Παναγιώτης Μπαλωμένος στο mononews: Οι σιδηροδρομικοί σταθμοί σε Λάρισα, Πλαταμώνα και Κατάκολο σε διάλογο με την αγορά και την τοπική κοινωνία – Όλο το σχέδιο της ΓΑΙΑΟΣΕ

Στη λογική της δημιουργίας «Σύνθετων Πολυλειτουργικών και Συγκοινωνιακών Κόμβων», εδράζονται οι παρεμβάσεις της ΓΑΙΑΟΣΕ στους σιδηροδρομικούς σταθμούς συνδυάζοντας τη μεταφορική λειτουργία με σύγχρονες αστικές και επιχειρηματικές χρήσεις, όπως αναφέρει στο mononews.gr o Παναγιώτης Μπαλωμένος, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, η οποία ως γνωστόν διαχειρίζεται την ακίνητη περιουσία του ΟΣΕ.

Με τη διαχείριση του σιδηροδρομικού τροχαίου υλικού να έχει περιέλθει εδώ και μερικούς μήνες στον νέο ΟΣΕ, η ΓΑΙΑΟΣΕ εξελίσσεται σε μία εταιρεία real estate, διαχειριζόμενη 110.000 στρέμματα γης και 4.800 κτίρια άνω των 630.000 τ.μ. Μετά την αυτονομία που απέκτησε από την συγχώνευση του ΟΣΕ και της ΕΡΓΟΣΕ σε μία ενιαία εταιρεία, η εταιρεία κατέγραψε μία ανοδική πορεία. «Το 2025 ο κύκλος εργασιών ακινήτων ανήλθε σε 8,1 εκατ. ευρώ, αυξημένος κατά 23%, με περιθώριο EBITDA στο 35%. Η αξία του χαρτοφυλακίου ενισχύθηκε από 153 σε 167 εκατ. ευρώ, ενώ τα διαθέσιμα ξεπέρασαν τα 80 εκατ. ευρώ», εξηγεί ο κ. Μπαλωμένος και συμπληρώνει λίγο αργότερα «Στο παραγωγικό σκέλος, η χαρτογράφηση του χαρτοφυλακίου προχωρά με 1.490 αυτοψίες, 400 εκτιμήσεις και πλήθος πολεοδομικών ελέγχων, ενώ παράλληλα πετύχαμε 51% μέση αύξηση μισθωμάτων σε μισθώσεις που λήγουν».

Όσον αφορά στις προσκλήσεις μη δεσμευτικού ενδιαφέροντος για τους Σ.Σ. σε Θεσσαλονίκη, Πειραιά, όπως και για την ανάπτυξη επιχειρηματικού πάρκου σε έκταση 400 στρεμμάτων στη Λάρισα, ο κ. Μπαλωμένος επισημαίνει ότι το σήμα της αγοράς είναι θετικό και με ισχυρό ενδιαφέρον, ενώ σε εξέλιξη βρίσκονται αντίστοιχες προσκλήσεις για τον Σ.Σ. Αθηνών (Λαρίσης) και τον ανενεργό Σ.Σ. Πελοποννήσου στην Αθήνα. Μάλιστα, όπως ανακοινώνει «Πολύ σύντομα σειρά στο σχεδιασμό μας για δομημένο διάλογο με την αγορά και την τοπική κοινωνία παίρνουν οι Σ.Σ. στη Λάρισα, στον Πλαταμώνα και στο Κατάκολο, οι οποίοι περιλαμβάνουν ευρύτερες εκτάσεις προς αξιοποίηση».

Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο κ. Μπαλωμένος αναφέρεται διεξοδικά στην επόμενη μέρα της ΓΑΙΑΟΣΕ, ανοίγοντας τα χαρτιά του για το αυξημένο επενδυτικό ενδιαφέρον, τα επόμενα θεσμικά και πολεοδομικά βήματα για την ωρίμανση των εμβληματικών ακινήτων και τις προκλήσεις της διαχείρισης ενός τόσο ετερογενούς χαρτοφυλακίου, τονίζοντας ότι το μεγάλο του προσωπικό στοίχημα είναι η ανάδειξη της ΓΑΙΑΟΣΕ σε έναν σύγχρονο, ανταγωνιστικό και κοινωνικά υπεύθυνο διαχειριστή δημόσιας περιουσίας.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης

-Μετά τη συγχώνευση ΟΣΕ, ΕΡΓΟΣΕ και τη μεταφορά της δραστηριότητας διαχείρισης του τροχαίου υλικού της ΓΑΙΑΟΣΕ στη Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε., η ΓΑΙΑΟΣΕ καθίσταται μία εταιρεία διαχείρισης της ακίνητης περιουσίας του ΟΣΕ. Ποιο το εύρος αυτής της περιουσίας και τι περιλαμβάνει;

Π.Μ.: Η ΓΑΙΑΟΣΕ μετασχηματίζεται στο βασικό φορέα αξιοποίησης της σιδηροδρομικής ακίνητης περιουσίας της χώρας, αναλαμβάνοντας έναν ιδιαίτερα κρίσιμο ρόλο στην επόμενη ημέρα της ακίνητης περιουσίας του δημοσίου. Δεν πρόκειται απλώς για μια τυπική αλλαγή εταιρικού προσανατολισμού, αλλά για μια ουσιαστική μετάβαση με αναπτυξιακό, επενδυτικό και κοινωνικό αποτύπωμα.

Η εταιρεία, μέλος του Υπερταμείου/Growthfund, διαχειρίζεται περίπου 110.000 στρέμματα γης, κυρίως κατά μήκος του σιδηροδρομικού δικτύου, καθώς και 4.800 κτίρια συνολικής επιφάνειας περίπου 630.000 τ.μ. Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα χαρτοφυλάκια δημόσιας ακίνητης περιουσίας στη χώρα, με σημαντικές δυνατότητες αξιοποίησης και επενδυτικής κινητοποίησης.

Η ΓΑΙΑΟΣΕ εισέρχεται στη νέα αυτή φάση με σαφή στρατηγική και πλάνο δράσης, παράλληλα με ισχυρή θεσμική υποστήριξη από τον Μέτοχο και το εποπτεύον Υπουργείο Υποδομών & Μεταφορών.

Στο επίκεντρο αυτής της προσπάθειας βρίσκονται οι μεγάλοι Σιδηροδρομικοί Σταθμοί (Σ.Σ.) της χώρας, τους οποίους αντιμετωπίζουμε ως εστίες ιδιαίτερης λειτουργικής, ιστορικής και αναπτυξιακής σημασίας για τις τοπικές κοινωνίες. Η ΓΑΙΑΟΣΕ έχει ολοκληρώσει την απαραίτητη προετοιμασία και είναι σε θέση να καταθέσει ώριμες προτάσεις, στηρίζοντας τον συνολικό στρατηγικό σχεδιασμό, σε συνεργασία με τα αρμόδια Υπουργεία.

Στόχος μας είναι η ανάδειξη εμβληματικών κτιρίων και τοποσήμων, που μπορούν να αποκτήσουν νέα ζωή, μετατρεπόμενα σε ζωντανούς πυρήνες δημιουργίας, πολιτισμού και κοινωνικής δραστηριότητας και δημιουργώντας προστιθέμενη αξία για την οικονομία και τους πολίτες της περιοχής.

–Αναφερθήκατε στις τοπικές κοινωνίες. Υπάρχουν πρόσφατα παραδείγματα επιτυχούς συνεργασίας;

Π.Μ.: Η συνεργασία με τις τοπικές κοινωνίες αποτελεί βασική προϋπόθεση ώστε τα έργα της ΓΑΙΑΟΣΕ να έχουν πραγματικό αντίκτυπο στην καθημερινότητα των πολιτών. Επιδίωξή μας είναι ανενεργοί ή υποβαθμισμένοι σιδηροδρομικοί χώροι να αποκτούν ξανά ζωή μέσα από παρεμβάσεις που ενισχύουν την τοπική ανάπτυξη.

Ήδη υλοποιούμε σημαντικές συνεργασίες σε όλη τη χώρα. Σε Πελοπόννησο, Πειραιά και Δυτική Ελλάδα προχωρούν έργα αστικής ανάπλασης με ποδηλατόδρομους και πεζόδρομους άνω των 20 χιλιομέτρων, μέσω συνεργασιών με Περιφέρειες και Δήμους και με χρηματοδότηση που, μόνο για την Πελοπόννησο, υπερβαίνει τα 14 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης. Στον Δήμο Πειραιά θα υλοποιηθεί έργο αστικής ανάπλασης ποδηλατόδρομου και πεζόδρομου 1,3 χλμ., ενώ βρισκόμαστε ήδη στη διαδικασία υπογραφής Μνημονίου Συνεργασίας με την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας για την υλοποίηση αντίστοιχου έργου 11,4 χλμ.

Σε Στυλίδα και Αλεξανδρούπολη υλοποιούνται παρεμβάσεις ανάδειξης ιστορικών σιδηροδρομικών ακινήτων, ενώ χαρακτηριστική είναι επίσης η συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού για την αποκατάσταση και ανάδειξη του Σταθμού Καρυάς, μιας περιοχής με ιδιαίτερο ιστορικό φορτίο, γεμάτη μνήμες από το παρελθόν της σύγχρονης Ελλάδας.

–Πώς «επηρεάζει» τη ΓΑΙΑΟΣΕ η πρόσφατη σιδηροδρομική αναδιοργάνωση;

Π.Μ.: Παρότι η αναδιοργάνωση ήταν μια σύνθετη διαδικασία για όλους τους φορείς, για τη ΓΑΙΑΟΣΕ αποτέλεσε ευκαιρία να επιταχύνει τον μετασχηματισμό της σε μια σύγχρονη εταιρεία αξιοποίησης των σιδηροδρομικών ακινήτων. Η λειτουργία της παρέμεινε σταθερή και παραγωγική, με όλες τις δραστηριότητες να εξελίσσονται ομαλά και με ανοδική τροχιά.

Η συνέπεια αυτή αποτυπώνεται και στα οικονομικά αποτελέσματα. Το 2025 ο κύκλος εργασιών ακινήτων ανήλθε σε 8,1 εκατ. ευρώ, αυξημένος κατά 23%, με περιθώριο EBITDA στο 35%. Η αξία του χαρτοφυλακίου ενισχύθηκε από 153 σε 167 εκατ. ευρώ, ενώ τα διαθέσιμα ξεπέρασαν τα 80 εκατ. ευρώ.

Στο παραγωγικό σκέλος, η χαρτογράφηση του χαρτοφυλακίου προχωρά με 1.490 αυτοψίες, 400 εκτιμήσεις και πλήθος πολεοδομικών ελέγχων, ενώ παράλληλα πετύχαμε 51% μέση αύξηση μισθωμάτων σε μισθώσεις που λήγουν.

Θετικό είναι και το σήμα της αγοράς, με ισχυρό ενδιαφέρον στις προσκλήσεις μη δεσμευτικού ενδιαφέροντος για τους Σ.Σ. σε Θεσσαλονίκη, Πειραιά, όπως και για την ανάπτυξη επιχειρηματικού πάρκου σε έκταση 400 στρεμμάτων στη Λάρισα, ενώ σε εξέλιξη βρίσκονται αντίστοιχες προσκλήσεις για τον Σ.Σ. Αθηνών (Λαρίσης) και τον ανενεργό Σ.Σ. Πελοποννήσου στην Αθήνα. Πολύ σύντομα σειρά στο σχεδιασμό μας για δομημένο διάλογο με την αγορά και την τοπική κοινωνία παίρνουν οι Σ.Σ. στη Λάρισα, στον Πλαταμώνα και στο Κατάκολο, οι οποίοι περιλαμβάνουν ευρύτερες εκτάσεις προς αξιοποίηση.

–Πρόσφατα ο ΟΣΕ δημοσιοποίησε διαγωνισμό για την ανακαίνιση του Σιδηροδρομικού Σταθμού Αθηνών άνω των €5 εκατομμυρίων. Παράλληλα, μας είπατε ότι η ΓΑΙΑΟΣΕ έχει στον αέρα δύο Προσκλήσεις Εκδήλωσης Μη Δεσμευτικού Ενδιαφέροντος για την αξιοποίηση του Σιδηροδρομικού Σταθμού Αθηνών (Λαρίσης) και του όμορου Σιδηροδρομικού Σταθμού Πελοποννήσου. Ποιος είναι σήμερα ο σχεδιασμός και ο ρόλος της ΓΑΙΑΟΣΕ για τα συγκεκριμένα ακίνητα;

Π.Μ.: Αποτελούν ψηφίδες του ίδιου μωσαϊκού. Από την πρώτη στιγμή, στόχος της νέας Διοίκησης της ΓΑΙΑΟΣΕ ήταν η οργανωμένη επανενεργοποίηση και αναβάθμιση της σιδηροδρομικής ακίνητης περιουσίας, με έμφαση στα εμβληματικά ακίνητα και στους μεγάλους σταθμούς της χώρας.

Κάθε παρέμβαση συνεπώς εδράζεται στη λογική της δημιουργίας «Σύνθετων Πολυλειτουργικών και Συγκοινωνιακών Κόμβων», που θα συνδυάζουν τη μεταφορική λειτουργία με σύγχρονες αστικές και επιχειρηματικές χρήσεις, πάντα με ρεαλιστικό σχεδιασμό και σχολαστική ωρίμανση. Όπως ακριβώς συμβαίνει στις μεγαλύτερες πόλεις του κόσμου, παραδείγματα τα οποία μελετώνται προσεχτικά, κυρίως αυτά που συνέβαλαν στην αστική αναζωογόνηση των περιοχών που ήταν ενταγμένα.

Σήμερα, η ΓΑΙΑΟΣΕ έχει ήδη ολοκληρώσει τις  πολεοδομικές μελέτες, τις ΣΜΠΕ και τις κυκλοφοριακές μελέτες και έχει υποβάλει τους σχετικούς φακέλους στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών για τον καθορισμό χρήσεων γης και όρων δόμησης για τους Σ.Σ Αθηνών και Πελοποννήσου αλλά και Θεσσαλονίκης και Πειραιά. Πρόκειται για ένα αναγκαίο θεσμικό βήμα, που σημειωτέον περιλαμβάνει διαβούλευση με τις τοπικές κοινωνίες, καθώς οι συγκεκριμένες εκτάσεις βρίσκονται σήμερα εκτός σχεδίου, χωρίς δυνατότητα περαιτέρω αξιοποίησης.

Παράλληλα, οι «Προσκλήσεις Εκδήλωσης Μη Δεσμευτικού Ενδιαφέροντος» λειτουργούν ως ένα πρώτο εργαλείο διαλόγου με την επενδυτική αγορά, επιτρέποντας στη ΓΑΙΑΟΣΕ να αξιολογήσει δεδομένα, τάσεις και πιθανές κατευθύνσεις αξιοποίησης, ώστε να προετοιμάσει και να προτείνει ώριμα και τεκμηριωμένα έργα όπου υπάρχουν οι κατάλληλες προϋποθέσεις.

Τέλος ιδιαίτερη σημασία έχει ο Σ.Σ. Πελοποννήσου στο σχεδιασμό μας, ένα ιστορικό κτίριο με ιδιαίτερη αρχιτεκτονική και συμβολική αξία για την Αθήνα και τον ελληνικό σιδηρόδρομο. Στις αρχές του έτους ολοκληρώθηκαν τα άμεσα μέτρα προστασίας του κτιρίου, ενώ πρόσφατα εγκρίθηκε από το Διοικητικό Συμβούλιο της εταιρείας η κατακύρωση του διαγωνισμού για την εκπόνηση σειράς εξειδικευμένων τεχνικών μελετών, οι οποίες εντός του έτους θα υποβληθούν προς έγκριση στο Υπουργείο Πολιτισμού, σηματοδοτώντας την επόμενη φάση του έργου, δηλαδή την αποκατάσταση και αξιοποίηση του Σταθμού.

–Μετά τις πρωτοβουλίες που έχετε αναλάβει για την ωρίμανση των μεγάλων σιδηροδρομικών ακινήτων, ποια είναι η ανταπόκριση που βλέπετε από την αγορά και τους επενδυτές;

Π.Μ.: Η ανταπόκριση που βλέπουμε είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντική και δείχνει ότι αρχίζει να διαμορφώνεται μια διαφορετική αντίληψη γύρω από τη σιδηροδρομική ακίνητη περιουσία της χώρας.

Μέσα από τις «Προσκλήσεις Εκδήλωσης Μη Δεσμευτικού Ενδιαφέροντος», αλλά και τη συνολικότερη κινητικότητα που καταγράφεται γύρω από τα ακίνητα του χαρτοφυλακίου μας, διαπιστώνουμε ότι υπάρχει αυξανόμενο ενδιαφέρον για ακίνητα με στρατηγική θέση και ιστορικό χαρακτήρα.

Για τη ΓΑΙΑΟΣΕ, οι διαδικασίες αυτές δεν λειτουργούν μόνο ως εργαλείο προσέλκυσης ενδιαφέροντος, αλλά και ως μηχανισμός καλύτερης κατανόησης των τάσεων της αγοράς και των πραγματικών δυνατοτήτων κάθε ακινήτου. Αυτό μας επιτρέπει να προχωρούμε με μεγαλύτερη ωριμότητα, ρεαλισμό και υψηλή τεχνική προετοιμασία στα επόμενα βήματα.

Θετικό στοιχείο είναι ότι το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται μόνο στα μεγάλα και εμβληματικά ακίνητα. Το βλέπουμε πλέον και σε μικρότερης κλίμακας ακίνητα του χαρτοφυλακίου μας, κάτι που αποτυπώθηκε και στους ηλεκτρονικούς πλειοδοτικούς διαγωνισμούς εκμίσθωσης που για πρώτη φορά διεξήγαγε η εταιρεία.

Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι η σιδηροδρομική ακίνητη περιουσία αρχίζει σταδιακά να αντιμετωπίζεται ως ένα χαρτοφυλάκιο με πραγματικές δυνατότητες ανάπτυξης και προστιθέμενης αξίας για τις πόλεις, τις τοπικές κοινωνίες και την οικονομία.

-Από το καλοκαίρι του 2024 έχετε αναλάβει τη θέση του Διευθύνοντος Συμβούλου στη ΓΑΙΑΟΣΕ. Τι προκλήσεις κληθήκατε να αντιμετωπίσετε και ποιο είναι το μεγαλύτερο στοίχημα για εσάς;

Π.Μ.: Αναλαμβάνοντας τη θέση του Διευθύνοντος Συμβούλου στη ΓΑΙΑΟΣΕ, βρέθηκα μπροστά σε ένα σύνθετο χαρτοφυλάκιο, αλλά πάνω σε μια στιβαρή βάση που είχαν ήδη διαμορφώσει οι προηγούμενες διοικήσεις και τα στελέχη της εταιρείας, υπό την καθοδήγηση του Μετόχου μας. Η συμβολή του Υπερταμείου, τόσο σε επίπεδο τεχνογνωσίας όσο και στη σταθερή υποστήριξη είναι καθοριστική, όπως και η συνδρομή του εποπτεύοντος Υπουργείου Υποδομών & Μεταφορών, δια του αρμόδιου Αναπληρωτή Υπουργού, το οποίο με στοχευμένες νομοθετικές πρωτοβουλίες έχει ξεκλειδώσει κρίσιμα ζητήματα του χαρτοφυλακίου και μας επιτρέπει να εφαρμόζουμε πιο ενεργητικές πολιτικές προς όφελος της εταιρείας.

Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε αφορούν τη διαχείριση ενός εκτεταμένου και ετερογενούς χαρτοφυλακίου που απαιτεί ωρίμανση και συνεχή προστασία, την υλοποίηση εμβληματικών έργων αποκατάστασης ιστορικών σταθμών, την ανάγκη για ουσιαστικό ψηφιακό μετασχηματισμό και, παράλληλα, την πλοήγηση σε διαδικασίες που συχνά είναι χρονοβόρες λόγω του θεσμικού πλαισίου. Παρ’ όλα αυτά, προχωρούμε μεθοδικά, επιταχύνοντας όπου είναι εφικτό.

Το μεγαλύτερο προσωπικό μου στοίχημα ταυτίζεται με αυτό της εταιρείας. Η ΓΑΙΑΟΣΕ να εξελιχθεί, στη βάση του μόλις πρόσφατου εκπονηθέντος στρατηγικού της σχεδίου, σε μια σύγχρονη και ανταγωνιστική εταιρεία real estate, που εφαρμόζει βέλτιστες πρακτικές και αξιοποιεί στο μέγιστο τη δημόσια περιουσία που της έχουν εμπιστευθεί. Προχωρούμε με αυτοπεποίθηση και με έργα που αποδεικνύουν στην πράξη τη δυναμική αυτής της μετάβασης.

Διαβάστε επίσης:
Levante Trains: Γιατί μπήκε στον «πάγο» η έναρξη δρομολογίων στην Πελοπόννησο

Δίπλωμα κινητικότητας: Η πρόταση του ΠΣΕΟ για θεσμική θωράκιση και νέους κανόνες στα πατίνια

To AI στην υπηρεσία του σιδηρόδρομου – Nέο υποπρόγραμμα στο railway.gov.gr – «Τέλος σε διαλόγους ντροπής», είπε ο κ. Κυρανάκης