Πριν από 75 χρόνια, η ιδέα της αξιοποίησης της ενέργειας του διαστήματος έμοιαζε με καθαρή επιστημονική φαντασία, βγαλμένη από τα έργα συγγραφέων όπως ο Άρθουρ Κλαρκ και ο Ισαάκ Ασίμωφ. Η πρόσφατη mega – συγχώνευση των εταιρειών xAI και SpaceX από τον Έλον Μασκ φέρνει αυτό το όραμα ένα βήμα πιο κοντά στην πραγματικότητα.

Όπως σημειώσει το Reuters, εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες, μηχανικοί και τεχνολόγοι της NASA εξετάζουν το ενδεχόμενο μεταφοράς ενεργοβόρων υπολογιστικών υποδομών εκτός Γης. Τα τελευταία χρόνια, το ενδιαφέρον έχει στραφεί έντονα και από κολοσσούς της τεχνολογίας, όπως η Alphabet και η Blue Origin του Τζεφ Μπέζος. Η φυσική πίσω από την ιδέα είναι ξεκάθαρη – άφθονη ηλιακή ενέργεια και απεριόριστος χώρος. Οι προκλήσεις, ωστόσο, έμοιαζαν μέχρι πρότινος ανυπέρβλητες.

1

Το στοίχημα του Μασκ

Ο Έλον Μασκ, γνωστός για την ικανότητά του να μετατρέπει «ακραίες» ιδέες σε λειτουργικές επιχειρήσεις, φαίνεται πως βάζει τα θεμέλια για data centers στο διάστημα. Διαθέτει τον πιο ενεργό στόλο εκτοξεύσεων παγκοσμίως, μια ταχέως αναπτυσσόμενη εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης και μια φιλοδοξία υποδομών που εκτείνεται από τη Γη έως το κενό του διαστήματος.

«Μακροπρόθεσμα, η τεχνητή νοημοσύνη στο διάστημα είναι προφανώς ο μόνος τρόπος για να κλιμακωθεί πραγματικά», δήλωσε ο Μασκ. «Για να αξιοποιήσουμε έστω και το ένα εκατομμυριοστό της ενέργειας του Ήλιου, θα χρειαζόμασταν πάνω από ένα εκατομμύριο φορές περισσότερη ενέργεια από όση καταναλώνει σήμερα ο πολιτισμός μας. Η μόνη λογική λύση είναι να μεταφερθούν αυτές οι δραστηριότητες σε έναν χώρο με άφθονη ενέργεια και χώρο».

Η συγχώνευση xAI – SpaceX ενισχύει το επενδυτικό ενδιαφέρον γύρω από το πώς ο Μασκ θα μπορούσε να ξεπεράσει τα τεχνικά εμπόδια μέσω ενός πλήρως ενοποιημένου οικοσυστήματος πυραύλων, δορυφόρων και συστημάτων AI, την ώρα που η SpaceX προετοιμάζεται για μια ενδεχόμενη IPO αποτίμησης έως και 1,5 τρισ. δολαρίων.

Ένα «γιγαντιαίο» σχέδιο σε τροχιά

Η SpaceX έχει ζητήσει άδεια για την εκτόξευση έως και 1 εκατομμυρίου ηλιακά τροφοδοτούμενων δορυφόρων, σχεδιασμένων να λειτουργούν ως τροχιακά data centers – ένα μέγεθος πολλαπλάσιο του σημερινού δικτύου Starlink. Σε έγγραφα προς την αμερικανική FCC, περιγράφεται ένα «τροχιακό σύστημα data centers» με οπτικές συνδέσεις, χωρίς ωστόσο να προσδιορίζεται πόσες εκτοξεύσεις Starship θα απαιτούνταν για πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία.

«Η υπολογιστική ισχύς στο διάστημα δεν είναι πλέον επιστημονική φαντασία», σχολιάζει ο Ντέιβιντ Αριόστο, ιδρυτής της εταιρείας διαστημικής ανάλυσης The Space Agency. «Και ο Έλον Μασκ έχει ήδη αποδείξει ότι μπορεί να φέρει εις πέρας έργα σε πολλαπλούς τομείς».

Νέα οικονομικά, παλιές ιδέες

Οι υποστηρικτές των διαστημικών data centers υποστηρίζουν ότι θα μπορούσαν να είναι φθηνότερα από τα επίγεια, χάρη στη συνεχή ηλιακή ενέργεια και τη δυνατότητα απόρριψης θερμότητας απευθείας στο διάστημα. Παρ’ όλα αυτά, ειδικοί προειδοποιούν ότι τα εμπορικά οφέλη απέχουν ακόμη χρόνια, καθώς τα τεχνικά ρίσκα είναι μεγάλα: ακτινοβολία, διαστημικά συντρίμμια, ψύξη, καθυστερήσεις στη μετάδοση δεδομένων και υψηλό κόστος συντήρησης.

«Υπάρχουν πραγματικές προκλήσεις και είναι δύσκολο να μοντελοποιηθεί οικονομικά ένα τέτοιο έργο, επειδή τα τεχνικά άγνωστα παραμένουν πολλά», σημειώνει ο Άρμαντ Μιούζι της Summit Ridge Group. «Αλλά ποτέ μη λες ποτέ – μεγάλο μέρος του στοιχήματος εδώ είναι ο ίδιος ο Μασκ».

Τα μεγαλύτερα εμπόδια

Τα διαστημικά data centers θα εκτίθενται σε έντονη κοσμική ακτινοβολία. Παραδοσιακά, τα «σκληρυμένα» για το διάστημα τσιπ υστερούσαν σε απόδοση σε σχέση με τα σύγχρονα AI chips. Παράλληλα, η ψύξη αποτελεί τεράστιο πρόβλημα: αν και το διάστημα είναι ψυχρό, η έλλειψη αέρα σημαίνει ότι η θερμότητα δεν απομακρύνεται εύκολα, απαιτώντας μεγάλους ψύκτες που αυξάνουν βάρος και κόστος.

Η SpaceX περιγράφει συστήματα «παθητικής απαγωγής θερμότητας στο κενό του διαστήματος», ενώ η Alphabet δοκιμάζει ήδη την αντοχή AI chips σε ακτινοβολία. Η Google έχει εκθέσει τσιπ σε εργαστηριακές συνθήκες που προσομοιώνουν αποστολές 5–6 ετών στο διάστημα, στο πλαίσιο του Project Suncatcher, το οποίο στοχεύει σε ένα τροχιακό «AI cloud» με πιλοτική εκτόξευση το 2027.

«Τα αποτελέσματα ήταν ενθαρρυντικά», δήλωσε ο Τράβις Μπιλς, στέλεχος της Google. «Τα τσιπ άντεξαν πολύ καλά».

 

Διαβάστε επίσης 

Πετρέλαιο: Πού οφείλεται το «ρόλερ κόστερ» στις τιμές – Οι αστάθμητοι παράγοντες και οι ακραία ένταση

Chevron: Υπέγραψε μνημόνιο με τη Συρία περί ερευνών για πετρέλαιο και φυσικό αέριο

Ευάγγελος Πιστιόλης: Επένδυση σχεδόν 500 εκατ. δολ. για 10 product tankers από την Central