Business

Σε πρώιμο στάδιο ο ψηφιακός μετασχηματισμός των επιχειρήσεων στην Ελλάδα- Τα προβλήματα και οι ανάγκες

  • NewsRoom


Ο ψηφιακός μετασχηματισμός των επιχειρήσεων δεν έχει εισέλθει ακόμη ικανοποιητικά στα ελληνικά δεδομένα, καθώς βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο. Αυτό είναι το συμπέρασμα που εξήγαγε η μακροχρόνια έρευνα του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, με επιστημονικό υπεύθυνο τον Καθηγητή Γεώργιο Ι. Δουκίδη.

Η έρευνα του ΟΠΑ, συγκεκριμένα, κατέγραψε τα χαρακτηριστικά των περίπου 100 ελληνικών εταιρειών που εμπλέκονται σε πρωτοβουλίες ψηφιακού μετασχηματισμού. Πιο αναλυτικά, τα στοιχεία τα οποία εξέτασε είναι το σε ποιο στάδιο ψηφιακής ωριμότητας βρίσκονται, τι πραγματικά κάνουν αναφορικά με την αξιοποίηση των ψηφιακών τεχνολογιών, τι προβλήματα αντιμετωπίζουν, αλλά και ποιες είναι οι προτεραιότητες τους στο θέμα αυτό.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, οι ελληνικές εταιρείες που εμπλέκονται σε έργα ψηφιακού μετασχηματισμού είναι κυρίως μεγάλες επιχειρήσεις, το οποίο πρακτικά σημαίνει ότι τα 2/3 αυτών απασχολούν προσωπικό 250 ατόμων και άνω, ενώ καταγράφουν κύκλο εργασιών της τάξεως των 50 εκατ. ευρώ. Οι επιχειρήσεις αυτές, παρατηρεί η έρευνα, αποτελούν ηγέτες στον κλάδο τους, με επιχειρηματικό ιστορικό βάθους, αφού, όπως σημειώνεται, τα 6/10 αυτών έχουν πάνω από 15 έτη λειτουργίας.

Τα βασικά χαρακτηριστικά των επιχειρήσεων που έχουν εισέλθει στη νέα εποχή ψηφιακού μετασχηματισμού

Παράλληλα, παρουσιάζουν έντονη εξωστρεφή δραστηριότητα, με τα 7/10 να έχουν οργανωμένη επιχειρηματική δραστηριότητα και εκτός Ελλάδος, ενώ 5/10 διαθέτουν οργανωμένα ψηφιακά κανάλια, αξιοποιώντας ουσιαστικά το ηλεκτρονικό εμπόριο. Τέλος, οι εν λόγω επιχειρήσεις χαρακτηρίζονται και από αναβαθμισμένα τμήματα πληροφορικής, αφού το ήμισυ αυτών έχουν τον ρόλο του CIO (Chief Information Officer) στην ηγετική διοικητική ομάδα και μάλιστα τα 2/10 έχουν ήδη οργανωμένο τμήμα/ομάδα ψηφιακού μετασχηματισμού.

Η έρευνα εστιάζει σε τρία στάδια, αναφορικά με τον ψηφιακό ανασχηματισμό των επιχειρήσεων και συγκεκριμένα στην εμπειρία των πελατών, στις επιχειρηματικές διαδικασίες και στο επιχειρηματικό μοντέλο. Βάσει των σταδίων αυτών, από την έρευνα προκύπτει ότι οι εταιρείες επικεντρώνονται σε μεγάλο βαθμό στον μετασχηματισμό της εμπειρίας πελατών και συγκεκριμένα στα πρώτα επίπεδα της «κατανόησης του πελάτη και της συμπεριφοράς του», στον «αυτοματισμό και εκσυγχρονισμό της διαδικασίας πώλησης» και «αναβάθμιση της εμπειρίας του πελάτη στα σημεία επαφής».

Σε ό,τι αφορά στις επιχειρηματικές διαδικασίες, το στοιχείο που προκύπτει είναι ότι έχουν πραγματοποιηθεί κάποιες πρώτες, οργανωμένες προσπάθειες, που δίνουν κυρίως έμφαση στην «ψηφιοποίηση (και όχι αναδιοργάνωση) των διαδικασιών», την «υποβοήθηση (και όχι αναβάθμιση) της εργασίας των στελεχών» και στην «διοίκηση μέσω επιχειρηματικών επιδόσεων», αξιοποιώντας αρχικά μοντέλα business analytics.

Τέλος, σχετικά με το στάδιο του μετασχηματισμού του επιχειρηματικού μοντέλου, υπάρχουν μόνο οργανωμένες προσπάθειες από πολυεθνικές εταιρείες στην «ψηφιακή διεθνή επέκτασή τους», δημιουργώντας ένα ολοκληρωμένο περιβάλλον με τις θυγατρικές τους και στην αποδοτική εφοδιαστική αλυσίδα με τους μεγάλους B-B πελάτες.

Η έρευνα τονίζει ότι, παρά το μέγεθος και την οργανωσιακή ετοιμότητα σε θέματα πληροφορικής, οι συγκεκριμένες ελληνικές εταιρείες βρίσκονται στα αρχικά στάδια της ψηφιακής ετοιμότητας. Πιο συγκεκριμένα, μόνο οι 6 στις 10 έχουν ξεκάθαρο πλάνο ψηφιακής στρατηγικής, που σε κάποιες περιπτώσεις σχετίζεται με την επιχειρηματική στρατηγική, η 1 στις 3 έχουν σχεδιάσει πολύ πρόσφατα, δηλαδή τα τελευταία δυο χρόνια, αυτή την στρατηγική, ενώ μόλις 1 στις 3 μπορεί να θεωρηθεί ότι έχει ήδη περάσει από τα πολύ αρχικά στάδια του ψηφιακού μετασχηματισμού.

Σημειώνεται ότι η πλειονότητα των εταιρειών αυτών και συγκεκριμένα 8 στις 10 αναμένουν σημαντικές «ψηφιακές» αλλαγές και ανακατατάξεις στον κλάδο λόγω αυτού του φαινομένου. Ωστόσο, μόνο οι μισές θεωρείται ότι έχουν προετοιμαστεί ικανοποιητικά για την αντιμετώπιση των επερχόμενων κλαδικών ψηφιακών αλλαγών από υπάρχοντες ανταγωνιστές, είτε νεοεισερχόμενες start-ups.

Την ίδια ώρα, μόνο 2 στις 10 χρησιμοποιεί σχετικές μεθοδολογίες σχεδίασης και ανάπτυξης πληροφοριακών συστημάτων και διαχείρισης αλλαγών, όπως design thinking, agile, lean κλπ. Τέλος, μόνο 1 στις 10 ελληνικές επιχειρήσεις έχει έντονο το στοιχείο της καινοτομίας στην κουλτούρα του οργανισμού, είτε στα προϊόντα/υπηρεσίες ή στο ίδιο το επιχειρηματικό μοντέλο.

Πέρα από τα ERP συστήματα που τα αξιοποιούν πλήρως σε όλες τις λειτουργίες τους, οι εταιρείες δίνουν έμφαση στα CRM (Customer Relationship Management) συστήματα, όταν επικεντρώνονται σε καταναλωτές και στα SCM (Supply Chain Management) συστήματα, όταν έχουν βιομηχανικές μονάδες ή ανήκουν στους κλάδους του χονδρεμπορίου.

Σε δεύτερο επίπεδο, από τις αναδυόμενες ψηφιακές τεχνολογίες δίνουν έμφαση στις κινητές εφαρμογές (mobile systems), με επικέντρωση στις πωλήσεις/μάρκετινγκ, αλλά και στην άμεση ενημέρωση και συνεργασία μεταξύ εργαζομένων, καθώς και στα κοινωνικά δίκτυα, για αυτές που έχουν B-C πελατοκεντρική στρατηγική.

Δευτερευόντως, οι ελληνικές επιχειρήσεις επικεντρώνονται στην επιχειρηματική αναλυτική/μεγάλα δεδομένα, για την καταγραφή και αξιοποίηση των κρίσιμων δεικτών απόδοσης (KPIs), καθώς και στις υποδομές/πρακτικές για cloud υπηρεσίες και ψηφιακή ασφάλεια. Μελλοντικά, καθώς οι κορυφαίες εταιρίες θα προχωρούν σε προχωρημένα στάδια ψηφιακής ωριμότητας θεωρούν ότι σημαντικό ρόλο θα διαδραματίσουν οι τεχνολογίες IoT, τεχνητής νοημοσύνης και blockchain.

Ποικίλα τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι εταιρείες

Αναφορικά με τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ελληνικές εταιρείες σε ό,τι αφορά στις διαδικασίες ψηφιακού ανασχηματισμού, η έρευνα εκτιμά ότι αυτά είναι ποικίλα. Στην κορυφή αυτών είναι η ανάπτυξη, αλλά και εύρεση ανθρώπινου δυναμικού, με τις αναγκαίες ψηφιακές δεξιότητες, είτε σε τεχνικό επίπεδο (προγραμματιστές, τεχνικοί ασφάλειας, αναλυτές δεδομένων κλπ) ή στους χρήστες σε όλα τα τμήματα, αλλά και στα διευθυντικά στελέχη, που θα τρέξουν τα έργα ψηφιακού μετασχηματισμού.

Στην δεύτερη θέση έρχονται τα ενδοεταιρικά ζητήματα/προβλήματα, που αφορούν στην έγκριση των αναγκαίων υψηλών τεχνολογικών επενδύσεων, την αναβάθμιση της διεύθυνσης πληροφορικής, του ρόλου του νέου τμήματος ψηφιακού μετασχηματισμού και του υπευθύνου του. Η ασφάλεια δεδομένων βρίσκεται υψηλά στην ατζέντα, γιατί, ως ένας σημαντικός πόρος στον ψηφιακό μετασχηματισμό, θα πρέπει να τον διαχειρίζονται οι εταιρίες με σοβαρότητα και πιστοποιημένες τεχνικές. Τέλος, ένα από τα σοβαρά πρόβλημα είναι η ανταπόκριση των πελατών και συνεργατών τους στις νέες αναβαθμισμένες ψηφιακές υπηρεσίες, που σχετίζεται με την δίκη τους ψηφιακή ετοιμότητα, αλλά και στην αναγκαιότητα των προσφερόμενων υπηρεσιών.

Τα αναγκαία βήματα για να προχωρήσουν οι διαδικασίες ψηφιακού μετασχηματισμού στις ελληνικές επιχειρήσεις

Στις προτεραιότητες που είναι αναγκαίο να τεθούν για την επιτυχή υλοποίηση του ψηφιακού μετασχηματισμού, στην πρώτη θέση είναι οι στρατηγικές συνεργασίες, με τις τεχνολογικές εταιρίες πληροφορικής (ICTs), για ολοκληρωμένες υπηρεσίες/υποδομές, αλλά και στην τεχνογνωσία που πρέπει να έχουν οι εταιρίες αυτές σε θέματα αλλαγών, αναδιοργάνωσης κλπ.

Δεύτερη προτεραιότητα είναι η απαραίτητη ενεργή εμπλοκή του top-management, για την αναγκαία ενεργοποίηση όλου του οργανισμού, αλλά και να δοθεί η σχετική προτεραιότητα στις επενδύσεις, προσλήψεις κλπ, αλλά και στην σύνδεση των ψηφιακών πρωτοβουλιών, με απτά επιχειρηματικά αποτελέσματα.

Τέλος, υψηλά στις προτεραιότητες περιλαμβάνονται η ανάπτυξη/πρόσληψη εργαζομένων με ψηφιακές δεξιότητες, αλλά και η αναβάθμιση της διεύθυνσης πληροφορικής, για να τρέξει έργα/πρωτοβουλίες που αφορούν στην αναδιοργάνωση σημαντικών διαδικασιών, την προσφορά νέων πελατοκεντρικών υπηρεσιών και πιθανόν στην σταδιακή αλλαγή του επιχειρηματικού μοντέλου.