Εντός του έτους ο Οδικός Χάρτης Συνεργασίας του Διαλόγου Ενέργειας 3+1 – Στο επίκεντρο ασφάλεια, διασυνδέσεις και φυσικό αέριο στην Αν. Μεσόγειο

Την πρόθεση της Ελλάδας, της Κύπρου, του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών να προσδώσουν πιο συγκεκριμένο πλαίσιο στον ενεργειακό διάλογο 3+1 επιβεβαίωσε η υπουργική συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στο Χιούστον, με επίκεντρο την ενεργειακή ασφάλεια, τις κρίσιμες υποδομές, τις περιφερειακές διασυνδέσεις και την ανάπτυξη των υπεράκτιων πόρων φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η συνάντηση αποτέλεσε συνέχεια της δέσμευσης που είχε αναληφθεί στην Αθήνα, τον Νοέμβριο του 2025, κατά την προηγούμενη υπουργική συνάντηση του Διαλόγου Ενέργειας 3+1 της Ανατολικής Μεσογείου, για επανέναρξη των εργασιών στις Ηνωμένες Πολιτείες εντός του δεύτερου τριμήνου του 2026. Παράλληλα, οι τέσσερις πλευρές συμφώνησαν να προχωρήσουν τους επόμενους μήνες σε τακτικές επαφές σε επίπεδο υπηρεσιακών ομάδων εργασίας, με στόχο την κατάρτιση Οδικού Χάρτη Συνεργασίας του Διαλόγου Ενέργειας 3+1.

Σύμφωνα με την κοινή δήλωση, οι συμμετέχοντες συζήτησαν τομείς κοινού ενδιαφέροντος και συνεχιζόμενης συνεργασίας, μεταξύ των οποίων η ενεργειακή ασφάλεια, η ανάπτυξη υπεράκτιων πόρων φυσικού αερίου, η ενεργειακή καινοτομία, η έρευνα και ανάπτυξη, καθώς και οι περιφερειακές υποδομές και η διασυνδεσιμότητα.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην προστασία των κρίσιμων υποδομών. Ως μία από τις πρώτες πρακτικές δράσεις, οι τέσσερις χώρες συμφώνησαν στη σύσταση ομάδας εργασίας για την κυβερνοασφάλεια και τη φυσική προστασία των κρίσιμων υποδομών. Οι εκπρόσωποι των τεσσάρων πλευρών υπογράμμισαν ότι ο συντονισμός σε ζητήματα ενεργειακών υποδομών και πολιτικής μπορεί να ενισχύσει τόσο την κυβερνοασφάλεια όσο και τη φυσική ασφάλεια των κρίσιμων υποδομών, να εμβαθύνει τους στρατηγικούς δεσμούς και να ενισχύσει την περιφερειακή διπλωματία μέσω μακροπρόθεσμων συνεργασιών.

Στο πεδίο των διασυνδέσεων, οι συμμετέχοντες υπογράμμισαν τη σημασία πρωτοβουλιών και έργων περιφερειακής διασυνδεσιμότητας μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, τα οποία, όπως σημείωσαν, μπορούν να δημιουργήσουν ευκαιρίες για αμερικανικές εταιρείες. Αναφέρθηκαν επίσης στη σημασία του Οικονομικού Διαδρόμου Ινδίας, Μέσης Ανατολής και Ευρώπης, IMEC, για την ενίσχυση της οικονομικής ανθεκτικότητας και των ασφαλών αλυσίδων εφοδιασμού.

Στην κοινή δήλωση αναγνωρίζεται ότι οι πρωτοβουλίες αυτές αποτελούν βασικούς παράγοντες οικονομικής ευημερίας, μέσω της διαφοροποίησης των πηγών ενεργειακού εφοδιασμού.

Οι τέσσερις πλευρές χαιρέτισαν επίσης την έναρξη της λειτουργίας του Κέντρου Ενέργειας της Ανατολικής Μεσογείου στο Ινστιτούτο Δημόσιας Πολιτικής Baker του Πανεπιστημίου Rice, η οποία πραγματοποιήθηκε αργότερα την ίδια ημέρα. Αναγνώρισαν τον ρόλο του Κέντρου στην υποστήριξη της έρευνας και του διαλόγου πολιτικής μεταξύ των συμμετεχουσών χωρών, καθώς και στη δημιουργία συνεργειών μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα για καινοτόμες ενεργειακές λύσεις.

Ο υπό διαμόρφωση Οδικός Χάρτης θα αποτυπώνει στόχους και δράσεις στους τομείς κοινού ενδιαφέροντος που συζητήθηκαν στη συνάντηση του Χιούστον, συμπεριλαμβανομένης της αξιοποίησης, όπου κρίνεται κατάλληλο, του νέου Κέντρου Ενέργειας της Ανατολικής Μεσογείου.

Τα αρμόδια υπουργεία των τεσσάρων χωρών στοχεύουν στην έγκριση του Οδικού Χάρτη εντός του τρέχοντος ημερολογιακού έτους. Παράλληλα, συμφωνήθηκε η επόμενη υπουργική συνάντηση του σχήματος 3+1 να πραγματοποιηθεί στο Ισραήλ σε χρόνο που θα καθοριστεί.