Η ανακοίνωση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για την επιβολή νέων δασμών σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες λόγω της Γροιλανδίας αναμένεται να επηρεάσει αρνητικά την όρεξη των επενδυτών για ρίσκο με την έναρξη των συναλλαγών τη Δευτέρα, με τις ευρωπαϊκές μετοχές να απειλούνται από ένα sell-off.

Ο Τραμπ ανακοίνωσε το Σάββατο την επιβολή δασμού 10% από την 1η Φεβρουαρίου σε προϊόντα από ευρωπαϊκές χώρες που υποστήριξαν την εδαφική ακεραιότητα της Γροιλανδίας ενόψει των απειλών των ΗΠΑ να καταλάβουν το ημιαυτόνομο δανικό έδαφος. Δήλωσε ότι οι δασμοί θα αυξηθούν στο 25% τον Ιούνιο, εκτός και αν «επιτευχθεί συμφωνία για την πλήρη και ολική αγορά της Γροιλανδίας».

1

Τι εκτιμούν οι αναλυτές

Η ανακοίνωση προκάλεσε την άμεση αντίδραση των Ευρωπαίων ηγετών, μεταξύ των οποίων και ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος σκοπεύει να ζητήσει την ενεργοποίηση του «Μηχανισμού κατά του οικονομικού εκβιασμού», ενός ισχυρού όπλου της ΕΕ που λειτουργεί ως αντίποινα. Οι νομοθέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι επίσης έτοιμοι να σταματήσουν την έγκριση της εμπορικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ που συνήφθη πέρυσι, η οποία ορίζει δασμό 15% για τα περισσότερα προϊόντα της ΕΕ.

«Βραχυπρόθεσμα, οποιαδήποτε αιφνιδιαστική κλιμάκωση μέσω δασμών στην Ευρώπη θα μπορούσε να στρέψει τους επενδυτές μακριά από οποιοδήποτε ρίσκο, ειδικά μετά από ένα ισχυρό ξεκίνημα της χρονιάς που τροφοδοτήθηκε από το εποικοδομητικό κλίμα», δήλωσε ο Florian Ielpo, επικεφαλής μακροοικονομικής έρευνας στη Lombard Odier Asset Management. «Σε αυτό το σενάριο, τα κρατικά ομόλογα θα μπορούσαν να επωφεληθούν, τα ποιοτικά περιουσιακά στοιχεία θα μπορούσαν να υπεραποδώσουν και ο χρυσός θα μπορούσε να προσελκύσει προσφορές», πρόσθεσε.

Ο αντίκτυπος είναι πιθανό να είναι βραχυπρόθεσμος για τις μετοχές και λιγότερο εμφανής για τα ομόλογα και τα νομίσματα, σύμφωνα με τον Vincent Mortier, διευθυντή επενδύσεων της Amundi. Η αργία στις ΗΠΑ τη Δευτέρα υποδηλώνει επίσης πιο περιορισμένες αντιδράσεις στην αγορά και απουσία συναλλαγών σε μετρητά με ομόλογα του Δημοσίου κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Οι επιπτώσεις της είδησης «θα μπορούσαν να έχουν κάποια αρνητική επίδραση στις προοπτικές ανάπτυξης της Ευρώπης, αλλά πιθανότατα σε πολύ περιορισμένη κλίμακα», δήλωσε ο Mortier. « Μακροπρόθεσμα, αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει θετικό καταλύτη για την Ευρώπη, ώστε να επιταχύνει το πρόγραμμα στρατηγικής αυτονομίας της και να σχηματίσει νέες συμμαχίες».

Η απειλή του Τραμπ για την επιβολή δασμών θα μπορούσε να αποδειχθεί μια ανεπιθύμητη διακοπή της ανάκαμψης των ευρωπαϊκών μετοχών, οι οποίες έχουν ξεπεράσει τις αμερικανικές, καθώς οι επενδυτές έσπευσαν να επενδύσουν σε διάφορους τομείς, από την άμυνα έως τις μεταλλευτικές εταιρείες και τους κατασκευαστές εξοπλισμού μικροτσίπ. Οι προοπτικές της περιοχής έχουν ενισχυθεί από την αύξηση των γερμανικών δημοσιονομικών δαπανών, τα χαμηλότερα επιτόκια και τις προσδοκίες για βελτίωση των κερδών.

Φρένο στο ράλι;

Από τις αρχές του 2025, ο Stoxx Europe 600 έχει ανακάμψει 36% σε δολάρια, διπλασιάζοντας τα κέρδη του S&P 500 κατά την ίδια περίοδο. Ο ευρωπαϊκός δείκτης αναφοράς διαπραγματεύεται τώρα σε σχεδόν 16 φορές τα μελλοντικά κέρδη, πάνω από τον μέσο όρο των τελευταίων 15 ετών, και μειώνοντας την έκπτωση σε σχέση με τους ομολόγους του στις ΗΠΑ σε περίπου 30%.

«Η χρονιά ξεκίνησε αρκετά καλά σε όλες τις χρηματοπιστωτικές αγορές, αλλά αυτή η νέα κατάσταση μπορεί να προκαλέσει κάποια ρευστοποίηση κερδών», δήλωσε ο Vincent Juvyns, επικεφαλής επενδυτικός στρατηγικός της ING στις Βρυξέλλες. «Αν κοιτάξει κανείς αυστηρά την αύξηση των δασμών, είναι κάτι που θα μπορούσε να απορροφηθεί οικονομικά, αλλά η πιθανότητα μιας ρήξης στον δυτικό κόσμο θα είχε συνέπειες που δεν μπορώ να μετρήσω την κλίμακα τους».

Οι στρατηγικοί της Citigroup με επικεφαλής την Beata Manthey έχουν εκτιμήσει προηγουμένως ότι ένας δασμός 10% στην Ευρώπη θα οδηγήσει σε μείωση 2 έως 3 ποσοστιαίων μονάδων στην αύξηση των ευρωπαϊκών κερδών ανά μετοχή.

Η εικόνα είναι χειρότερη για όσους είναι πιο εκτεθειμένοι στους αμερικανικούς δασμούς. Ένα πακέτο μετοχών της Goldman Sachs Group Inc. με εκτεθειμένες εταιρείες, όπως η ναυτιλιακή εταιρεία A.P. Moller – Maersk A/S, η αυτοκινητοβιομηχανία BMW AG και η κατασκευάστρια ηλεκτρικού εξοπλισμού Legrand SA, παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο πέρυσι, ενώ ο Stoxx 600 σημείωσε άνοδο 17%.

Τα είδη πολυτελείας, οι αυτοκινητοβιομηχανίες και οι εταιρείες εξόρυξης ήταν μεταξύ των τομέων που δέχθηκαν πιέσεις μετά την «Ημέρα της Απελευθέρωσης» του Τραμπ τον Απρίλιο (όταν ο Τραμπ εξαπέλυσε για πρώτη φορά τις απειλές των δασμών). Οι μετοχές που εκτίθενται σε διεθνείς αλυσίδες αξίας, όπως τα καταναλωτικά αγαθά και τα είδη καθημερινής χρήσης, θα μπορούσαν επίσης να επηρεαστούν.

Η αντίδραση της Ευρώπης

Ωστόσο, οποιαδήποτε αντίδραση θα είναι πιθανώς βραχύβια έως ότου υπάρξει μεγαλύτερη σαφήνεια σχετικά με την κατάσταση. Οι μετοχές του τομέα της άμυνας θα μπορούσαν επίσης να σημειώσουν άνοδο, σύμφωνα με τον Juvyns της ING, περιορίζοντας το εύρος της πώλησης.

«Το γεγονός ότι αυτή η απειλή δημοσιεύτηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αντί να μετατραπεί σε εκτελεστικό διάταγμα και ότι η εφαρμογή της έχει καθυστερήσει σημαίνει ότι πολλοί επενδυτές ενδέχεται να αποφασίσουν να περιμένουν πριν αντιδράσουν υπερβολικά», δήλωσε ο Brian Jacobsen, επικεφαλής οικονομικός στρατηγικός της Annex Wealth Management.

Αυτό θα μπορούσε να γίνει πιο εμφανές στην πορεία του ευρώ, με την Deutsche Bank να προβλέπει περιορισμένες επιπτώσεις για το περιφερειακό νόμισμα, εν μέρει λόγω του βαθμού στον οποίο οι ΗΠΑ εξαρτώνται από την Ευρώπη για κεφάλαια. Οι δασμοί θα μπορούσαν επίσης να αποτελέσουν καταλύτη για μεγαλύτερη πολιτική συνοχή στην ΕΕ, πράγμα που σημαίνει ότι τυχόν αρνητικές επιπτώσεις για το ευρώ έναντι του δολαρίου ενδέχεται να μην συνεχιστούν αυτή την εβδομάδα.

«Από τη δική μας οπτική γωνία, το βασικό στοιχείο που πρέπει να παρακολουθήσουμε τις επόμενες ημέρες θα είναι αν η ΕΕ αποφασίσει να ενεργοποιήσει το εργαλείο αντιμέτρων της, θέτοντας επί τάπητος μέτρα που επηρεάζουν τις κεφαλαιαγορές», έγραψε σε σημείωμα προς τους πελάτες του ο George Saravelos, παγκόσμιος επικεφαλής της Deutsche για την έρευνα συναλλάγματος. «Είναι η μετατροπή του κεφαλαίου σε όπλο και όχι οι εμπορικές ροές που θα ήταν μακράν το πιο αποσταθεροποιητικό στοιχείο για τις αγορές».

Διαβάστε επίσης:

Ο Μακρόν θα ζητήσει την ενεργοποίηση του «Μηχανισμού κατά του οικονομικού εκβιασμού» για τις νέες απειλές του Τραμπ

Ανάλυση Guardian: Η απειλή του Τραμπ για δασμούς έχει στόχο να διχάσει την Ευρώπη

Οι πληγές των δασμών ανοίγουν ξανά στην Ευρώπη – Πόσο ρεαλιστικές είναι οι απειλές του Τραμπ