Με την ελπίδα να εγκριθεί από την Κομισιόν, η νέα μεθοδολογία στην οποία έχουν καταλήξει οι Διαχειριστές των χωρών του Κάθετου Διαδρόμου ( από την Ελλάδα ο ΔΕΣΦΑ), προκειμένου να πετύχουν μόνιμη μείωση  τελών, πραγματοποιείται σήμερα νέα τηλεδιάσκεψη των Διαχειριστών  και των Ρυθμιστών των χωρών του Κάθετου Διαδρόμου και της Κομισιόν.

Η αναταραχή  στην ασφάλεια εφοδιασμού της Ευρώπης με φυσικό αέριο που έχει προκληθεί λόγω του Πολέμου στο Ιράν και η αύξηση της ζήτησης για φυσικό αέριο  σε συνδυασμό με την παραίνεση της Κομισιόν στα κράτη μέλη να προχωρήσουν σταδιακά στο γέμισμα των αποθηκών, δημιουργεί μια αισιοδοξία ότι η Κομισιόν θα θελήσει να εγκρίνει τη νέα μεθοδολογία, δίνοντας ουσιαστικά το πολυπόθητο πολιτικό-ρυθμιστικό πράσινο φως στον Κάθετο Διάδρομο.

1

Γιατί αν και το θέμα που θα απασχολήσει την τηλεδιάσκεψη είναι ρυθμιστικό, δηλαδή θα εξεταστεί κατά πόσο η νέα μεθοδολογία που προτείνεται είναι σύμφωνη με το κανονιστικό πλαίσιο της Κομισιόν, πηγές κοντά στις διαδικασίες διαβεβαιώνουν, ότι επί της ουσίας το θέμα είναι πολιτικό. Δηλαδή  η τελική στάση της  Κομισιόν στην πρόταση των Διαχειριστών περισσότερο εξαρτάται από το αν τελικά θα θελήσει να επιτρέψει στην πράξη τον Κάθετο Διάδρομο ως διαδρομή του αμερικάνικου LNG προς την Ευρώπη, ή αν θα φέρει και πάλι προσχόμματα υπό την επιρροή των συμφερόντων των χωρών της Κεντρικής Ευρώπης, που βλέπουν ανταγωνιστικά τη διαδρομή του LNG από την Έλλάδα.

Ωστόσο καθώς ο πόλεμος στο Ιράν και γενικότερα η ένταση στη Μέση Ανατολή επηρεάζουν άμεσα την ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου και LNG, και αυξάνουν τη ζήτηση, πηγές εκτιμούν ότι αμβλύνεται ο ανταγωνισμός μεταξύ των διαφορετικών διαδρομών αμερικάνικου LNG προς την Ευρώπη.   Ο Επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν ζήτησε πριν λίγες ημέρες  μια πιο ευέλικτη και “ψύχραιμη” προσέγγιση στην πλήρωση των αποθηκών φυσικού αερίου, λόγω της έντασης στη Μέση Ανατολή και της ανόδου των τιμών και κάλεσε τις κυβερνήσεις να ξεκινήσουν νωρίς την πλήρωση των αποθηκών και να το κάνουν σταδιακά και σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, ώστε να αποφευχθεί μια μαζική ζήτηση στο τέλος του καλοκαιριού που θα εκτόξευε τις τιμές.

Στο πλαίσιο αυτό ενδέχεται η Κομισιόν, να δείξει στην πράξη τη διάθεση να επιτρέψει πολιτικά και ρυθμιστικά  τη λειτουργία του Κάθετου Διαδρόμου ώστε να συμβάλει στην ασφάλεια εφοδιασμού των κρατών μελών σε μια κρίσιμη συγκυρία.

Από τις εκπτώσεις που δεν επιτρέπονται, σε  νέα μεθοδολογία μόνιμων ελκυστικών τελών

Η νέα μεθοδολογία για τον καθορισμό των τελών που προτείνουν οι Διαχειριστές των χωρών του Κάθετου Διαδρόμου, καταλήγει σε νέα ανταγωνιστικά τέλη, μόνιμα χωρίς εκπτώσεις– που θα μειώσουν το κόστος του Κάθετου Διαδρόμου ώστε να είναι ανταγωνιστικός και ελκυστικός.

Σημειώνεται ότι η DG Comp έχει θέσει ζητήματα ανταγωνισμού, είχε εκφράσει σοβαρές επιφυλάξεις για το κατά πόσο οι εκπτώσεις που παρείχαν στα τέλη χρήσης δικτύου ο ΔΕΣΦΑ, η Bulgartransgaz (έκπτωση 25%), η ρουμανική Transgaz και η μολδαβική Vestmoltransgaz (έκπτωση 50%), η ουκρανική Ukraine LLC και ο ICGB (έκπτωση 45%), ήταν συμβατές με την ομαλή λειτουργία του ανταγωνισμού.

Κι αυτό γιατί το ισχύον ρυθμιστικό πλαίσιο τιμολόγησης, και ειδικότερα ο Κανονισμός (ΕΕ) 2017/460 (NC TAR) δεν επιτρέπει την παροχή εμπορικών εκπτώσεων εκτός συγκεκριμένων, αυστηρά καθορισμένων περιπτώσεων. Ο κανονισμός επιβάλλει διαφανή, κοστοστρεφή και μη διακριτική τιμολόγηση, περιορίζοντας τη δυνατότητα των Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς (TSOs) να προσελκύσουν ροές μέσω ευέλικτων εμπορικών πολιτικών.

 Για να ξεπεραστεί αυτό το πρόβλημα,  οι Διαχειριστές των χωρών της Διαδρομής προτείνουν μια νέα μεθοδολογία για μια  ενιαία και ανταγωνιστική τιμολογιακή προσέγγιση κατά μήκος του διαδρόμου.

Το ερώτημα ωστόσο είναι ποια θα είναι η στάση της Κομισιόν και αν θα εγκρίνει τη μόνιμη φόρμουλα προσδιορισμού των τελών χωρίς εκπτώσεις, η οποία θα διαμορφώνεται με έναν τέτοιο τρόπο ώστε να μην προσκρούει στους Κανονισμούς της Κομισιόν. Αν δεν εγκρίνει την σημερινή προτεινόμενη μεθοδολογία, θα συνεχισούν οι διαβουλεύσεις για μια πρόταση που θα μπορέσει να εγκρίνει η Κομισιόν.

Τα επόμενα βήματα

Αν η Κομισιόν εγκρίνει τη νέα φόρμουλα υπολοφισμού των τελών, και με την έγκριση των Ρυθμιστικών Αρχών , θα ανοίξει ο δρόμος για το ΔΕΣΦΑ να σχεδιάσει νέα προϊόντα, είτε μηνιαία, εφόσον δοθεί παράταση για μηναιαία προϊόντα και μετά τον Απρίλιο είτε ετήσιο προϊόν από το καλοκαίρι και μετά.

Τονίζεται, ότι αν η δυναμικότητα του Κάθετου Διαδρόμου  προσφερθεί   μέσω μακροχρόνιων προϊόντων θα δίνει τη δυνατότητα για ελκυστικότερες τιμές και θα ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες της αγοράς. Οι αλλαγές αυτές, που βασίζονται στην αυριανή έγκριση της Κομισιόν, θα αυξήσουν το εμπορικό ενδιαφέρον για τον Κάθετο Διάδρομο.

Σημειώνεται ότι μέχρι σήμερα ο Κάθετος διάδρομος λειτουργεί με ρυθμιστική εξαίρεση, με κατακερματισμένο σύστημα χρεώσεων ανά χώρα – το λεγόμενο pancaking και  προσφέρει μόνο,  βραχυχρόνια προϊόντων (monthly ή ad hoc «routes» Route 1,2 3), με αποτέλεσμα  χαμηλό εμπορικό ενδιαφέρον και σε δημοπρασίες με περιορισμένη ή μηδενική συμμετοχή.