Ο ΔΕΣΦΑ, η σχολή του Σικάγο εναντίον των μονοπωλίων… και στο βάθος το Δικαστήριο της ΕΕ

Το ότι το ρεύμα είναι ακριβό – για πολίτες και επιχειρήσεις – το γνωρίζουν όλοι, εκτός ίσως από την απελθούσα διοίκηση του εντεταλμένου διαχειριστή. Το ότι η νέα διοίκηση κληρονόμησε μια καυτή πατάτα επίσης δεν είναι μυστικό. Το ζήτημα δεν είναι ότι μια ιδιωτική, καθετοποιημένη επιχείρηση ζητά να αντιμετωπιστεί επί ίσοις όροις με άλλες ομοειδείς – κάτι που έχει κάθε λόγο, αλλά και σαφές δικαίωμα να διεκδικήσει ακόμη και στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το κρίσιμο είναι ο χρόνος που κυλά μέχρι να εκδοθεί μια απόφαση του ΔΕΕ επί άλλης, φαινομενικά άσχετης προσφυγής, η οποία όμως μπορεί να αναδιαμορφώσει τον χάρτη των κρατικών ενισχύσεων στα FSRU, να παγιώσει μονοπωλιακές καταστάσεις στην ελληνική αγορά και να παγιδεύσει πολίτες και επιχειρήσεις σε διαρκή ενεργειακή φτώχεια. Αλλά ας βάλουμε τα πράγματα σε μια σειρά.

Η κ. Μ. Γκάλι έδειξε νωρίς ότι δεν ήθελε να είναι απλώς ένας διαχειριστής συστήματος και ότι αντιμετώπιζε τη Ρεβυθούσα ως asset που έπρεπε να προστατευθεί πάση θυσία. Έκανε στην Ελλάδα αυτό που στην Ιταλία δύσκολα θα περνούσε: εκεί λειτουργούν πολλοί σταθμοί LNG (Panigaglia, Livorno, Porto Viro και τα νέα FSRU σε Piombino και Ravenna) και η Snam όχι μόνο δεν εμπόδισε τη δημιουργία νέων πυλών, αλλά τις επεδίωξε στο όνομα της ενεργειακής ασφάλειας. Η ιταλική ρυθμιστική αρχή ARERA (Autorità di Regolazione per Energia Reti e Ambiente) είναι ιδιαίτερα αυστηρή. Αν η Snam επιχειρούσε να «κόψει» ιδιωτικό έργο με τον τρόπο που ο ΔΕΣΦΑ αντιμετώπισε τη Διώρυγα Gas, θα βρισκόταν αντιμέτωπη με βαριά ρυθμιστική πίεση και πιθανές κυρώσεις για παρεμπόδιση του ανταγωνισμού.

Η σύγκρουση με τη Motor Oil ξεκίνησε λίγους μήνες μετά την τοποθέτησή της, με τη «μάχη των βυτιοφόρων» το 2022, συνεχίστηκε το 2023 με ένα παρατεταμένο πιγκ πογκ για τις τεχνικές προδιαγραφές – που η αγορά εξέλαβε ως stalling tactic –, κλιμακώθηκε το 2024 με τη σύμπλευση με τη ΔΕΠΑ στο μέτωπο των χρεώσεων και της πρόσβασης στις υποδομές και κορυφώθηκε το 2025 με τη ρήξη γύρω από τον αγωγό υψηλής πίεσης Πάτημα – Λιβαδειά, έργο-κλειδί για τη διασύνδεση του σταθμού στους Αγίους Θεοδώρους.

Η νέα CEO

Ενδεχομένως, η επιλογή της κ. Maria Sferruzza, η οποία ξέρει καλά ότι στην Ιταλία η Snam επιβιώνει επειδή συνεργάζεται με το κράτος και τους μεγάλους παίκτες (όπως η Eni) να έχει να κάνει με τo damage control, καθώς οι συγκρούσεις της απελθούσας διοίκησης θεωρήθηκαν κατά το μάλλον, στρατηγικό λάθος ακόμη και από τους ίδιους τους Ιταλούς. Η ίδια η επιλογή της κ. Σφερούτσα, με την μεγάλη της εμπειρία στη μετάβαση των δικτύων προς το υδρογόνο, είναι σαν «δήλωση» για το project H2DRIA της ΔΕΣΦΑ, ο αγωγός υδρογόνου του οποίου θα ξεκινά από την περιοχή της Κορίνθου και θα καταλήγει στα σύνορα με τη Βουλγαρία. Συμπτωματικά, – ή και όχι…-η Motor Oil με το Project IRIS και το Blue Med Oil είναι ήδη παρούσα στην ενεργειακή μετάβαση προς την αγορά του υδρογόνου στην Ελλάδα και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Στο μεταξύ όμως, το χρονοδιάγραμμα γίνεται ασφυκτικό εξαιτίας μιας γερμανικής ιδιωτικής εταιρείας, της Deutsche ReGas, που προσέφυγε στο Δικαστήριο της ΕΕ,  κατά γερμανικών επιδοτήσεων FSRU. Το ΔΕΕ δεν φημίζεται για την ταχύτητά του, ωστόσο, κανείς δεν μπορεί να υπολογίσει τις συνέπειες επί των κρατικών επιδοτήσεων στον τομέα, στην περίπτωση μιας απόφασης υπέρ της Deutsche ReGas.