EasyJet: Το success story της εταιρείας του Στέλιου Χατζηιωάννου που άλλαξε τις αερομεταφορές και η πρόταση εξαγοράς από την Castlelake

Ήταν το μακρινό 1994, όταν ο τότε 28χρονος Ελληνοκύπριος Στέλιος Χατζηιωάννου με ένα του επαγγελματικό ταξίδι στην Αμερική θα άλλαζε τελείως τα δεδομένα στις αερομεταφορές. Μία επίσκεψη στη Boeing, η πτήση με χαμηλού κόστους αεροπορική και η διαμονή του σε οικονομικό ξενοδοχείο ήταν το έναυσμα για να κάνει το όραμά του πραγματικότητα και να χτίσει ένα brand  διεθνούς φήμης.

Σήμερα, 32 χρόνια μετά, η EasyJet αποτελεί μία από τις κορυφαίες εταιρείες στον κλάδο των αερομεταφορών, με 927 διαδρομές σε περισσότερες από 34 χώρες. Αποκορύφωμα της επιτυχίας, είναι και η συμφωνία του διοικητικού συμβουλίου στην κατ’ αρχήν πρόταση εξαγοράς της από το αμερικανικό επενδυτικό κεφάλαιο Castlelake έναντι 6,9 δισεκατομμυρίων δολαρίων, με το βασικό μέτοχο της εταιρείας την οικογένεια Χατζηιωάννου σε περίπτωση οριστικοποίησης της συμφωνίας να λαμβάνει περίπου 900 εκατομμύρια δολάρια.

«Θα μπορούσε να πει κανείς ότι η καλύτερη επιχειρηματική ιδέα της ζωής μου ήταν να δημιουργήσω μια πρωτοποριακή αεροπορική εταιρεία χαμηλού κόστους, αλλά ότι η δεύτερη καλύτερη ιδέα ήταν να διατηρήσω την ιδιοκτησία όλων των «easy» εμπορικών σημάτων, συμπεριλαμβανομένης της easyJet, στη δική μου ιδιωτική εταιρεία που ονομάζεται easyGroup, εξασφαλίζοντας έτσι για μένα πιο σταθερό επαναλαμβανόμενο εισόδημα από δικαιώματα χρήσης. Στην easyGroup διαθέτουμε πολύ διαφοροποιημένες πηγές εσόδων που μας επέτρεψαν να ανταπεξέλθουμε στην πανδημία. Το επιχειρηματικό μοντέλο των δικαιωμάτων σημαίνει ότι έχουμε έσοδα για όσο διάστημα υπάρχουν έσοδα — ακόμη και χωρίς κέρδη. Αυτό είναι σημαντικό σε δύσκολες οικονομικές συγκυρίες και σε περιόδους υψηλής μεταβλητότητας των χρηματιστηριακών αγορών», αναφέρει μεταξύ άλλων ο ίδιος ο κ. Χατζηιωάννου σε ειδική έκδοση με την ιστορία της εταιρείας.

Η ιστορία του easy brand

Προερχόμενος από μία οικογένεια, όπου ο ίδιος του ο πατέρας Λούκας Χατζηιωάννου ήταν ένας αυτοδημιούργητος και επιτυχημένος επιχειρηματίας στη ναυτιλία, ο Στέλιος Χατζηιωάννου από το 1993 ήθελε να επεκτείνει τις δραστηριότητές του σε άλλους κλάδους για να αποδείξει την αξία του στον πατέρα του και στους υπόλοιπους και ότι δεν ήταν το «παιδί του μπαμπά», αλλά είχε και ο ίδιος επιχειρηματικό πνεύμα.

Όπως εξιστορεί ο κ. Χατζηιωάννου, το 1993 έμαθε ότι η Virgin Atlantic Airways αναζητούσε επενδυτή για ένα δρομολόγιο που εκτελούσε τότε μεταξύ Αθήνας και Λονδίνου. Αυτό τον οδήγησε σε μια συνάντηση με τον Ρίτσαρντ Μπράνσον. «Αν και δεν επένδυσα ποτέ σε εκείνη την επιχείρηση, αυτό πυροδότησε το ενδιαφέρον μου για την αεροπορία, ιδίως στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου η απελευθέρωση της αγοράς είχε οδηγήσει στην εμφάνιση αεροπορικών εταιρειών χαμηλού κόστους. Το καλοκαίρι του 1994 πραγματοποίησα ένα ερευνητικό ταξίδι στις ΗΠΑ, επισκεπτόμενος το εργοστάσιο της Boeing στο Σιάτλ και συναντώντας εκπροσώπους της Valujet και της Southwest, τότε δύο από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες αεροπορικές εταιρείες χαμηλού κόστους στη Βόρεια Αμερική. Ο ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Southwest εκείνη την εποχή ήταν ο αείμνηστος Herb Kelleher, ο οποίος έγινε ένας ακόμη από τους επιχειρηματικούς μου ήρωες. Κατά τη διάρκεια αυτού του ταξιδιού στις ΗΠΑ, έμεινα για πρώτη φορά στη ζωή μου σε ένα οικονομικό ξενοδοχείο. Νομίζω ότι ήταν ένα Motel 6. Μέχρι τότε, έμενα κυρίως σε ξενοδοχεία 5 αστέρων. Τότε συνειδητοποίησα ότι ήταν δυνατό να επεκταθεί ένα εμπορικό σήμα με βάση την αξία από μια αεροπορική εταιρεία σε μια αλυσίδα ξενοδοχείων και πέρα από αυτήν».

Ο Στέλιος Χατζηιωάννου κατάφερε να πείσει τον πατέρα του για την επιχειρηματική του ιδέα, την οποία και υποστήριξε οικονομικά. Μέτοχοι της εταιρείας εκτός από τον ίδιο μέχρι και σήμερα είναι τα δύο του αδέρφια Πόλυς και Κλέλια, όπως επίσης και της easyHotel PLC.

Τα πρώτα δρομολόγια

Έχοντας λάβει λοιπόν ένα δάνειο από τον πατέρα του, ο Mr EasyJet πήρε την απόφαση ίδρυσε τη δική του αεροπορική εταιρεία, έπειτα από ενδελεχή μελέτη του κλάδου, δείχνοντας ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την αμερικανική αεροπορική εταιρεία Southwest Airlines, που είχε υιοθετήσει με επιτυχία την πρακτική της ελαστικότητας των τιμών, προκειμένου να είναι ανταγωνιστική έναντι των παραδοσιακά φθηνότερων λεωφορείων και να προσελκύσει μία μερίδα επιβατών που δεν θα είχαν σκεφτεί να ταξιδέψουν αεροπορικώς.

H EasyJet ιδρύθηκε το 1995 και εγκαινίασε τις πρώτες πτήσεις της από το αεροδρόμιο του Λούτον στη Γλασκώβη και το Εδιμβούργο τον Νοέμβριο του ίδιου έτους. Σχεδόν ένα χρόνο αργότερα, το 1996 η εταιρεία ξεκίνησε τις πρώτες της διεθνείς πτήσεις από το Λονδίνο και το αεροδρόμιο του Λούτον προς το Άμστερνταμ, ενώ αργότερα την ίδια χρονιά προστέθηκαν δρομολόγια προς τη Νίκαια και τη Βαρκελώνη. Επίσης, η εταιρεία έθεσε σε λειτουργία το πρώτο αεροσκάφος που της ανήκει εξ ολοκλήρου.

Ήδη το 1997, η easyJet είχε αρχίσει να αναπτύσσεται ραγδαία, εισάγοντας νέα δρομολόγια με μια δεύτερη βάση στο Λίβερπουλ και αναγνωρίστηκε ως οικονομικά βιώσιμη αεροπορική εταιρεία, λαμβάνοντας το δικό της Πιστοποιητικό Εκμετάλλευσης Αεροσκαφών. Το 1998 ξεκίνησε και η λειτουργία της ιστοσελίδας της εταιρείας μέσω της οποίας μπορούσαν να γίνουν κρατήσεις, ενώ εγκαινιάστηκαν και οι πτήσεις στην Ελβετία, καθώς η easyJet απέκτησε το 40% της TEA Basel, η οποία αργότερα μετονομάστηκε σε easyJet Switzerland. Μάλιστα, το 1999 η εταιρεία ανακηρύχθηκε για πρώτη φορά ως η καλύτερη αεροπορική χαμηλού κόστους.

Χρονιά ορόσημο στις αγορές

Χρονιά ορόσημο για την ιστορία της εταιρείας ήταν το 2000, όταν εισήχθη στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου με τιμή προσφοράς 310 πένες, αποτιμώντας την εταιρεία στα 777 εκατομμύρια λίρες, συγκεντρώνοντας σημαντικά κεφάλαια για περαιτέρω επέκταση.

Την επόμενη χρονιά, η εταιρεία συνέχισε την επέκτασή της με το αεροδρόμιο London Gatwick να γίνεται η 5η βάση της. Το 2001, η εταιρεία επεκτάθηκε ακόμα περισσότερο στην ευρωπαϊκή αγορά, όταν εξαγόρασε ην αεροπορική εταιρεία χαμηλού κόστους Go Fly. Το 2003 παραλήφθηκε το πρώτο Airbus A319 στο πλαίσιο μιας νέας συμφωνίας προμήθειας που κάλυπτε περίοδο 5 ετών και 240 αεροσκάφη, ενώ το 2004 η εταιρεία άνοιξε νέα βάση στο Βερολίνο.

Ωστόσο, η συνεχής επιτυχημένη πορεία δε θα μπορούσε να μην τραβήξει τα βλέμματα των επενδυτών. Τον Οκτώβριο του 2004, ο Όμιλος FL, ιδιοκτήτης των αεροπορικών εταιρειών Icelandair και Sterling Airlines, αγόρασε μερίδιο 8,4% στην αεροπορική εταιρεία.

Κατά τη διάρκεια του 2005, η FL αύξησε περιοδικά το μερίδιό της στην εταιρεία έως το 16,9%, πυροδοτώντας τις εικασίες ότι θα προχωρούσε σε προσφορά εξαγοράς της βρετανικής αεροπορικής εταιρείας. Σημειώνεται ότι τ0 2005, η easyJet μετέφερε τον 100 εκατομμυριοστό επιβάτη της και ο στόλος της έφτασε τα 100 αεροσκάφη, σηματοδοτώντας σημαντικά ορόσημα στην ανάπτυξη της.

Τον Απρίλιο του 2006, η απειλή εξαγοράς υποχώρησε, καθώς η FL πούλησε το μερίδιό της έναντι 325 εκατομμυρίων ευρώ, εξασφαλίζοντας κέρδος 140 εκατομμυρίων ευρώ από την επένδυσή της. Την ίδια χρονιά, η EasyJet απέκτησε την 16η βάση της στο Μιλάνο.

Ο Sir Στέλιος

Το 2006, σε ηλικία 39 ετών, ο Στέλιος Χατζηιωάννου αναγορεύτηκε ιππότης από την Βασίλισσα Ελισάβετ Β΄ για τη συμβολή του στην επιχειρηματικότητα. Ο τίτλος του ιππότη απονεμήθηκε στο πλαίσιο του καταλόγου τιμητικών διακρίσεων για τα γενέθλια της Βασίλισσας.

«Αν το σκεφτώ καλά, πάντα με εκπλήσσει ευχάριστα όταν απλοί πολίτες με σταματούν στον δρόμο για να μου πουν «ευχαριστώ», μάλλον επειδή έκανα τα ταξίδια και άλλα αγαθά και υπηρεσίες προσιτά για αυτούς… Το να λαμβάνω τώρα την ίδια αναγνώριση από τα ανώτατα στρώματα της βρετανικής κοινωνίας αποτελεί για μένα χαρά και μεγάλη ανταμοιβή για τις προσπάθειες που έχω καταβάλει», έχει αναφέρει κατά καιρούς ο κ. Χατζηιωάννου στις εκδόσεις με την ιστορία της εταιρείας.

Νέες επενδύσεις στην Ευρώπη

Το 2007 η εταιρεία ολοκλήρωσε την εξαγορά της GB Airways, μιας αεροπορικής εταιρείας με έδρα το Γκάτγουικ και  τα νέα της κεντρικά γραφεία άνοιξα στο Hangar 89 του αεροδρομίου στο Λούτον. Μέχρι το 2009, η EasyJet κατάφερε να γίνει μια πανευρωπαϊκή αεροπορική εταιρεία, η οποία εκτελεί πτήσεις σε πάνω από 400 δρομολόγια με περισσότερα από 175 αεροσκάφη σε 27 χώρες, ενώ πάνω από το 50% των επιβατών της προέρχεται από χώρες εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου.

Τον Μάρτιο του 2013, η EasyJet εντάχθηκε στον δείκτη FTSE 100 και τον ίδιο μήνα, η εταιρεία εγκαινίασε το 100ό δρομολόγιό της από το αεροδρόμιο Γκάτγουικ του Λονδίνου, προσφέροντας απευθείας πτήσεις από το Λονδίνο προς τη Μόσχα. Μέχρι το 2015, η εταιρεία εκτελούσε πτήσεις προς περισσότερους από 130 προορισμούς σε 31 χώρες, λειτουργούσε 26 βάσεις με επίκεντρο την Ευρώπη και απασχολούσε συνολικά 10.000 υπαλλήλους.

Τον Οκτώβριο του 2017, η EasyJet ανακοίνωσε ότι θα μισθώσει 25 αεροσκάφη A320 που ανήκαν παλαιότερα στην Air Berlin, προκειμένου να τα χρησιμοποιήσει στο δίκτυο της EasyJet Europe, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού πιστοποιητικού αερομεταφορέα της. Αρκετά από αυτά τα αεροσκάφη είχαν ως βάση το αεροδρόμιο Βερολίνου-Τέγκελ, πριν από το κλείσιμό του.

Αντιστοίχως, το 2019 ανακοινώθηκε μια συνεργασία με την Airbus για ένα κοινό ερευνητικό πρόγραμμα σχετικά με αεροσκάφη μηδενικών εκπομπών. Η easyJet έγινε η πρώτη μεγάλη αεροπορική εταιρεία που αντιστάθμισε το 100% των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα από τα καύσιμα που χρησιμοποιούνται σε όλες τις πτήσεις της, εκ μέρους όλων των πελατών της.

Στα χρόνια της πανδημίας

Η πανδημία της Covid-19 δεν άφησε ανεπηρέαστη την εταιρεία. Η εταιρείας έθεσε εκτός λειτουργίας ολόκληρο τον στόλο της για πρώτη φορά στην ιστορία της. Αυτό συνέβη αφού η εταιρεία είχε πραγματοποιήσει 650 «πτήσεις διάσωσης», μεταφέροντας 45.000 άτομα πίσω στις πατρίδες τους. Στις 19 Μαΐου 2020, η εταιρεία αποκάλυψε ότι είχε υποστεί κυβερνοεπίθεση, με αποτέλεσμα τη διαρροή των προσωπικών δεδομένων 9 εκατομμυρίων πελατών

Το 2021 η εταιρεία ξεκίνησε να ανακάμπτει από την πανδημία, επαναφέροντας σταδιακά το πρόγραμμα πτήσεών της και εγκαινιάζοντας έναν «Ταξιδιωτικό Κόμβο Covid-19» στον ιστότοπο easyjet.com. Στις 10 Σεπτεμβρίου 2021, η EasyJet δήλωσε ότι είχε απορρίψει μια προσφορά εξαγοράς από την Wizz Air. Περί τα τέλη Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους, η οικογένεια Χατζηιωάννου έχασε τον έλεγχο της εταιρείας, μιας και δεν προχώρησε στην άσκηση των δικαιωμάτων προτίμησης και υπέστη μείωση της συμμετοχής της, με το μερίδιό της να φτάνει το 15,27% από 25,3%.

Έναν χρόνο αργότερα, το 2022 ανακοίνωσε το σχέδιο δράσης της για την επίτευξη του στόχου «καθαρού μηδενικού ισοζυγίου εκπομπών» έως το 2050, ενώ συμφώνησε να αξιοποιήσει τις επιλογές αγοράς για 56 επιπλέον αεροσκάφη της οικογένειας A320neo, με παράδοση μεταξύ του οικονομικού έτους 2026 και του 2029, καθώς και να μετατρέψει 18 προγραμματισμένες παραδόσεις αεροσκαφών A320neo σε 18 αεροσκάφη A321neo μεγαλύτερης χωρητικότητας.

Ακολούθως, το 2023 δημοσιοποίησε το νέο στρατηγικό της πλάνο για την περίοδο μετά την πανδημία, με στόχο να γίνει η πιο αγαπητή αεροπορική εταιρεία της Ευρώπης. Επίσης, ανακοίνωσε μια νέα συμφωνία με την Airbus για 157 νέα αεροσκάφη από το 2029, με σκοπό την επέκταση και τον εκσυγχρονισμό του στόλου της. Την αμέσως επόμενη χρονιά, η εταιρεία επέκτεινε το δίκτυό της σε 30 βάσεις, ανοίγοντας δύο νέες στο Αλικάντε και στο Μπέρμιγχαμ.

Το σίριαλ με την πρόταση εξαγοράς από την Castlelake

Η EasyJet συμφώνησε επί της αρχής στην προσφορά της αμερικανικής επενδυτικής εταιρείας Castlelake, ύψους 6,90 λιρών ανά μετοχή σε μετρητά, αφού προηγουμένως είχε απορρίψει παλαιότερες προτάσεις ως πολύ χαμηλές. Η μετοχή της EasyJet σημείωσε άλμα έως και 11% τη Δευτέρα, ωστόσο παρέμεινε χαμηλότερα ακόμη και από την τρίτη και την τέταρτη προσφορά της Castlelake που είχαν απορριφθεί.

Σύμφωνα με το Bloomberg, easyJet και Castlelake δεν έχουν διευκρινίσει τι θα συμβεί με τα περιουσιακά στοιχεία, τη διοίκηση και τους εργαζομένους της αεροπορικής, εφόσον η συμφωνία ολοκληρωθεί. Εάν η Castlelake αποφασίσει να πουλήσει στοιχεία ενεργητικού, όπως αεροσκάφη και προνομιακά slots, ενδέχεται να υπάρξουν αντιδράσεις για πιθανά ζητήματα ανταγωνισμού, αλλά και για το ενδεχόμενο αποδυνάμωσης μιας από τις πρωτοπόρες αεροπορικές εταιρείες του Ηνωμένου Βασιλείου.

Η τελευταία προσφορά αποτιμά την easyJet σε επίπεδο ιδίων κεφαλαίων στα 5,2 δισ. λίρες, ή 6,9 δισ. δολάρια. Σε πλήρως απομειωμένη βάση, η αποτίμηση αυξάνεται στα 5,5 δισ. λίρες, όπως δήλωσε εκπρόσωπος της easyJet την Κυριακή. Η προσφορά έγινε αποδεκτή στην πέμπτη προσπάθεια. Η υψηλότερη πρόταση, στα 690 πένες ανά μετοχή, αποτιμά την αεροπορική στα 5,2 δισ. λίρες, ενώ είναι περίπου 6% υψηλότερη από την προηγούμενη, η οποία ανερχόταν στις 6,50 λίρες ανά μετοχή. Επιπλέον, οι δύο πλευρές συμφώνησαν να παρατείνουν έως τις 3 Αυγούστου, στις 5 μ.μ. ώρα Λονδίνου, την προθεσμία «put up or shut up» για την υποβολή δεσμευτικής προσφοράς.

Υπενθυμίζεται ότι η Castlelake εκδήλωσε για πρώτη φορά ενδιαφέρον για την easyJet στις 29 Μαΐου, όταν τέθηκε προθεσμία τεσσάρων εβδομάδων. Μέσα σε αυτό το διάστημα, η εταιρεία υπέβαλε διαδοχικά αυξημένες προσφορές ύψους 5,60, 6,00, 6,25 και στη συνέχεια 6,50 λιρών ανά μετοχή, οι οποίες απορρίφθηκαν όλες. Μετά την τέταρτη προσφορά, η easyJet ζήτησε εννεαήμερη παράταση της προθεσμίας έως τις 5 Ιουλίου και παρείχε στην επενδυτική εταιρεία πρόσβαση σε περιορισμένες εμπορικές πληροφορίες.

Πηγές: Με πληροφορίες από το easyHistory.info 1994-2026 (8η έκδοση), Bloomberg

Διαβάστε επίσης:

Στην Ελλάδα το πρώτο νέο τρένο μετά από 20 χρόνια στον ελληνικό σιδηρόδρομο

Hellenic Train: Σε τροχιά υλοποίησης η επένδυση άνω των 300 εκατ. ευρώ – Πότε φτάνουν τα Coradia Stream της Alstom στην Ελλάδα

Trendyol: Δικαστικό φρένο από το Πρωτοδικείο Αθηνών για την υπόθεση με τα ρούχα «μαϊμού»