Οι αναταράξεις στη ναυτιλία στο Στενό του Ορμούζ προκαλούν ανησυχία στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, ναυτιλίας και γεωργίας, με την πιθανότητα να πλήξουν ιδιαίτερα σκληρά τις αναπτυσσόμενες οικονομίες, σύμφωνα με νέα ταχεία ανάλυση που δημοσίευσε η Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη – UNCTAD.

Η UNCTAD, παρουσίασε την έκθεση με τίτλο: Διαταραχές στο Στενό του Ορμούζ – Επιπτώσεις για το Παγκόσμιο Εμπόριο και την Ανάπτυξη», η οποία εξετάζει τις οικονομικές επιπτώσεις της κλιμάκωσης των εντάσεων στην περιοχή και την επακόλουθη διαταραχή της θαλάσσιας κυκλοφορίας μέσω ενός από τους πιο κρίσιμους εμπορικούς διαδρόμους στον κόσμο.

1

Συνοπτικά τα συμπεράσματα της έκθεσης είναι τα εξής:

– Οι διαταραχές στο Στενό του Ορμούζ υπογραμμίζουν την ευπάθεια κρίσιμων θαλάσσιων σημείων συμφόρησης στις γεωπολιτικές εντάσεις και τη δυνατότητά τους να μεταδίδουν κραδασμούς στις αλυσίδες εφοδιασμού και στις αγορές βασικών προϊόντων.

– Η μείωση των κινδύνων για το παγκόσμιο εμπόριο και την ανάπτυξη , συμπεριλαμβανομένων των περιβαλλοντικών κινδύνων, απαιτεί αποκλιμάκωση και προστασία των θαλάσσιων μεταφορών, των λιμένων και των ναυτικών, καθώς και άλλων πολιτικών υποδομών, διατηρώντας παράλληλα ασφαλείς εμπορικούς διαδρόμους σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και την ελευθερία της ναυσιπλοΐας.

– Οι οικονομικές επιπτώσεις , τόσο σε παγκόσμιο επίπεδο όσο και για την περιοχή, θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια, την ένταση και το γεωγραφικό εύρος των εντάσεων. Η συνεχής παρακολούθηση είναι απαραίτητη για την αξιολόγηση των εξελισσόμενων κινδύνων και των πιθανών επιπτώσεών τους.

-Κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις για τις αναπτυσσόμενες οικονομίες : Πολλές αναπτυσσόμενες χώρες αντιμετωπίζουν ήδη υψηλά βάρη εξυπηρέτησης χρέους, περιορισμένο δημοσιονομικό χώρο και περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση. Σε αυτό το πλαίσιο, η αύξηση του κόστους ενέργειας, μεταφορών και τροφίμων θα μπορούσε να ασκήσει πίεση στα δημόσια οικονομικά και να αυξήσει την πίεση στους προϋπολογισμούς των νοικοκυριών, ενδεχομένως αυξάνοντας τις οικονομικές και κοινωνικές πιέσεις και περιπλέκοντας την πρόοδο προς τη βιώσιμη ανάπτυξη, ιδίως σε οικονομίες που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την εισαγόμενη ενέργεια, τα λιπάσματα και τα βασικά τρόφιμα.

Επισημαίνεται ότι από το Στενό του Ορμούζ μεταφέρεται περίπου το ένα τέταρτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου, μαζί με σημαντικούς όγκους υγροποιημένου φυσικού αερίου και λιπασμάτων.

Το στενό πέρασμα μεταξύ Ιράν και Ομάν συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν και την Αραβική Θάλασσα, καθιστώντας το ένα από τα πιο στρατηγικά σημαντικά σημεία συμφόρησης στην παγκόσμια ναυτιλία.

Σύμφωνα με την έκθεση, ο αντίκτυπος στις αγορές ήταν άμεσος. Οι τιμές του αργού πετρελαίου Brent εκτοξεύτηκαν γρήγορα πάνω από τα 90 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ οι ναύλοι μεταφοράς δεξαμενόπλοιων και τα ασφάλιστρα κινδύνου πολέμου αυξήθηκαν απότομα, καθώς οι πλοιοκτήτες και οι ασφαλιστές επανεκτίμησαν τους αυξανόμενους κινδύνους ασφαλείας. Η αύξηση του κόστους των καυσίμων πλοίων αυξάνει επίσης τα έξοδα αποστολής σε όλες τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού.

Οι εκτροπές εμπορευματοκιβωτίων αυξήθηκαν κατά 360% εν μέσω κλεισίματος του Ορμούζ.

Η κατάσταση που επικρατεί στο Στενό του Ορμούζ εγείρει επίσης ανησυχίες σχετικά με τις γεωργικές εισροές, έναν κίνδυνο που συχνά λαμβάνει λιγότερη προσοχή από τις αγορές ενέργειας. Η UNCTAD εκτιμά ότι περίπου το ένα τρίτο του παγκόσμιου εμπορίου λιπασμάτων μέσω θαλάσσης – περίπου 16 εκατομμύρια τόνοι ετησίως – διέρχεται από το Στενό του Ορμούζ, καθιστώντας τον διάδρομο κρίσιμη αρτηρία για τις προμήθειες λιπασμάτων που προορίζονται για τις αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες οικονομίες.

Συνεπώς, οι διαταραχές του εφοδιασμού θα μπορούσαν να επεκταθούν πολύ πέρα από τις αγορές ενέργειας, επηρεάζοντας ενδεχομένως την παραγωγή τροφίμων και τις τιμές των τροφίμων σε ευάλωτες περιοχές.

«Οι διαταραχές σε αυτόν τον διάδρομο θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις αλυσίδες εφοδιασμού ενέργειας και γεωργίας και να αυξήσουν το κόστος για τη ναυτιλία και την ασφάλιση», προειδοποιεί η έκθεση, προσθέτοντας ότι η διαθεσιμότητα λιπασμάτων θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντική ανησυχία για τις χώρες που ήδη παλεύουν με την επισιτιστική ανασφάλεια.

Η UNCTAD προειδοποιεί ότι οι αναπτυσσόμενες οικονομίες ενδέχεται να αντιμετωπίσουν τη μεγαλύτερη έκθεση στο σοκ. Πολλές ήδη φέρουν υψηλά βάρη χρέους και περιορισμένο δημοσιονομικό χώρο, μειώνοντας την ικανότητά τους να απορροφήσουν το αυξανόμενο κόστος εισαγωγών ενέργειας και γεωργικών εισροών.

Η αναστάτωση στο Στενό του Ορμούζ υπογραμμίζει την ευθραυστότητα των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού όταν επηρεάζονται κρίσιμα θαλάσσια σημεία συμφόρησης. Με τόσο μεγάλο μερίδιο του παγκόσμιου εμπορίου ενέργειας και λιπασμάτων συγκεντρωμένο σε έναν μόνο διάδρομο, ακόμη και προσωρινές διαταραχές μπορούν να έχουν αντίκτυπο σε πολλαπλούς τομείς της παγκόσμιας οικονομίας.

Η UNCTAD αναφέρει ότι η τελευταία αναστάτωση υπογραμμίζει την ανάγκη για ανθεκτικότητα στα παγκόσμια εμπορικά δίκτυα και τη σημασία της προστασίας των θαλάσσιων διαδρόμων που υποστηρίζουν τη ροή ενέργειας, τροφίμων και βασικών αγαθών.

Η UNCTAD, η οποία ιδρύθηκε το 1964, αποτελεί τον κορυφαίο φορέα των Ηνωμένων Εθνών για το εμπόριο και την ανάπτυξη, υποστηρίζοντας 195 κράτη μέλη με οικονομική ανάλυση, συμβουλές πολιτικής και τεχνική βοήθεια που αποσκοπούν στην προώθηση της βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης.

Διαβάστε επίσης:

Μαρίνα Χατζημανώλη: Ο τρόπος με τον οποίο κυβερνάμε θα καθορίσει την υγεία των θαλασσών και την αξιοπιστία της Ευρώπης

Polforce Shipping (Αλίκη και Ιωάννα Ε. Πολέμη): Πρόσθεσε το έβδομο πλοίο της

Καπετάν Παναγιώτης Τσάκος: Πρέπει να κάνουμε ευτυχισμένους τους ναυτικούς μας