ΔΕΗ: Από το λιγνιτικό παρελθόν στο ψηφιακό μέλλον- Νέο Μουσείο Βιομηχανικής Κληρονομιάς στην Πτολεμαϊδα

 Τη θέση τους στο Μουσείο  Βιομηχανικής Κληρονομιάς που σχεδιάζει η ΔΕΗ στην Πτολεμαΐδα, θα έχουν οι εμβληματικοί εκσκαφείς που θα αποτελούν μόνιμα εκθέματα, αναδεικνύοντας τη μακρά σχέση της περιοχής με τον λιγνίτη και την ηλεκτροπαραγωγή.

 Στο πλαίσιο αυτού του έργου, θα διατηρηθούν και θα αποκατασταθούν εμβληματικά βιομηχανικά κτίρια, πύργοι ψύξης, ιστορικές καμινάδες και εγκαταστάσεις μεγάλης αρχιτεκτονικής και ιστορικής αξίας. Επιπλέον, συγκεκριμένα μηχανήματα και εξοπλισμός που έχουν χαρακτηριστεί ως κινητά βιομηχανικά μνημεία θα συντηρηθούν και θα εκτεθούν στον χώρο του μουσείου. Στο πλαίσιο αυτής της πρόνοιας, θα διατηρηθούν και θα αναδειχθούν εμβληματικοί εκσκαφείς, αντίστοιχοι  με αυτούς που αποσύρθηκαν, οι οποίοι θα παραμείνουν στην περιοχή ως μόνιμα εκθέματα. Με αυτόν τον τρόπο, η ιστορία του λιγνίτη και η βιομηχανική κληρονομιά του θα αναδειχθούν με επιστημονικό, ασφαλή και αξιοπρεπή τρόπο, προσφέροντας παράλληλα έναν τουριστικό πόλο έλξης για ολόκληρη τη Δυτική Μακεδονία. Οι εκσκαφείς που καταστράφηκαν δεν ήταν μοναδικοί αλλά  ίδιοι με πολλούς άλλους που διαθέτει η εταιρεία, και δεν μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν πια και η απόφαση για την   ελεγχόμενη κατεδάφισή τους υπαγορεύτηκε από λόγους ασφάλειας, καθώς τα μηχανήματα είχαν ολοκληρώσει τον κύκλο ζωής τους και παρουσίαζαν εκτεταμένες φθορές.

Νέα αναπτυξιακή πορεία

 Η σημερινή εποχή είναι μια εποχή βαθιάς μετάβασης για τη Δυτική Μακεδονία. Η ολοκλήρωση της λιγνιτικής εποχής σηματοδοτεί το τέλος ενός παραγωγικού μοντέλου που διαμόρφωσε την οικονομική και κοινωνική ταυτότητα της περιοχής για περισσότερες από πέντε δεκαετίες. Ταυτόχρονα, όμως, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μια νέα αναπτυξιακή πορεία, βασισμένη στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τις σύγχρονες τεχνολογίες και την αξιοποίηση των εκτάσεων που απελευθερώνονται από την εξορυκτική δραστηριότητα. Με επενδυτικό πρόγραμμα που ξεπερνά τα 5,75 δισ. ευρώ, η ΔΕΗ φιλοδοξεί να μετατρέψει τις πρώην λιγνιτικές περιοχές σε έναν σύγχρονο τεχνολογικό και ενεργειακό κόμβο. Το στοίχημα για τη Δυτική Μακεδονία είναι να μετατρέψει το τέλος μιας ιστορικής εποχής σε αφετηρία μιας νέας, συνδυάζοντας την οικονομική ανάπτυξη, την περιβαλλοντική αποκατάσταση και τη διατήρηση της ιστορικής της ταυτότητας.

Κεντρικό πυλώνα αυτής της μετάβασης αποτελεί το εκτεταμένο πρόγραμμα αποκαταστάσεων της ΔΕΗ. Μέχρι σήμερα έχουν αποκατασταθεί περισσότερα από 80.000 στρέμματα πρώην λιγνιτωρυχείων, ενώ περίπου 55.000 στρέμματα αποδίδονται σταδιακά στο Ελληνικό Δημόσιο μέσω της ΜΕΤΑΒΑΣΗ Α.Ε. για νέες χρήσεις προς όφελος των τοπικών κοινωνιών. Οι εκτάσεις αυτές προορίζονται για αγροτική παραγωγή, δασικές και ψυχαγωγικές δραστηριότητες, αλλά και για την εγκατάσταση νέων επιχειρηματικών επενδύσεων.

Την ίδια στιγμή, η ΔΕΗ επανατοποθετεί τη Δυτική Μακεδονία στον ενεργειακό χάρτη της χώρας ως έναν από τους σημαντικότερους κόμβους πράσινης ενέργειας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Η ανάπτυξη φωτοβολταϊκών πάρκων συνολικής ισχύος 2,13 GW, οι επενδύσεις στην αποθήκευση ενέργειας και τα έργα που σχετίζονται με το πράσινο υδρογόνο συνθέτουν ένα νέο παραγωγικό μοντέλο για την περιοχή.

Σημαντικό ρόλο στη νέα εποχή θα διαδραματίσει και η μετατροπή της μονάδας «Πτολεμαΐδα V» σε σύγχρονη μονάδα φυσικού αερίου συνδυασμένου κύκλου, η οποία θα διασφαλίσει ευέλικτη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και τη διατήρηση εξειδικευμένων θέσεων εργασίας. Παράλληλα, η νέα μονάδα Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης αναμένεται να εξασφαλίσει τη βιώσιμη λειτουργία της τηλεθέρμανσης στις πόλεις της περιοχής, ενώ η συμμετοχή της ΔΕΗ στο έργο παραγωγής πράσινου υδρογόνου στο Αμύνταιο ενισχύει περαιτέρω τον στρατηγικό ρόλο της Δυτικής Μακεδονίας στην ενεργειακή μετάβαση.

Ψηφιακό κέντρο

Η πιο σημαντική εξέλιξη για την επόμενη μέρα της Δυτικής Μακεδονίας είναι η απόφαση της ΔΕΗ να ξεκινήσει εντός του έτους την κατασκευή ενός Mega Data Center στην περιοχή. Σε πρώτη φάση, θα κατασκευαστεί ένα Mega Data Center ισχύος 300 MW στον ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου, μια μεγάλη επένδυση σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, η οποία μπορεί να ολοκληρωθεί σε δύο χρόνια από την έναρξη κατασκευής. Το αρχικό έργο των 300 MW θα έχει τη δυνατότητα επέκτασης σε 1.000 MW (Giga Data Center) κατόπιν δέσμευσης από hyperscalers.

Τα οφέλη από τη λειτουργία μιας τέτοιας υποδομής για την τοπική κοινωνία και την οικονομία της Δυτικής Μακεδονίας είναι πολυεπίπεδα. Κατά τη φάση της κατασκευής και της πλήρους λειτουργίας του έργου, αναμένεται να δημιουργηθούν χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας. Το σημαντικότερο είναι ότι αυτές οι θέσεις εργασίας αφορούν εξειδικευμένο επιστημονικό και τεχνικό προσωπικό στον τομέα των κατασκευών, της πληροφορικής, των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας.