Motor Oil, Gastrade, Mediterannean Gas, Helleniq Energy: Που κολλάνε οι διαπραγματεύσεις για τη σύνδεση τους με το ΔΕΣΦΑ

Στις προϋποθέσεις και τις επενδυτικές δεσμεύσεις που απαιτεί ο ΔΕΣΦΑ από τους 4 υποψήφιους επενδυτές για FSRU, έχουν κολλήσει οι διαπραγματεύσεις με το Διαχειριστή για τη μεθοδολογία που θα καθορίσει  αν θα προχωρήσει ο Διαχειριστής στα αναγκαία έργα σύνδεσης με το Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς Φυσικού Αερίου, έχουν κολλήσει οι συζητήσεις για τη μεθοδολογία που θα καθορίσει ποια έργα είναι περισσότερο ώριμα.

Στο τραπέζι βρίσκονται τέσσερα επενδυτικά σχέδια: το FSRU Διώρυγα Gas της Motor Oil στους Αγίους Θεοδώρους, το δεύτερο FSRU της Gastrade στη Θράκη, το έργο της Mediterranean Gas στον Βόλο και το σχέδιο για FSRU στην περιοχή της Θεσσαλονίκης, για το οποίο στις σχετικές συζητήσεις συμμετέχει η Enerwave. Κανένα από τα τέσσερα αυτά έργα δεν έχει λάβει μέχρι σήμερα τελική επενδυτική απόφαση,  ωστόσο οι επενδυτές χρειάζονται διασφαλισμένη σύνδεση με το δίκτυο και επαρκή χωρητικότητα για να μπορέσουν να ολοκληρώσουν τον σχεδιασμό τους, να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση και να λάβουν την τελική επενδυτική απόφαση.

Ο ΔΕΣΦΑ από την πλευρά του για να δεσμεύσει κεφάλαια για την κατασκευή αγωγών σύνδεσης, μετρητικών σταθμών και άλλων υποδομών, πρέπει να  γνωρίζει ποια από τα έργα θα υλοποιηθούν τελικά.

Για να ξεπεραστεί το πρόβλημα, με θεσμικό τρόπο, ο ΔΕΣΦΑ έχει προτείνει μια μεθοδολογία αξιολόγησης της ωριμότητας των σχεδιαζόμενων επενδύσεων, στην οποία θα πρέπει να συμφωνήσουν οι ενδιαφερόμενοι, προτού παραληφθεί από τη ΡΑΑΕΥ, ώστε η Ρυθμιστική Αρχή να εντάξει τη μεθοδολογία στον Κανονισμό του Δικτύου Φυσικού Αερίου.

Η μεθοδολογία που προτείνει ο ΔΕΣΦΑ, σύμφωνα με πηγές, συνδέει την ωριμότητα με την απόφαση του κάθε επενδυτή να προχωρήσει  -εφόσον χρειάζεται- σε κάποια έργα από την πλευρά του, προκειμένου να προγραμματίσει και ο ΔΕΣΦΑ τις δικές τους επενδύσεις συνδεσιμότητας και δέσμευση χωρητικότητας, εν όψει της ανανέωσης τους δεκαετούς του επενδυτικού σχεδίου που αναμένεται.

Προς το παρόν όμως δεν υπάρχει συμφωνία και από τη διαφωνία για τα κριτήρια αξιολόγησης βρίσκεται ουσιαστικά η ερώτηση πόσο σίγουροι είναι οι επενδυτές για την απόφασή τους  και πόσο τελικά βιώσιμο θα είναι το κάθε ένα από αυτά.

Η υπόθεση της Motor Oil που άλλαξε την προσέγγιση

Η ανάγκη να διαμορφωθεί μια μεθοδολογία που θα ενταχθεί στον Κανονισμό Αερίου και που θα κρίνει πότε ο  ΔΕΣΦΑ προχωρά σε επενδύσεις συνδεσμιότητας  είναι αποτέλεσμα όσων  προηγήθηκαν πέρσι στην περίπτωση του FSRU Διώρυγα Gas της Motor Oil.

Το προηγούμενο έτος είχε δημιουργηθεί έντονη αντιπαράθεση, καθώς τα απαραίτητα έργα σύνδεσης του συγκεκριμένου τερματικού δεν είχαν περιληφθεί στο περσινό δεκαετές επενδυτικό πρόγραμμα του Διαχειριστή.

Η εξέλιξη αυτή είχε προκαλέσει αντιδράσεις από την πλευρά της Motor Oil, καθώς η απουσία των έργων σύνδεσης δημιουργούσε πρόσθετη αβεβαιότητα για την υλοποίηση της επένδυσης. Είχε επίσης αναδείξει ένα ευρύτερο πρόβλημα: πώς μπορεί ένας επενδυτής να λάβει τελική επενδυτική απόφαση όταν δεν έχει εξασφαλιστεί η σύνδεση με το δίκτυο και, αντίστροφα, πώς μπορεί ο Διαχειριστής να επενδύσει σε νέες υποδομές όταν δεν έχει διασφαλιστεί ότι το αντίστοιχο FSRU θα κατασκευαστεί.

Αυτή η αλληλεξάρτηση βρίσκεται στον πυρήνα των σημερινών διαπραγματεύσεων, προκειμένου να προκύπτει από επίσημα και αντικειμενικά στοιχεία η απόφαση επενδύσεων του ΔΕΣΦΑ και να μη θεωρείται υποκειμενική και αυθαίρετη.

Το νέο μοντέλο του ΔΕΣΦΑ και ο ρόλος της ΡΑΑΕΥ

Για να ξεπεραστεί αυτό το αδιέξοδο, ο ΔΕΣΦΑ, σύμφωνα με πηγές, έχει επιλέξει μια διαφορετική προσέγγιση φέτος σε σχέση με το παρελθόν, επιδιώκοντας να αφήσει ανοιχτή τη δυνατότητα ανάπτυξης και των τεσσάρων επενδύσεων, χωρίς όμως να αναλάβει εκ των προτέρων την υποχρέωση να υλοποιήσει όλα τα συνοδευτικά έργα. Στόχος το ΔΕΣΦΑ είναι να προσδιορίζει ποια είναι τα απαραίτητα έργα που πρέπει να κάνει κάθε υποψήφιος επενδυτής, και με τα οποία συνδέονται συγκεκριμένα έργα του ΔΕΣΦΑ και η δέσμευση χωρητικότητας.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που έχει παρουσιαστεί, στο τροποποιημένο Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Διαχειριστή προβλέπεται να περιληφθούν ως υποψήφια τα έργα σύνδεσης και των τεσσάρων FSRU. Η ένταξή τους, ωστόσο, δεν θα συνιστά αυτόματη δέσμευση για την κατασκευή των υποδομών.

Οι σχετικές επενδύσεις του ΔΕΣΦΑ θα ενεργοποιούνται σταδιακά, ανάλογα με την πρόοδο και την αποδεδειγμένη ωριμότητα κάθε σχεδίου.

Ακριβώς αυτό είναι το αντικείμενο της μεθοδολογίας που βρίσκεται υπό συζήτηση. Θα πρέπει να προσδιοριστούν αντικειμενικά και μετρήσιμα κριτήρια, και να συμφωνηθεί ποια έργα καλείται να κάνει ο κάθε επενδυτής, τα οποία θα επιτρέπουν να αξιολογείται πόσο κοντά βρίσκεται κάθε έργο στην υλοποίησή του.

Εφόσον συμφωνηθεί μεταξύ των επενδυτών και του ΔΕΣΦΑ η μεθοδολογία, ακολούθως η  ΡΑΑΕΥ θα την εντάξει στον Κανονισμό ώστε να υπάρχει ένα διαφανές κανονιστικό πλαίσιο, το οποίο θα επιτρέπει στον ΔΕΣΦΑ να προτεραιοποιεί τις αναγκαίες επενδύσεις στο σύστημα, χωρίς να αποκλείει από την αρχή κάποιο από τα υποψήφια έργα.

Τέσσερα FSRU διεκδικούν θέση σε μια αγορά που μπορεί να υποστηρίξει ακόμη ένα

Πέρα από τις τεχνικές και κανονιστικές διαστάσεις, η συζήτηση για την ωριμότητα των έργων έχει και έντονο εμπορικό χαρακτήρα.

Παρότι τέσσερα νέα FSRU βρίσκονται υπό σχεδιασμό, κύκλοι της αγοράς εκτιμούν ότι με βάση τις σημερινές δυνατότητες του συστήματος μεταφοράς και τις προοπτικές εξαγωγής φυσικού αερίου από την Ελλάδα προς τις γειτονικές χώρες, θα μπορούσε να υποστηριχθεί ακόμη ένα μεγάλο έργο.

Αυτό σημαίνει ότι ο ανταγωνισμός μεταξύ των υποψήφιων επενδυτών δεν περιορίζεται στην κατασκευή των νέων τερματικών σταθμών, αλλά επεκτείνεται στην εξασφάλιση θέσης στο σύστημα φυσικού αερίου και στην πρόσβαση στις αγορές της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης.

Η σταδιακή απομάκρυνση της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο δημιουργεί νέες προοπτικές για την εισαγωγή και διακίνηση LNG μέσω της Ελλάδας. Ωστόσο, για να αξιοποιηθούν αυτές οι προοπτικές, δεν αρκεί η ανάπτυξη πρόσθετης δυναμικότητας επαναεριοποίησης, χρειάζεται ένας ανταγωνσιτικός Κάθετος Διάδρομος και εμπορικές συμφωνίες που θα εξασφαλίσουν τη βιωσιμότητα του κάθε υποψήφιου FSRU ώστε να ληφθεί η επενδυτική απόφαση.

Έτσι, η μάχη των τεσσάρων FSRU μετατρέπεται σε μάχη για τη διαθέσιμη χωρητικότητα του ΕΣΜΦΑ, και σε μάχη για τις εμπορικές δεσμεύσεις που θα εξασφαλίσουν τη βιωσιμότητα του κάθε έργου.Κλειδί για την ανάγκη για επόμενο FSRU είναι η ζήτηση για αέριο από την Ελλάδα και η αύξηση των εξαγωγών LNG

Μέχρι να συμφωνηθεί η μεθοδολογία και να διαμορφωθεί το σχετικό κανονιστικό πλαίσιο από τη ΡΑΑΕΥ, οι τέσσερις επενδύσεις παραμένουν σε μια ιδιότυπη αναμονή, με τον ΔΕΣΦΑ να προσπαθεί να διατηρήσει ανοιχτές όλες τις επιλογές χωρίς να αναλάβει δεσμεύσεις για έργα που ενδέχεται τελικά να μη γίνουν.