Καμπανάκι από την ΕΕ: Στο μισό η παραγωγή των διυλιστηρίων έως το 2050 – Προβλήματα στα αεροπορικά καύσιμα

Μειωμένη έως 50% αναμένεται να είναι η δυναμική διύλισης της ΕΕ έως το 2050, ως επακόλουθο των πολεμικών συρράξεων στη Μέση Ανατολή.

Όπως αποδεικνύει η έρευνα της Επιτροπής TRAN του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει επιφέρει τη μεγαλύτερη διαταραχή εφοδιασμού στην ιστορία της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου, επηρεάζοντας συλλήβδην και τον κλάδο των μεταφορών.

Με την κρίση να έχει συμπληρώσει ήδη τρεις μήνες από τον Φεβρουάριο του 2026 που ξέσπασε ο πόλεμος Ιράν – ΗΠΑ έως τον Ιούνιο του 2026, επηρέασε ήδη το 20% των παγκόσμιων προμηθειών. Την ίδια ώρα, η ναυσιπλοΐα οδηγήθηκε σε κατάρρευση, με τον εβδομαδιαίο μέσο όρο διέλευσης των πλοίων να φτάνει τα 39 πλοία σε σχέση με τα 549 που ήταν προ κρίσης.

Όσον αφορά δε, στην εξέλιξη των τιμών του πετρελαίου, τον Απρίλιο του 2026 κορυφώθηκε στα 109 δολάρια ανά βαρέλι, παραμένοντας χαμηλότερα από τα ιστορικά υψηλά του 2008 (140 δολάρια ανά βαρέλι) και του 2022 (114 δολάρια ανά βαρέλι). Ταυτόχρονα, κατά την περίοδο Μαρτίου – Απριλίου του 2026, οι τιμές των αεροπορικών καυσίμων σε Ευρώπη και Ασία ήταν 10 – 15% υψηλότερες από αυτές των ΗΠΑ.

Έλλειμμα στα αεροπορικά καύσιμα

Μιλώντας όμως για θέματα κρίσης, το δομικό έλλειμμα της Ευρώπης σε αεροπορικά καύσιμα διογκώθηκε. Αυτό μπορεί να θεωρηθεί και αποτέλεσμα της μείωσης των διυλιστηρίων, καθώς η ΕΕ διαθέτει μόλις 73 ενεργά διυλιστήρια, ενώ οι ΗΠΑ περισσότερα από 130 και η Ασία περίπου 300. Μάλιστα, η διακοπή επεξεργασίας σε 4 ευρωπαϊκά διυλιστήρια το 2025 είχε ως απόρροια τη μείωση της παραγωγής κατά 400.000 βαρέλια ανά ημέρα.

Η έρευνα τονίζει ότι μακροπρόθεσμα η δυναμική διύλισης της ΕΕ έως το 2050 προβλέπεται ότι θα συρρικνωθεί κατά 50%, με την παραγωγή από 13 εκατ. βαρέλια ανά ημέρα που ήταν το 2024, να πέφτει κάτω από τα 8 εκατομμύρια.

Σχετικά με τα αεροπορικά καύσιμα, το δομικό έλλειμμα παραγωγής jet fuel στην ΕΕ αγγίζει περίπου τα 700.000 βαρέλια ανά ημέρα, δεδομένου ότι η κρίση δημιούργησε άμεσο έλλειμμα 400.000 βαρέλια ανά ημέρα για τη θερινή περίοδο του 2026.

Μέτρα έκτακτης ανάγκης για το καλοκαίρι του 2026

Σημειώνεται δε, ότι για το καλοκαίρι του 2026 η ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο για την αποφυγή καθήλωσης των αεροσκαφών, προχώρησαν σε στρατηγική αναπλήρωσης 390.000 βαρελιών ανά ημέρα, με τους εξής τρόπους:

• αυξημένες εισαγωγές από ΗΠΑ: Προσωρινή ρυθμιστική εξαίρεση για αποδοχή του αμερικανικού προτύπου Jet A (+140 kbd)
• βελτιστοποίηση απόδοσης ευρωπαϊκών διυλιστηρίων (+210 kbd): αύξηση της απόδοσης jet fuel από 9% σε 11% επί του όγκου ως προσωρινή λύση,
• νέες πηγές (+40 kbd): εισαγωγές από το νέο διυλιστήριο Dangote στη Νιγηρία.
• χαλάρωση περιορισμών του Ηνωμένου Βασιλείου (+50 kbd), μέσω της πιθανής εισαγωγής ινδικού καυσίμου από ρωσικό αργό.

 

Επιπλέον, αναφορικά με τα εναπομείναντα αποθέματα, η ΕΕ για το καλοκαίρι του 2026 διατηρεί έλλειμμα της τάξεως των 150.000 βαρελιών ανά ημέρα.

Οι επιπτώσεις σε αεροπορικές εταιρείες και επιβατικό κοινό

Παράλληλα, οι αεροπορικές εταιρείες στην Ευρώπη, μέχρι στιγμής καλύπτουν το καλύπτουν το 60%–80% των αναγκών τους σε καύσιμα, μετριάζοντας τις άμεσες βραχυπρόθεσμες επιπτώσεις. Ως εκ τούτου, πρώτον προχώρησαν στη μείωση της διαθέσιμης χωρητικότητας κατά την περίοδο Μαρτίου–Ιουνίου 2026, δεύτερον ακυρώθηκαν ή μειώθηκαν δρομολόγια προς τη Μέση Ανατολή, με εξαίρεση τις συνδέσεις Ελλάδας-Ισραήλ και Κύπρου-Ισραήλ, τρίτον αυξήθηκε η χωρητικότητα σε ενδοευρωπαϊκά δρομολόγια, κυρίως στην Ανατολική Ευρώπη και τα Βαλκάνια.

Όσον αφορά στους καταναλωτές, επηρεασμένοι από το κλίμα ανησυχίας και ανασφάλειας, οδηγήθηκαν στην καθυστέρηση των κρατήσεων, κάτι που άσκησε πίεση και στις αεροπορικές.

Στροφή σε βιοκαύσιμα

Η απώλεια της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών αερομεταφορέων, ήταν το αποτέλεσμα της υποχώρησης των μεριδίων της αγοράς της Βόρειας Αμερικής, της Μέσης Ανατολής και της Ασίας. Όπως υπογραμμίζει η έρευνα, η μόνη βιώσιμη λύση για την ενεργειακή αυτονομία και την ασφάλεια των ευρωπαϊκών αερομεταφορών είναι αφενός η γρήγορη μετάβαση σε εγχώρια παραγόμενα βιώσιμα καύσιμα αεροπορίας (SAF) και αφετέρου η δημιουργία υποχρεωτικών εθνικών αποθεμάτων ασφαλείας εξειδικευμένα για jet fuel.

Δείτε εδώ αναλυτικά, το πρώτο και το δεύτερο μέρος της έρευνας «Competitiveness of the Aviation Sector: the impact of fuels prices in the aftermath of the Middle East».

Διαβάστε επίσης:

ΥΠΑ: Σε εξέλιξη το action plan για τον εκσυγχρονισμό της αεροναυτιλίας – Η άνοδος στην επιβατική κίνηση και οι καθυστερήσεις που επιμένουν

Γιατί υπάρχουν καθυστερήσεις στην εναέρια κυκλοφορία στα αεροδρόμια;

EasyJet: Το success story της εταιρείας του Στέλιου Χατζηιωάννου που άλλαξε τις αερομεταφορές και η πρόταση εξαγοράς από την Castlelake