχείριση για τον κλάδο μας. Ζητούμε τη θεσμική κατοχύρωση ενός μέτρου προστασίας για ανθρώπους που εργάζονται καθημερινά στον δρόμο και δικαιούνται να επιστρέφουν ασφαλείς στις οικογένειές τους.

Για τους λόγους αυτούς, ζητούμε:

• Την άμεση εξέταση του αιτήματός μας από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών.

• Την έναρξη διαδικασίας για τη σύνταξη και προώθηση σχετικής νομοθετικής ρύθμισης.

• Τη σύγκληση συνάντησης εργασίας με εκπροσώπους της Ομοσπονδίας μας και των συναρμόδιων αρχών.

• Την έγγραφη ενημέρωσή μας για τις ενέργειες που προτίθεται να αναλάβει η Πολιτεία επί του συγκεκριμένου ζητήματος.

Ευελπιστούμε στην ανταπόκρισή σας και στην ανάληψη των αναγκαίων πρωτοβουλιών, ώστε να διαμορφωθεί ένα σύγχρονο, σαφές και αποτελεσματικό πλαίσιο που θα διασφαλίζει την προστασία των επαγγελματιών οδηγών ταξί, με σεβασμό στα δικαιώματα όλων των πολιτών.».

Οι dash cam και τα «κενά» της νομοθεσίας στην Ελλάδα

Τον περασμένο Ιούνιο, μιλώντας αποκλειστικά στο mononews.gr ο Πρόεδρος της ΠΟΕΙΑΤΑ κ. Λευτέρης Πετράκης, είχε προαναγγείλει πως ομοσπονδία θα έθετε το νέο αίτημα στον  αναπληρωτή υπουργό Μεταφορών κ. Γιώργο Κώτσηρα, προκειμένου να δοθεί μία άμεση λύση στα προβλήματα βιαιοπραγιών και ανάρμοστων συμπεριφορών από οδηγούς και επιβάτες, όπως επίσης και εκτός των οχημάτων σε περίπτωση τροχαίων ατυχημάτων.

Πιο συγκεκριμένα, όπως είχε αναφέρει η εν λόγω πρόταση θα περιλάμβανε την εγκατάσταση ενός λογισμικού που θα καταγράφει όσα συμβαίνουν εντός και εκτός των οχημάτων και θα είναι συνδεδεμένο με εποπτικές αρχές της Τροχαίας, όπως επίσης των υπουργείων Υποδομών και Μεταφορών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Ο κ. Πετράκης υπογράμμιζε ότι δε θα έχει πρόσβαση ο οδηγός στο υλικό , αλλά θα «ανοίγει» μόνο με εισαγγελική παρέμβαση, ενώ τα οχήματα οφείλουν να έχουν τις αντίστοιχες ενδείξεις με τις οποίες το επιβατικό κοινό θα ενημερώνεται ότι στο ταξί υπάρχει κλειστό σύστημα παρακολούθησης.

«Με αυτόν τον τρόπο, με την καταγραφή δεδομένων εντός και εκτός οχημάτων, θα μπορέσουμε να αποτρέψουμε πολλά πράγματα και ειδικά στην Αθήνα που είναι τόσες χιλιάδες ταξί. Θα καταγράφονται ανά πάσα ώρα και στιγμή τα πάντα και θα μπορούμε εύκολα να διαπιστώσουμε πολλά πράγματα και θα μπορέσουμε να συμβάλλουμε εκτός από την δική μας προστασία και στην κοινωνία. Έχουμε συναδέλφους που κατά καιρούς έχουν υπάρξει θύματα ληστείας», είχε αναφέρει μεταξύ άλλων ο κ. Πετράκης.

Τον τελευταίο καιρό ολοένα και περισσότεροι οδηγοί επιλέγουν για την ασφάλειά τους σε περίπτωση ατυχήματος, να χρησιμοποιούν μία dash cam, δηλαδή μία κάμερα ταμπλό, η οποία καταγράφει βίντεο όταν το όχημα βρίσκεται σε κίνηση. Όσα καταγράφουν οι dash cam αποθηκεύονται σε κάρτα μνήμης και ο οδηγός έχει πρόσβαση ανά πάσα στιγμή στο υλικό. Όμως, η ελληνική νομοθεσία δεν προβλέπει την καταγραφή.

Τι ισχύει σε χώρες του εξωτερικού

Οι εφαρμογές τύπου Uber, FreeNow by Lyft και Bolt επιτρέπουν στους οδηγούς κυρίως σε ορισμένες χώρες του εξωτερικού να εγκαταστήσουν dash cam, με την προϋπόθεση να τις δηλώσουν, ούτως ώστε να είναι ενήμερο το επιβατικό κοινό. «Η Uber θα ενημερώνει τους επιβάτες σε περίπτωση που έχετε εγκαταστήσει κάμερα στο ταμπλό. Εάν δεν επιθυμούν να καταγραφούν, οι επιβάτες θα έχουν τη δυνατότητα να ακυρώσουν ελεύθερα την κράτηση και να ζητήσουν νέα διαδρομή με διαφορετικό οδηγό. Αυτό δεν θα επηρεάσει τις αξιολογήσεις με αστέρια και δεν θα χρεώνονται τέλη ακύρωσης.

Αυτή η νέα λειτουργία αποδεικνύει τη δέσμευσή μας και τις συνεχείς προσπάθειές μας να ανεβάσουμε τον πήχη των προτύπων ασφάλειας σε ολόκληρο τον κλάδο, και είναι διαθέσιμη σε όλους τους οδηγούς στο Ηνωμένο Βασίλειο», αναφέρει μεταξύ άλλων η εταιρεία στην επίσημη ιστοσελίδα της για τους οδηγούς στην Αγγλία. Αντίστοιχα, η Bolt έχει συνάψει συνεργασία με την Driver Technologies παρέχοντας τη συνδρομητική εφαρμογή Dash Cam App σε οδηγούς που δραστηριοποιούνται στη Νότια Αφρική, τη Νιγηρία, την Πολωνία, την Κένυα, την Ταϊλάνδη, την Παραγουάη, τη Γαλλία, το Βέλγιο, την Ιρλανδία και την Τσεχία.

Παράλληλα, η εταιρεία επισημαίνει ότι οι οδηγοί οφείλουν να γνωστοποιούν στους επιβάτες ότι υπάρχει καταγραφή στο εσωτερικό των οχημάτων, με διάφορες σημάνσεις. «Η χρήση της εφαρμογής Driver Dash Cam συνεπάγεται την εγγραφή ήχου και βίντεο, η οποία ενδέχεται να περιλαμβάνει τρίτα πρόσωπα, όπως επιβάτες. Δεδομένου ότι οι εγγραφές αποτελούν ιδιοκτησία του οδηγού και τελούν υπό τον έλεγχό του, είναι ευθύνη του οδηγού να συμμορφώνεται με την ισχύουσα νομοθεσία περί προστασίας προσωπικών δεδομένων […]

Τοποθετήστε πινακίδες στο όχημά σας που να αναφέρουν ότι πραγματοποιείτε εγγραφή, τον λόγο, για πόσο χρονικό διάστημα διατηρείτε τις εγγραφές, ποιος είναι υπεύθυνος για τις εγγραφές (εσείς) και πώς μπορούν οι επιβάτες να δουν την πλήρη πολιτική απορρήτου σας. Είναι καλή ιδέα να έχετε διαθέσιμη μια γραπτή πολιτική απορρήτου», εξηγεί η εταιρεία στους χρήστες – οδηγούς.

Ωστόσο, στην Ελλάδα αυτές οι πρακτικές είναι μετέωρες, δεδομένου ότι δεν υπάρχει νομοθετική πρόβλεψη, όπως επίσης, δεν εμφανίζεται καμία ενημέρωση καταγραφής εντός των οχημάτων στις εφαρμογές. Όπως εξηγεί στο mononews.gr η κα. Ελληκαίτη Κουρτάκη, δικηγόρος Msc «Η πρόσφατη νομοθετική παρέμβαση της Κύπρου για τη χρήση καμερών καταγραφής σε οχήματα αναδεικνύει ένα ζήτημα που στην Ελλάδα παραμένει μέχρι σήμερα χωρίς ειδική ρύθμιση. Μάλιστα, η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα δεν έχει διαμορφώσει, μέχρι στιγμής, ένα σαφές κανονιστικό πλαίσιο για τη χρήση των λεγόμενων dashcams.

Υπό τα σημερινά δεδομένα, η καταγραφή ενός δημόσιου χώρου (π.χ. δρόμου, από τον οποίο διέρχονται αυτοκίνητα αλλά και πεζοί) μέσω τέτοιων συσκευών δεν μπορεί να εξεταστεί εκτός του πλαισίου του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων. Στον βαθμό δηλαδή που καταγράφονται πρόσωπα, οχήματα ή άλλα στοιχεία που δύνανται να οδηγήσουν σε ταυτοποίηση φυσικών προσώπων, γεννάται ζήτημα επεξεργασίας προσωπικών δεδομένων, με αποτέλεσμα ο χρήστης της συσκευής να είναι πιθανό να θεωρηθεί υπεύθυνος επεξεργασίας».

Την ίδια ώρα, ερωτήματα εγείρει και το κατά πόσο είναι νόμιμη και η χρήση του καταγεγραμμένου υλικού. «Η έλλειψη, λοιπόν, ειδικής ρύθμισης δημιουργεί σημαντική ανασφάλεια δικαίου, καθώς δεν είναι απολύτως σαφές υπό ποιες προϋποθέσεις η συλλογή, αποθήκευση ή/και η χρήση του καταγεγραμμένου υλικού μπορεί να θεωρηθεί σύννομη, ιδίως όταν η καταγραφή είναι συνεχής και αφορά δημόσιους χώρους στους οποίους κινούνται απροσδιόριστα τρίτα πρόσωπα», συμπληρώνει η κα. Κουρτάκη και προσθέτει:

«Ωστόσο, η απουσία ειδικών κανόνων δεν σημαίνει αυτομάτως ότι η χρήση των συσκευών αυτών είναι παράνομη. Σημαίνει όμως ότι η νομιμότητά της δεν προκύπτει εκ προοιμίου, αλλά θα πρέπει να αξιολογείται κάθε φορά υπό το πρίσμα των αρχών της αναγκαιότητας, της αναλογικότητας και του σκοπού της επεξεργασίας. Πρόκειται, συνεπώς, για ένα πεδίο στο οποίο υφίσταται σήμερα εμφανές ρυθμιστικό κενό και, κατ’ επέκταση, ανασφάλεια δικαίου για τους πολίτες και δη τους επαγγελματίες οδηγούς που επιλέγουν να χρησιμοποιούν αυτές τις συσκευές», καταλήγει.

Διαβάστε επίσης

Ταξί: Θα φτάσει το κόστος της ελάχιστης διαδρομής στα 5 ευρώ;

Ταξί: Σύστημα καμερών καταγραφής εντός και εκτός οχημάτων αιτείται η ΠΟΕΙΑΤΑ – Τα «κενά» της ελληνικής νομοθεσίας

Τζένσεν Χουάνγκ (Nvidia): Θα σταματούσα να προμηθεύω πελάτες που αναπτύσσουν μη ασφαλή AI