Γιώργος Στάσσης: Από την ενέργεια εξαρτάται η θέση της Ευρώπης στην Τεχνητή Νοημοσύνη

Η ανάγκη για κοινή ανάπτυξη των τομέων ενέργειας και data centers στην Ευρώπη ήταν στο επίκεντρο των εργασιών του Power Summit 2026 της Eurelectric, που πραγματοποιείται από χθες στο Ελσίνκι,  σε  μια κρίσιμη συγκυρία που η Ευρώπη δεν θέλει να μείνει πίσω στην ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.

Για τον από κοινού σχεδιασμό των επόμενων βημάτων, ο  Γιώργος Στάσσης ως Αντιπρόεδρος της  Eurelectric  και Πρόεδρος της ΔΕΗ και η Diane Hodnett από την Google αλλά και οι εταιρείες Fortum, EDP, Aelec, A2A, Engie, Enedis, ESB, Google, Schneider Electric, Sepia infrastructure, GE Vernova, Iron Mountain data centers, CTC Global, Kaluza, CGI, EPRI, Siemens Smart Infrastructure, Enline, Hyosung Heavy Industries, Landys+Gyr. συνυπέγραψαν τη δέσμευση «Twin Transition Commitments».

Μια συμφωνία που ανοίγει το δρόμο για ώστε οι ενδιαφερόμενοι φορείς του ψηφιακού και του ενεργειακού τομέα να αξιολογήσουν τις τάσεις, να εμβαθύνουν τη συνεργασία και να εντοπίσουν παράγοντες πολιτικής και αγοράς που θα συμβάλουν στη βιώσιμη ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης. Το 2027, τα συμπεράσματα αυτής της συνεργασίας θα τροφοδοτήσουν μια εμβληματική έκθεση της Eurelectric, «Era of Electric Intelligence»,  η οποία θα αποτελέσει τον οδικό χάρτη για τον σχεδιασμό και ανάπτυξη των data center στην Ευρώπη.

Η έκθεση αυτή θα προσφέρει μια πλήρη εικόνα της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας που προκύπτει από την τεχνητή νοημοσύνη, της ετοιμότητας του ευρωπαϊκού συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και του πλαισίου πολιτικής και αγοράς που απαιτείται για την ταυτόχρονη κλιμάκωση τόσο της AI όσο και της καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας.

Γιώργος Στάσσης: Από την ενέργεια εξαρτάται η θέση της Ευρώπης στην Τεχνητή Νοημοσύνη

Όπως τόνισε ο Γιώργος Στάσσης, «το αν η Ευρώπη θα μπορέσει να αναπτύξει και να επεκτείνει την τεχνητή νοημοσύνη ή απλώς θα ακολουθήσει και θα υιοθετήσει λύσεις που αναπτύσσονται αλλού,  θα εξαρτηθεί από το πόσο γρήγορα μπορούμε να συνδέσουμε νέα ισχύ, πόσο αξιόπιστα μπορούμε να την τροφοδοτήσουμε και πόσο καθαρή και ανταγωνιστική είναι αυτή η ενέργεια.

Και εξήγησε το καθοριστικό ρόλο που θα διαδραματίσουν τα data centers στην ζήτηση ενέργειας. «Τα κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης (AI data centers) πρόκειται να γίνουν οι βασικοί μοχλοί αύξησης της ζήτησης ενέργειας. Ταυτόχρονα, ο ίδιος ο τομέας ηλεκτρικής ενέργειας γίνεται ένας σημαντικός χρήστης της τεχνητής νοημοσύνης για τη διαχείριση ενός πιο σύνθετου, αποκεντρωμένου και μεταβλητού συστήματος. Η Τεχνητή Νοημοσύνη αυξάνει σημαντικά τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας, με τα data centers να αναμένεται να αντιπροσωπεύουν περίπου το 28% της αύξησης της ευρωπαϊκής ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας έως το 2030.

Και ο κ. Στάσσης τόνισε ότι καθώς  θα υπάρξει τεράστια επιπλέον ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας ως αποτέλεσμα και της ανάπτυξης των data centers, θα χρειαστεί να δημιουργηθεί  νέα παραγωγική ισχύ, ώστε να μην επιβαρυνθούν οι λογαριασμοί ηλεκτρικού ρεύματος των πολιτών.

«Αυτό ακριβώς κάνουμε στην Ελλάδα, στο πλαίσιο του έργου μας στη Δυτική Μακεδονία, όπου μετατρέπουμε μια πρώην λιγνιτική περιοχή σε μια κοιλάδα καθαρής ενεργειακής παραγωγής. Δημιουργούμε νέα παραγωγική δυναμικότητα και ταυτόχρονα αναπτύσσουμε ένα κέντρο δεδομένων (data center), χωρίς να υπάρχει καμία επίπτωση στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας των καταναλωτών.

Πιστεύω ότι αυτή η αρχιτεκτονική της συν-εγκατάστασης (co-location architecture) είναι ένα μοντέλο που βλέπουμε όλο και περισσότερο να εφαρμόζεται παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών. Και θεωρώ ότι αυτός είναι ο σωστός δρόμος προς τα εμπρός».

Μπορούν τα data center να συμβάλουν στη μείωση των λογαριασμών

Όπως τονίστηκε στο συνέδριο,  είναι κρίσιμο να γίνει σωστά ο σχεδιασμός των νέων data center. Αν γίνει σωστά,  η ζήτηση για τεχνητή νοημοσύνη θα έχει θετικό αντίκτυπο στο σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας. Η μεγαλύτερη επίδραση αφορά το κόστος υποδομών στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας καθώς κάθε kWh ζήτησης που κατανέμουμε σε μια μεγαλύτερη πελατειακή βάση επιβαρύνει λίγο λιγότερο τα νοικοκυριά και τις ΜΜΕ. Ταυτόχρονα μακροπρόθεσμα συμβόλαια με εταιρείες μεγάλης κατανάλωσης μπορούν να συμβάλουν ώστε οι εταιρείες ενέργειας να σχεδιάζουν βιώσιμες επενδύσεις.

Όμως αν γίνει λάθος, ή δεν γίνει σχεδιασμός,  η δυναμική αντιστρέφεται. Τα κέντρα δεδομένων θα γίνουν παράγοντες που θα αυξήσουν το κόστος και τότε οι πολιτικοί θα στραφούν εναντίον τους, οι άδειες θα περιοριστούν και η χωρητικότητα γι αυτά θα μπορούσε να περιοριστεί  ή ακόμη και να διακοπεί  προσωρινά. Η ίδια αύξηση της  ζήτησης που θα μπορούσε να υποστηρίξει την επόμενη δεκαετία επενδύσεων στο δίκτυο, θα μπορούσε να  καταλήξει σε ένα πολιτικό πρόβλημα της δεκαετίας.

Διασφαλίζουμε ότι η ανάπτυξη της AI στην Ευρώπη θα είναι έγκαιρη, αποδοτική και βιώσιμη.

Επίσης ο κ. Στάσσης επεσήμανε ότι  η Δέσμευση για Διπλή Μετάβαση μεταξύ του ευρωπαϊκού τομέα ηλεκτρικής ενέργειας και του ψηφιακού τομέα  σηματοδοτεί την αρχή μιας δομημένης συνεργασίας μεταξύ των ευρωπαϊκών τομέων ενέργειας και ψηφιακής τεχνολογίας.

Φέρνοντας μαζί εταιρείες ηλεκτρισμού, διαχειριστές κέντρων δεδομένων, παρόχους τεχνολογίας και φορείς ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης, διασφαλίζουμε ότι η ανάπτυξη της AI στην Ευρώπη θα είναι έγκαιρη, αποδοτική και βιώσιμη.

Παράλληλα, θα εργαστούμε πάνω στις αναγκαίες προϋποθέσεις: ταχύτερες και πιο προβλέψιμες συνδέσεις, σαφέστερα σήματα της αγοράς, επενδυτικά πλαίσια και ισχυρότερο συντονισμό μεταξύ του ενεργειακού σχεδιασμού και του σχεδιασμού των ψηφιακών υποδομών» σημείωσε.

Σε έξι μήνες θα ετοιμαστεί ο κοινός οδικός χάρτης

Στο πλαίσιο αυτό με τη συμφωνία «Δεσμεύσεις για Δίδυμης Μετάβασης (Twin Transition Commitments), οι εταιρείες κοινής ωφέλειας και οι hyperscalers δρουν από κοινού

Τους επόμενους μήνες, οι δύο πλευρές συμφώνησαν να συνεργαστούν για τον καθορισμό πρακτικών λύσεων που θα επιτρέψουν την έγκαιρη, αποδοτική και βιώσιμη ανάπτυξη των κέντρων δεδομένων (data centres) στην Ευρώπη, καθώς και για την αποτελεσματική ενσωμάτωσή τους στο ηλεκτρικό σύστημα. Το έργο αυτό θα συμβάλει στη διαμόρφωση της εμβληματικής μελέτης της Eurelectric, «Era of Electric Intelligence», η οποία προγραμματίζεται να δημοσιευθεί το 2027.

Ειδικότερα, τους επόμενους έξι μήνες, οι δύο κλάδοι θα εξετάσουν από κοινού:

1. Την ανάπτυξη των κέντρων δεδομένων (Data Centres)

• τη μελλοντική ζήτηση,
• τις περιοχές προτεραιότητας για νέες εγκαταστάσεις,
• τη δυνατότητα ευελιξίας στη λειτουργία τους,
• και τις επιλογές για τη μείωση του συνολικού κόστους του ενεργειακού συστήματος.

2. Την ετοιμότητα του ηλεκτρικού συστήματος

• πώς η Ευρώπη μπορεί να ανταποκριθεί στην αυξανόμενη ζήτηση που δημιουργεί η τεχνητή νοημοσύνη,
• μέσω της επέκτασης των δικτύων,
• της αξιοποίησης προηγμένων τεχνολογιών,
• και της βελτίωσης των προβλέψεων για τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας.

3. Βιώσιμες και ασφαλείς στρατηγικές

• μοντέλα συνεργασίας μεταξύ εταιρειών ηλεκτρισμού και hyperscalers,
• νέες συμβατικές και εμπορικές συμφωνίες,
• βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας,
• και προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας από καθαρές πηγές.

Η ταχεία υιοθέτηση της Τεχνητής Νοημοσύνης αναδιαμορφώνει τόσο τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας όσο και τις λειτουργίες του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας. Αφενός, η Τεχνητή Νοημοσύνη αυξάνει σημαντικά τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας, με τα data centers να αναμένεται να αντιπροσωπεύουν περίπου το 28% της αύξησης της ευρωπαϊκής ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας έως το 2030. Αυτό υπογραμμίζει την ανάγκη ευθυγράμμισης της επέκτασης των υποδομών Τεχνητής Νοημοσύνης με την ετοιμότητα του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας.

Από την άλλη πλευρά, η Τεχνητή Νοημοσύνη γίνεται βασικός παράγοντας για τη διαχείριση της πολυπλοκότητας του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας – και έχει ήδη αναπτυχθεί ευρέως. Ο διαδραστικός κατάλογος εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης στον τομέα της ενέργειας της Eurelectric δείχνει πώς αυτές οι τεχνολογίες μπορούν να βελτιστοποιήσουν τη διαχείριση του δικτύου, την πρόβλεψη και την απόδοση των περιουσιακών στοιχείων.

«Η επιτάχυνση της εφαρμογής τεχνολογιών Τεχνητής Νοημοσύνης θα αποφέρει πολλά οφέλη για τον τομέα της ενέργειας, τόσο όσον αφορά την επιχειρησιακή αποδοτικότητα όσο και την βελτίωση της ευελιξίας σε ένα πιο αποκεντρωμένο ενεργειακό σύστημα», δήλωσε ο Kristian Ruby, Γενικός Γραμματέας της Eurelectric.

Η δυνατότητα αυτονομίας της Ευρώπης στην Τεχνητή Νοημοσύνη ξεκινά από το σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας

Η μάχη για αυτονομία την εποχή της  Τεχνητής Νοημοσύνης, δεν θα κριθεί μόνο από τους αλγορίθμους, τα δεδομένα ή το επιστημονικό ταλέντο. Θα κριθεί επίσης από κάτι πολύ πιο θεμελιώδες: την ενέργεια. Τα σύγχρονα μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης απαιτούν τεράστιες υπολογιστικές υποδομές, οι οποίες με τη σειρά τους καταναλώνουν πρωτοφανείς ποσότητες ηλεκτρικής ισχύος. Τα κέντρα δεδομένων που εκπαιδεύουν και λειτουργούν τα πιο προηγμένα συστήματα AI έχουν ανάγκη από άφθονη, φθηνή και αξιόπιστη ηλεκτρική ενέργεια.

Σε αυτό ακριβώς το σημείο αναδεικνύεται το κρίσιμο δίλημμα για την Ευρώπη: θα καταφέρει να αναπτύξει και να φιλοξενήσει η ίδια Τεχνητή Νοημοσύνη αιχμής ή θα εξαρτάται από τεχνολογίες που θα αναπτύσσονται και θα λειτουργούν σε άλλες περιοχές του κόσμου, κυρίως στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα;

Τι σημαίνει «Τεχνητή Νοημοσύνη αιχμής»;

Η Τεχνητή Νοημοσύνη αιχμής (frontier AI) αναφέρεται στα πλέον προηγμένα μοντέλα και συστήματα, τα οποία βρίσκονται στο τεχνολογικό σύνορο της καινοτομίας. Πρόκειται για μοντέλα όπως τα πιο εξελιγμένα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα, τα συστήματα παραγωγής εικόνας και βίντεο ή οι πλατφόρμες που μπορούν να επιλύουν σύνθετα προβλήματα σε επιστημονικούς και βιομηχανικούς τομείς.

Η ανάπτυξη τέτοιων μοντέλων απαιτεί επενδύσεις δισεκατομμυρίων ευρώ, εξειδικευμένα τσιπ υψηλών επιδόσεων, τεράστια κέντρα δεδομένων και κυρίως σταθερή ενεργειακή τροφοδοσία. Όποιος ελέγχει αυτές τις υποδομές αποκτά σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.

Η διαφορά ανάμεσα στο να την παράγεις και στο να την «ενοικιάζεις»

Αν η Ευρώπη δεν αναπτύξει επαρκείς ενεργειακές και ψηφιακές υποδομές, ενδέχεται να βρεθεί στη θέση του χρήστη και όχι του δημιουργού της προηγμένης Τεχνητής Νοημοσύνης. Με άλλα λόγια, αντί να διαθέτει δικά της υπερυπολογιστικά κέντρα και δικά της κορυφαία μοντέλα, θα αγοράζει ή θα «ενοικιάζει» υπηρεσίες από ξένους τεχνολογικούς κολοσσούς μέσω του cloud.

Η διαφορά δεν είναι απλώς οικονομική. Όταν μια χώρα ή μια ήπειρος αναπτύσσει τη δική της Τεχνητή Νοημοσύνη αιχμής:

• Διατηρεί τον έλεγχο της τεχνολογίας και των δεδομένων.
• Δημιουργεί θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης.
• Ενισχύει τη βιομηχανική της ανταγωνιστικότητα.
• Περιορίζει στρατηγικές εξαρτήσεις από τρίτες χώρες.
• Διασφαλίζει μεγαλύτερη τεχνολογική και γεωπολιτική αυτονομία.

Αντίθετα, όταν βασίζεται σε τεχνολογίες που αναπτύσσονται αλλού, εξαρτάται από τις τιμές, τους κανόνες και τις πολιτικές αποφάσεις των παρόχων αυτών των τεχνολογιών.

Η ενέργεια ως στρατηγικός παράγοντας ισχύος

Γι’ αυτό η έκθεση Draghi υπογραμμίζει ότι η ενεργειακή πολιτική δεν αποτελεί πλέον μόνο ζήτημα κόστους ή περιβαλλοντικών στόχων. Αποτελεί βασικό πυλώνα της βιομηχανικής πολιτικής, της τεχνολογικής ανάπτυξης και της εθνικής ασφάλειας. Η δυνατότητα μιας οικονομίας να παρέχει μεγάλες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας σε ανταγωνιστικές τιμές και με υψηλή αξιοπιστία θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό ποιοι θα είναι οι πρωταγωνιστές της επόμενης ψηφιακής εποχής.

Με αυτό το πρίσμα, η συζήτηση για τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, τις επενδύσεις σε νέες μονάδες παραγωγής και τις ενεργειακές διασυνδέσεις μετατρέπεται σε συζήτηση για την τεχνολογική κυριαρχία της Ευρώπης. Η πρόσβαση σε επαρκή και προσιτή ενέργεια από οικονομικό ζήτημα γινεται προϋπόθεση για τη συμμετοχή και της Ευρώπης στην παγκόσμια κούρσα της Τεχνητής Νοημοσύνης από την οποία στο μέλλον θα εξαρτάται η γεωπολιτική της αυτονομία και

Διαβάστε επίσης

Eurelectric: Το ενεργειακό κόστος και τα ελλιπή δίκτυα φρενάρουν τον εξηλεκτρισμό της βιομηχανίας

Γιώργος Στάσσης: Ανάπτυξη μεγάλων data centers από τη ΔΕΗ στη Δυτική Μακεδονία – Επενδύσεις από 2,3 έως 8 δισ. ευρώ

Alphabet: Αντλεί 80 δισ. δολάρια για επενδύσεις στην AI μέσω εκδόσεων μετοχών – Συμφωνία 10 δισ. με Berkshire Hathaway