Τι θα γίνει με το clawback: Ισορροπία μεταξύ δημοσιονομικής σταθερότητας και βιώσιμης καινοτομίας

Η συζήτηση γύρω από το clawback (τον μηχανισμό αυτόματων επιστροφών των φαρμακευτικών εταιρειών προς το Δημόσιο) παραμένει το πιο ακανθώδες ζήτημα αυτή τη στιγμή στο εθνικό σύστημα υγείας.

Η αγορά φαρμάκου παραμένει «στα κάγκελα», ειδικά μετά και τα όσα ακούγονται για τα νέα σημειώματα, που αφορούν στο δεύτερο εξάμηνο του 2025 και τα οποία, σύμφωνα με εκτιμήσεις, αναμένεται να κινηθούν στα υψηλά επίπεδα του 2024.

Ο Υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, κατά την πρόσφατη τοποθέτησή του στο συνέδριο του Economist, επανέφερε το θέμα και ξεκαθάρισε ότι το εν λόγω μέτρο δεν πρόκειται να καταργηθεί.

Το χαρακτήρισε μια μόνιμη παράμετρο της εθνικής φαρμακευτικής πολιτικής, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «θα είναι εδώ, όσο ανατέλλει ο ήλιος».

Τι θα γίνει με το clawback: Η πρόκληση της καινοτομίας

Η επιχειρηματολογία του κ. Γεωργιάδη εστιάζει στην εκρηκτική αύξηση της διείσδυσης των καινοτόμων θεραπειών.

Αναδεικνύοντας τα επίσημα στοιχεία, σημείωσε ότι ο αριθμός των ασθενών, οι οποίοι υποβάλλονται σε ανοσοθεραπείες στα νοσοκομεία, παρουσιάζει μια εντυπωσιακή πορεία.

Από 11.000 ασθενείς το 2024, ο αριθμός ανήλθε σε 23.000 το 2025, ενώ για το 2026 προβλέπεται να ξεπεράσει τις 31.000.

Ο Υπουργός υπογράμμισε ότι με το ετήσιο κόστος ανά ασθενή να προσεγγίζει τις 3.000 ευρώ, η αυξητική αυτή τάση ασκεί αφόρητες πιέσεις στον κρατικό προϋπολογισμό, καθιστώντας την απλή αύξηση της χρηματοδότησης μια επισφαλή λύση για τη χώρα.

Η θέση της αγοράς

Από την πλευρά της φαρμακοβιομηχανίας, η πρόεδρος του PIF, Kavita Patel, έδωσε μια διαφορετική διάσταση στο ζήτημα, τονίζοντας τον επείγοντα χαρακτήρα των μεταρρυθμίσεων.

Η κα. Patel χαρακτήρισε το 75% των επιστροφών ως επίπεδο μη βιώσιμο, υπογραμμίζοντας ότι η υφιστάμενη κατάσταση θέτει σε κίνδυνο την πρόσβαση των ασθενών στις απαραίτητες θεραπείες.

Η φαρμακοβιομηχανία, ενόψει των σημειωμάτων για το δεύτερο εξάμηνο του 2025, εκπέμπει σήμα κινδύνου, καθώς το clawback στα νοσοκομειακά φάρμακα έχει αγγίξει το πρωτοφανές επίπεδο του 80,7%.

Η κα. Patel, θέτοντας το ζήτημα σε μια ευρύτερη αναπτυξιακή βάση, διερωτήθηκε:

«Μπορείτε να φανταστείτε πού θα ήταν σήμερα η Ελλάδα, εάν οι ξένοι επενδυτές θα μπορούσαν να επενδύσουν στην φαρμακευτική έρευνα και τεχνολογία εδώ;».

Πρόσθεσε ότι για τον κλάδο η λύση δεν είναι ο κατακερματισμός της αγοράς μέσω υπέρογκων επιστροφών, αλλά η εξισορρόπηση ανάμεσα στον έλεγχο της φαρμακευτικής δαπάνης και τη διασφάλιση ότι όλα τα καινοτόμα φάρμακα θα παραμείνουν διαθέσιμα στους ασθενείς.

Η αναζήτηση της χρυσής τομής

Η σύγκρουση ανάμεσα στη δημοσιονομική πειθαρχία, που επιβάλλει το κράτος, και στην οικονομική ασφυξία, που καταγγέλλει η φαρμακοβιομηχανία, δημιουργεί μια κρίσιμη συνθήκη για το 2026.

Η Πολιτεία επενδύει σε ρυθμίσεις, όπως ο συμψηφισμός clawback με επενδύσεις στην Έρευνα και Ανάπτυξη (έως 150 εκατ. ευρώ για την περίοδο 2026-2027), όμως η αγορά ζητά άμεσες και πιο γενναίες μεταρρυθμίσεις.

Στελέχη της αγοράς ανέφεραν στο Mononews, πως οδεύουμε προς μια περίοδο, στην οποία η αξία του φαρμάκου θα αποτελεί το κριτήριο για την αποζημίωσή του.

Και πως η επιτυχία αυτού του εγχειρήματος θα κριθεί, από το αν οι ψηφιακοί μηχανισμοί ελέγχου καταφέρουν να περιορίσουν τη σπατάλη, δίνοντας ανάσα στις εταιρείες που επενδύουν στη χώρα, χωρίς να υπονομεύεται το δικαίωμα των Ελλήνων ασθενών στην πρόσβαση στις πλέον σύγχρονες θεραπείες.

Δείτε επίσης

Γραφεία Προστασίας Δικαιωμάτων Ληπτών Υπηρεσιών Υγείας: Οι καταγγελίες για το 2025, όλα τα στοιχεία

Λίλιαν Βιλδιρίδη στο mononews: Προσλήψεις, κίνητρα και ψηφιακός μετασχηματισμός στο επίκεντρο του ΕΣΥ