Καθώς η αβεβαιότητα για την εξέλιξη του Πολέμου στο Ιράν, δημιουργεί πλειάδα αβεβαιοτήτων για την πορεία της ενεργειακής κρίσης, και στο πλαίσιο ασφάλειας εφοδιασμού, είναι σε εξέλιξη μια συζήτησης μεταξύ Διαχειριστών και Ρυθμιστών για την αντιμετώπιση κάθε ακραίου σεναρίου κρίσης επάρκειας ισχύος.

Το ακραίο σενάριο αφορά τον κίνδυνο έλλειψης επάρκειας φυσικού αερίου,  σε ένα ακραίο σενάριο αναταραχής στην διεθνή αγορά, καθώς από φυσικό αέριο εξαρτάται η παραγωγή ενέργειας της χώρας σε ποσοστό 25-30%. Για να είναι προετοιμασμένο το ηλεκτρικό σύστημα της χώρας σε μια τέτοια ακραία περίπτωση, τόσο το Σχέδιο Διαχείρισης Κινδύνων της ΡΑΑΕΥ όσο και ο ΑΔΜΗΕ, αναφέρουν ότι ενδέχεται να χρειαστεί η λιγνιτική μονάδα της Πτολεμαιδας 5 να τεθεί σε καθεστώς  εφεδρείας.

1

Σημειώνεται ότι το πλάνο απολιγνιτοποίησης της ΔΕΗ, προβλέπει ότι η μονάδα σταματάει τη λειτουργία της στο τέλος του 2026, κάτι που δεν αλλάζει ακόμη και στην ακραία περίπτωση που χρειαστεί να τεθεί σε καθεστώς εφεδρείας. Πηγές αναφέρουν, ότι το κόστος της εφεδρείας για 6 μήνες υπολογίζεται σε 150 εκ. ευρώ, αποζημίωση που θα ενεργοποιηθεί σε ένα τέτοιο σενάριο, χωρίς να αλλάζει το συνολικό πλάνο απολιγνιτοποίησης.

Στο πλαίσιο της συζήτησης για την ενεργειακή ασφάλεια σε ακραίες συνθήκες,   ο ΑΔΜΗΕ απέστειλε επιστολή στη ΡΑΑΕΥ στην οποία τονίζει ότι θεωρεί “ότι είναι αναγκαία η διασφάλιση της διαθεσιμότητας της μονάδας Πτολεμαϊδας 5 σε καθεστώς έκτακτης εφεδρείας, και πέραν του Σεπτεμβρίου 2026, όταν και είναι προγραμματισμένη η απόσυρσή της από τη ΔΕΗ. Ειδικότερα, ζητά να παραμείνει σε καθεστώς έκτακτης εφεδρείας μέχρι τον Μάρτιο του 2027 δηλαδή για 6 μήνες και εξηγεί δηλαδή να μπει σε καθεστώς αντίστοιχο με τη Μονάδα της Μελίτης.

Και αυτό τονίζει ότι το ζητά για την περίπτωση που δεν ολοκληρωθεί η λειτουργία των 700 MW έργων αποθήκευσης που έχουν προγραμματιστεί να ξεκινήσουν να λειτουργούν φέτος. Σημειώνεται, ότι εφόσον τεθούν σε λειτουργία τα έργα αποθήκευσης των 700 MW υπολογίζεται ότι το χειμώνα 2026-2027 η συμμετοχή των ΑΠΕ στο ενεργειακό μίγμα θα αυξηθεί και το ηλεκτρικό σύστημα θα ενισχυθεί.

Επίσης στην επιστολή του ο ΑΔΜΗΕ αναφέρει, ότι η μη διαθεσιμότητα της Πτολεμαΐδας 5 δεν έχει απαγορευτική δυσμενή επίπτωση στην επάρκεια ισχύος του συστήματος.

Τι λέει το Σχέδιο Διαχείρισης Κρίσεων της ΡΑΑΕΥ

Στο ανανεωμένο σχέδιο διαχείρισης κρίσεων εφοδιασμού της ΡΑΑΕΥ, ο λιγνίτης δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως βασικός πυλώνας του συστήματος, αλλά ως εφεδρικός πόρος που μπορεί να ενεργοποιηθεί σε συνθήκες κρίσης.

Σε συνεχή ροή: το σχέδιο λαμβάνει υπόψη ότι, λόγω της απολιγνιτοποίησης, η συμμετοχή του λιγνίτη στο ενεργειακό μείγμα έχει μειωθεί σημαντικά. Ωστόσο, αναγνωρίζει ότι οι λιγνιτικές μονάδες που παραμένουν διαθέσιμες μπορούν να παίξουν ρόλο «ασφαλιστικής δικλείδας» σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης, όπως όταν υπάρχει έλλειψη φυσικού αερίου, υψηλή ζήτηση ή περιορισμένες εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας.

Γι’ αυτό προβλέπεται ότι, σε σενάρια κρίσης επάρκειας ισχύος, μπορεί να ζητηθεί η μέγιστη αξιοποίηση των εγχώριων πηγών, συμπεριλαμβανομένου του λιγνίτη, ακόμη και αν υπό κανονικές συνθήκες η χρήση του είναι περιορισμένη για περιβαλλοντικούς και οικονομικούς λόγους. Με άλλα λόγια, ο λιγνίτης παραμένει στο «οπλοστάσιο» του συστήματος, αλλά όχι ως κανονική επιλογή – μόνο ως λύση ανάγκης.

Ταυτόχρονα, το σχέδιο συνδέεται έμμεσα με τη γενικότερη στρατηγική ενεργειακής μετάβασης: όσο αυξάνεται η διείσδυση των ΑΠΕ και η εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα (όπως το φυσικό αέριο), τόσο πιο σημαντικό είναι να υπάρχει μια εναλλακτική εγχώρια πηγή που μπορεί να ενεργοποιηθεί σε κρίσιμες στιγμές, έστω και προσωρινά.

Συνολικά, λοιπόν, το σχέδιο δεν «επιστρέφει» στον λιγνίτη, αλλά τον διατηρεί ως έσχατη εφεδρεία για λόγους ασφάλειας εφοδιασμού.