Van Cleef & Arpels: H έκφραση της αιγυπτιακής φαντασίωσης στην υψηλή κοσμηματοποιία

Η υψηλή κοσμηματοποιία σπάνια αφορά το καινούργιο. Η πραγματική της αξία βρίσκεται στην ικανότητά της να μετατρέπει την ιστορία, τον μύθο και τη δεξιοτεχνία σε διαχρονικά αντικείμενα, που μοιάζουν να υπάρχουν έξω από τις επιταγές της μόδας και του χρόνου.

Λίγοι κατανοούν αυτή την έννοια καλύτερα από τον Οίκο Van Cleef & Arpels.

Για τη νέα του συλλογή υψηλής κοσμηματοποιίας, που παρουσιάστηκε φέτος στο Παρίσι, η Maison στράφηκε σε μία από τις πιο ισχυρές και αναγνωρίσιμες εικαστικές γλώσσες στην ιστορία του πολιτισμού: την αρχαία Αίγυπτο.

Η συλλογή Fascinating Egypt επιχειρεί να αναπαραγάγει ιστορικά μοτίβα και να εξερευνήσει το πώς ένας πολιτισμός χιλιάδων ετών εξακολουθεί να ασκεί τόσο ισχυρή επιρροή στη σύγχρονη δημιουργική φαντασία.

Η εβδομάδα που οργάνωσε η Van Cleef & Arpels γύρω από την παρουσίαση ξεκίνησε με δείπνο στο L’Oiseau Blanc, το εστιατόριο στην ταράτσα του ξενοδοχείου Peninsula Paris, βραβευμένο με δύο αστέρια Michelin, με τον Πύργο του Άιφελ να ξεπροβάλλει στο βάθος.

Την επόμενη μέρα, ακολούθησε επίσκεψη στο χωριό Ζιβερνί, όπου οι λιμνούλες με τα νούφαρα του Κλοντ Μονέ εξακολουθούν να σφύζουν από τη ζωή που ο ίδιος παρατηρούσε και ζωγράφιζε.

Το βράδυ της ίδιας ημέρας ακολούθησε δείπνο στο εστιατόρειο Baronne, μέσα στο ιστορικό Hôtel Salomon de Rothschild, με μενού που επιμελήθηκε για τον Οίκο ο chef Tom Meyer, επίσης βραβευμένος με δύο αστέρια Michelin.

Στη συνέχεια, ο Οίκος ξενάγησε τους προσκεκλημένους του στο Manufacture de Sèvres, το βασιλικό εργοστάσιο πορσελάνης που λειτουργεί αδιάλειπτα από τον 18ο αιώνα. Η επίσκεψη είχε σκοπό να ανάδειξη ότι η βαθιά γνώση των υλικών, όταν μεταδίδεται από γενιά σε γενιά, παράγει αντικείμενα που ξεπερνούν την εποχή τους.

Η σύνδεση της Sèvres με την Αίγυπτο είναι άμεση. Το εργοστάσιο παρήγαγε σερβίτσια με αιγυπτιακά μοτίβα για την Πρώτη Αυτοκρατορία του Ναπολέοντα, μεταξύ των πρώτων ευρωπαϊκών ερμηνειών ενός πολιτισμού που θα απασχολούσε τις διακοσμητικές τέχνες για τα επόμενα διακόσια χρόνια.

Η επιρροή της Αιγύπτου στη δυτική φαντασία δεν είναι απλώς νοσταλγία. Είναι κάτι πιο δομημένο. Όταν οι εκστρατείες του Ναπολέοντα ολοκληρώθηκαν στις αρχές του 19ου αιώνα, η πλημμύρα εικόνων, συμβόλων και αντικειμένων που έφτασε στην Ευρώπη αποδείχθηκε αδύνατο να περιοριστεί.

Η παραγωγή της Κλεοπάτρας από τα Ρωσικά Μπαλέτα το 1909, στο Théâtre du Châtelet, βύθισε το παρισινό κοινό σε μια θεατρική εκδοχή της αρχαίας Αιγύπτου που αντήχησε σε όλες τις διακοσμητικές τέχνες.

Η ανακάλυψη του τάφου του Τουταγχαμών από τον Χάουαρντ Κάρτερ το 1922 πυροδότησε μια «αιγυπτομανία», η οποία επεκτάθηκε από το Art Deco μέχρι το Χόλιγουντ και από την υψηλή ραπτική μέχρι την υψηλή κοσμηματοποιία.

Η Van Cleef & Arpels ιδρύθηκε στην Place Vendôme το 1906, σε μια εποχή που οι αιγυπτιακές αναφορές ήταν ήδη πανταχού παρούσες στη γαλλική διακοσμητική τέχνη. Η ανακάλυψη του τάφου το 1922 δεν έκανε παρά να επιταχύνει το ενδιαφέρον του Οίκου.

Το βραχιόλι Egyptian Pattern του 1924, από πλατίνα, σμαράγδια, ρουμπίνια και ζαφείρια, δείχνει πόσο γρήγορα ενσωματώθηκε αυτή η επιρροή στο δημιουργικό του λεξιλόγιο.

Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1930, η σύνδεση είχε αποκτήσει και βασιλικό χαρακτήρα. Ένα Collaret του 1929 από πλατίνα, σμαράγδια και διαμάντια αποκτήθηκε από την πριγκίπισσα Φαΐζα της Αιγύπτου.

Ένα κλιπ Peony του 1937 με ρουμπίνια σε τεχνική Mystery Set πέρασε στην ίδια οικογένεια, ενώ το Collaret του 1939 από πλατίνα και διαμάντια δημιουργήθηκε ειδικά για τη βασίλισσα Ναζλί.

Παρουσιαζόμενα παράλληλα με τη νέα συλλογή, τα ιστορικά αυτά κομμάτια υπενθυμίζουν ότι το ενδιαφέρον της Van Cleef & Arpels για την Αίγυπτο δεν είναι συγκυριακό αλλά διαχρονικό.

Η έκθεση Fascinating Egypt περιλαμβάνει 180 κομμάτια, τα περισσότερα από τα οποία έχουν ήδη αποκτηθεί από συλλέκτες. Μεταξύ των πιο εντυπωσιακών δημιουργιών, η καρφίτσα Vénus égyptienne ανακαλεί τη Χάθορ, τη θεά του έρωτα, της ομορφιάς και της μουσικής, μέσα από μαρκετερί από λαζουρίτη και τυρκουάζ. Κάθε τμήμα έχει κατασκευαστεί χειροποίητα ώστε να εφαρμόζει με απόλυτη ακρίβεια, ενώ στο κέντρο δεσπόζει ένα στρογγυλό διαμάντι 1,51 καρατίων.

Το κολιέ Beauté légendaire έχει ως επίκεντρο ένα διαμάντι Fancy Vivid Yellow, 10,02 καρατίων, σε κοπή cushion, τοποθετημένο μέσα σε έναν πλήρως αρθρωτό θώρακα από διαμάντια.

Οι γραμμές του παραπέμπουν στα θωρακικά κοσμήματα των αρχαίων βασιλέων, ενώ το κούμπωμα σε σχήμα λωτού, κρυμμένο στο πίσω μέρος, λειτουργεί ως μια πιο διακριτική αναφορά στην Αίγυπτο.

Το βραχιόλι Paysage royal ξεδιπλώνεται σαν μικρογραφική τοιχογραφία πάνω στον καρπό, με σμαράγδια, ρουμπίνια, ζαφείρια, όνυχα και διαμάντια τοποθετημένα τόσο πυκνά ώστε το μέταλλο σχεδόν εξαφανίζεται από το οπτικό πεδίο.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν επίσης το κολιέ και το δαχτυλίδι Déesse ailée Mystérieuse. Με στυλιζαρισμένα φτερά από ρουμπίνια σε τεχνική Mystery Set και διαμάντια σε snow setting, χτισμένα γύρω από ένα διαμάντι DFL 2A, 14,05 καρατίων, σε σχήμα αχλαδιού, αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα της τεχνικής πολυπλοκότητας που εξακολουθεί να ορίζει την υψηλή κοσμηματοποιία του Οίκου.

Η εβδομάδα ολοκληρώθηκε με το γκαλά στο Palais de Chaillot, απέναντι από τον Πύργο του Άιφελ. Ένα ταξίδι στον κόσμο του αιγυπτιακού χορού και της μουσικής ξετυλίχθηκε κατά τη διάρκεια της βραδιάς, ενώ μοντέλα που φορούσαν τις δημιουργίες κινούνταν ανάμεσα στους καλεσμένους, δίνοντας στα κοσμήματα μια διάσταση που καμία βιτρίνα δεν μπορεί να αποδώσει.

Στο τέλος, η συλλογή Fascinating Egypt δεν μιλά μόνο για την Αίγυπτο, αλλά για τη διάρκεια.

Για την ικανότητα ορισμένων συμβόλων να διασχίζουν αιώνες χωρίς να χάνουν τη δύναμή τους. Για τη σχέση ανάμεσα στη μνήμη και τη δημιουργία. Και για την αξία της υπομονής σε μια εποχή που σπάνια την επιβραβεύει.

Κάθε πολύτιμη πέτρα, κάθε αόρατη άρθρωση, κάθε λεπτομέρεια που απαιτεί εκατοντάδες ώρες εργασίας υπενθυμίζει ότι η πραγματική πολυτέλεια εξακολουθεί να μετριέται με τον χρόνο.

Και η Αίγυπτος εξακολουθεί να επιστρέφει ως μια διαχρονική πηγή συμβόλων, ιστοριών και μορφών που παραμένουν εξίσου ισχυρές σήμερα όσο ήταν πριν από χιλιάδες χρόνια.

Διαβάστε επίσης:

Christie’s Magnificent Jewels: Πώς ένα μπλε διαμάντι 5 καρατίων αξίζει όσο ένα 31 καρατίων;

Diorissima: Μια συλλογή υψηλής κοσμηματοποιίας σε έναν ονειρικό, δεισιδαιμονικό κόσμο

Cartier: Η καρδιά της υψηλής κοσμηματοποιίας ως συμφωνία χρωματιστών πολύτιμων λίθων