Γιώργος Χατζημάρκος στο mononews: Πώς το Νότιο Αιγαίο έγινε διεθνές success story και μαγνήτης επενδύσεων δισεκατομμυρίων

«Στην πολιτική παραμένεις μόνο όσο συνεχίζουν να σε εμπιστεύονται οι πολίτες», επισημαίνει στο mononews.gr o Περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου κ. Γιώργος Χατζημάρκος. Ο κ. Χατζημάρκος εκλέγεται ανελλιπώς στην περιφέρεια από το 2014, καταφέρνοντας να δημιουργήσει ένα πρότυπο για όλη τη χώρα και ειδικά στους τομείς της βιωσιμότητας και της κυκλικής οικονομίας.

Αν μη τι άλλο, η περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου είναι ένα επιτυχημένο παράδειγμα σε διεθνές επίπεδο, καταγράφοντας τον υψηλότερο ρυθμό ανάπτυξης στην Ευρώπη και μια αξιοσημείωτη δημογραφική άνοδο, δημιουργώντας ευκαιρίες ζωής. Παράλληλα, ο περιφερειάρχης αποδομεί το αφήγημα του υπερτουρισμού, αναδεικνεύει τα μεγάλα έργα υποδομών, όπως οι υποβρύχιες ηλεκτρικές διασυνδέσεις ύψους πολλών δισεκατομμυρίων και η ολική αναμόρφωση της διαχείρισης απορριμμάτων, με την Τήλο να είναι το πρώτο νησί μηδενικών απορριμμάτων στον κόσμο.

Επίσης, ο κ. Χατζημάρκος θέτει επί τάπητος το ζήτημα της στεγαστικής κρίσης, όπως επίσης και της υποχρηματοδότησης της αυτοδιοίκησης από το κεντρικό κράτος, καταρρίπτοντας τον μύθο ότι τα χρήματα βρίσκονται στις περιφέρειες.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης

-Η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, στην οποία εκλέγεστε συνεχώς εδώ και πάνω από μία δεκαετία, έχει καταγράψει μία σειρά από επιτυχίες, όπως τον υψηλότερο ρυθμό ανάπτυξης μεταξύ όλων των ευρωπαϊκών περιφερειών, την πληθυσμιακή αύξηση κ.ο.κ. Ποια χαρακτηριστικά την καθιστούν ως ένα success story, ένα επιτυχημένο case study σε σχέση με τις υπόλοιπες περιφέρειες στην Ελλάδα;

Γ.Χ.: Δίπλα στον όρο ανάπτυξη, βάζω μια λέξη που νομίζω ότι περικλείει και όλο το νόημα. Η λέξη αυτή είναι οι «ευκαιρίες». Ανάπτυξη χωρίς ευκαιρίες, μόνο με ευημερία κάποιων αριθμών στη λογική των δεικτών, δεν είναι κάτι το οποίο μπορεί να δώσει στην κοινωνία υγεία και χαμόγελο.

Αυτό που έχει κάνει το Νότιο Αιγαίο τα τελευταία χρόνια είναι να δίνει ευκαιρίες στους νέους ανθρώπους, ευκαιρίες να μείνουν εκεί, ευκαιρίες να επιστρέψουν όσοι είχαν φύγει και ευκαιρίες να υλοποιήσουν τα όνειρά τους στον τόπο τους. Αυτό έχει φέρει όλες τις επιτυχίες που έχει καταγράψει το Νότιο Αιγαίο. Δηλαδή, το να είναι η μοναδική περιφέρεια στην Ελλάδα με αύξηση πληθυσμού, σύμφωνα με την απογραφή της ΕΛΣΤΑΤ, αλλά και αυτό όχι ως αριθμολαγνεία, αλλά ως καλούς ποιοτικούς δείκτες σε όλους τους δείκτες του δημογραφικού.

Και αν σήμερα το δημογραφικό είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα της χώρας σε επίπεδο πρόκλησης, νομίζω ότι πρέπει να συμφωνήσουμε ότι το Νότιο Αιγαίο έχει να πει πράγματα στο δημογραφικό. Γιατί εφόσον είναι και συμφωνούμε πιστεύω ότι είναι η μεγαλύτερη πρόκληση το δημογραφικό, τα καλά ποιοτικά στοιχεία του Νοτίου Αιγαίου, σε παραγωγικές ηλικίες, σε αύξηση πληθυσμού, σε ελκυστικότητα κ.τ.λ., νομίζω ότι δείχνουν ένα δρόμο, έναν φωτεινό δρόμο στη χώρα. Οι ευκαιρίες λοιπόν έρχονται μέσα από την παραγωγική βάση και την παραγωγική δραστηριότητα.

Η οικονομία των νησιών Νοτίου Αιγαίου είναι αυτή η οποία δείχνει ευκαιρίες στους κατοίκους αλλά και στους ανθρώπους που έρχονται και από άλλες περιοχές για να βρουν εκεί ένα έδαφος να χτίσουν τα όνειρά τους. Η οικονομία της περιφέρειας του Ν. Αιγαίου στηρίζεται στον τουρισμό, που τα τελευταία χρόνια έχει στοχοποιηθεί και δαιμονοποιηθεί, πιστεύω εξαιρετικά άδικα, πρόχειρα και πολύ συχνά ιδεοληπτικά.

–Όσον αφορά στο φαινόμενο του υπερτουρισμού, θεωρείτε ότι η Περιφέρεια Ν. Αιγαίου που έχει νησιά, όπως η Μύκονος, η Σαντορίνη και η Ρόδος, κινδυνεύει από αυτό; Υπάρχει όριο στην οικονομική ανάπτυξη, αλλά και στην αλλοίωση του ίδιου του brand name των νησιών;

Γ.Χ.: Αυτή είναι μία πάρα πολύ μεγάλη συζήτηση και εξαιρετικά ενδιαφέρουσα. Ο όρος υπερτουρισμός καταρχάς έχει μπει στη ζωή μας τα τελευταία χρόνια. Δεν υπήρχε στο λεξιλόγιό μας και ήρθε από το εξωτερικό. Συγκεκριμένα ήρθε από δύο περιοχές της Ευρώπης: πρώτα από τη Βενετία και στη συνέχεια από τη Βαρκελώνη.

Εάν σήμερα, λοιπόν, βγούμε σε μια έρευνα πεδίου και ρωτήσουμε χίλιους συμπολίτες μας «Τι είναι υπερτουρισμός;», θα πάρουμε χίλιες διαφορετικές απαντήσεις. Με τον υπερτουρισμό, όπως έχει μπει στον δημόσιο διάλογο, έχει στοχοποιηθεί ο τουρισμός για πάρα πολλά πράγματα και έτσι ο κάθε πολίτης θα μας δώσει τη δική του έννοια ή τη δική του αντίληψη για το τι είναι υπερτουρισμός. Αυτό που εμείς λέμε είναι το εξής: πουθενά και σε κανένα από τα νησιά του Νότιου Αιγαίου, ακόμα και στη Σαντορίνη και τη Μύκονο, δεν υπάρχουν, δεν συναντάμε καταστάσεις όπως αυτές της Βενετίας. Και πουθενά δεν συναντάμε καταστάσεις όπως αυτές της Μυκόνου. Ποιες είναι οι καταστάσεις αυτές και τι λένε εκεί οι κάτοικοι; Οι κάτοικοι στη Βενετία λένε: «Εγώ έχω, χάσει τον τόπο μου για 365 μέρες τον χρόνο». Για να σας το εξηγήσω αυτό, πουθενά, ούτε στη Σαντορίνη ούτε στη Μύκονο, οι κάτοικοι δεν λένε ότι για 365 μέρες τον χρόνο έχουν απωλέσει τον τρόπο ζωής που έχουν στον τόπο τους.

Ακόμα και σε αυτά τα νησιά, ένα φαινόμενο ή μία κατάσταση κάποιων υψηλών συγκεντρώσεων έχουν και σημειακή αλλά και χρονική αναφορά. Γι’ αυτό, βλέπετε ότι η συζήτηση για τον υπερτουρισμό απλώνει πάρα πολύ, εξαιρετικά άδικα, εξαιρετικά πρόχειρα και καταλήγει στο να στοχοποιείται ένας κλάδος της οικονομίας, ο κλάδος όχι του τουρισμού, εμείς τον λέμε κλάδο της φιλοξενίας. Γιατί, οι Έλληνες δεν φημίζονται για κάτι άλλο, φημίζονται για τη φιλοξενία και είναι αυτό το οποίο κερδίζει την εμπιστοσύνη των επισκεπτών τους.

Η συζήτηση λοιπόν αυτή έχει λογική και εδράζεται σε λογική όταν παίρνει πραγματικά δεδομένα και δεν έχει ιδεοληψία. Δυστυχώς, έχει μπει ιδεοληψία και ο τουρισμός εμφανίζεται ως πρόβλημα. Εμείς, λέμε ότι ο τουρισμός είναι η λύση, δεν είναι το πρόβλημα. Ο τουρισμός δεν είναι αντίπαλος των κατοίκων, ο τουρισμός είναι σύμμαχος των κατοίκων των νησιών. Η χρονική και χωρική συγκέντρωση που υπάρχει σε κάποια διαστήματα είναι ένα θέμα οργάνωσης. Με καλύτερη οργάνωση σε τοπικό και υπερτοπικό επίπεδο, αυτό μπορούμε πάρα πολύ εύκολα να το διαχειριστούμε.

Το πραγματικό πρόβλημα που σκεπάζεται με τη συζήτηση αυτή και τον στρεβλό τρόπο με τον οποίο γίνεται στον δημόσιο διάλογο είναι η έλλειψη υποδομών τέτοιων που να υποστηρίξουν τον αριθμό των επισκεπτών. Όμως, δεν μπορεί για την έλλειψη των υποδομών να κατηγορείται ο κλάδος της φιλοξενίας. Αυτό είναι ένα θέμα δημοσίας διοίκησης: καλύτερης οργάνωσης, καλύτερου διοικητικού περιβάλλοντος, καλύτερου χρηματοδοτικού περιβάλλοντος και καλύτερων αντανακλαστικών της δημοσίας διοίκησης. Τότε θα έχουμε μια συζήτηση σε μια πραγματική βάση και εκεί θέλουμε να οδηγήσουμε τη συζήτηση αυτή.

-Αντίστοιχα, βλέπουμε ολοένα και περισσότερους ξένους επενδυτές και funds να έρχονται στα ελληνικά νησιά και να επενδύουν, δημιουργώντας ξενοδοχειακές μονάδες ή άλλες επιχειρήσεις. Ποια είναι η θέση σας σχετικά με την αυξανόμενη συγκέντρωση γης; Θεωρείτε ότι αυτό υπάρχει περίπτωση να οδηγήσει σε μείωση των κατοίκων;

Γ.Χ.: Καταρχάς, να πούμε ότι σε μια χώρα που πέρασε από μια μεγάλη δημοσιονομική κρίση που σε μια δεκαετία έδωσε πάρα πολύ πόνο σε όλες τις οικογένειες της Ελλάδας, σε μια δημοσιονομική κρίση που επί μια δεκαετία έθεσε σε κίνδυνο και τη την κοινωνική και την οικογενειακή συνοχή -βεβαίως οδήγησε στο να χάσουμε παραγωγικές ηλικίες και πολλοί νέοι συμπατριώτες μας να αναζητήσουν ένα καλύτερο αύριο στο εξωτερικό – αυτό που αναφέρετε ως είδηση και το αποτυπώνετε σωστά, ότι, δηλαδή, υπάρχει ένα υψηλό ενδιαφέρον για επενδύσεις στη χώρα μας, θα έπρεπε σε αυτή τη χώρα ειδικά αμέσως μετά την κρίση, να υποδεχόμαστε αυτήν την είδηση μόνο με ευχάριστα συναισθήματα. Γιατί, αυτό σημαίνει ότι ξανακέρδισε την εμπιστοσύνη στις διεθνείς αγορές και αυτό είναι κάτι που το χρειαζόμαστε και πρέπει να το πούμε στους συμπολίτες μας.

Γι’ αυτό σας είπα πριν ότι ο τουρισμός δεν είναι το πρόβλημα, ο τουρισμός είναι η λύση στο πρόβλημα. Οι επενδύσεις σε όλον τον κόσμο γίνονται σε ένα περιβάλλον μία παγκοσμιοποιημένης οικονομίας. Εάν πάμε πίσω στην ιστορία μας, την πολύ πλούσια ιστορία που έχουμε ως λαός, θα δούμε ότι η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας ήταν μια βασική επιδίωξη των αρχαίων Ελλήνων κι ένας από τους λόγους που η αρχαία Ελλάδα ήταν τόσο μεγάλη και ήταν η μεγαλύτερη στον τότε γνωστό κόσμο ήταν η λειτουργία της παγκοσμιοποίησης σε πλήρη έννοια και εφαρμογή της και κατά την ελληνιστική περίοδο ειδικά αλλά και σε άλλες ιστορικές περιόδους.

Σήμερα λοιπόν, εάν στρέφουμε τα πυρά μας κατά της παγκοσμιοποίησης είναι σαν να αρνούμαστε μια πραγματικότητα η οποία καθορίζεται από εξωγενείς παράγοντες και όχι από εμάς με την έννοια. Αυτή είναι η ζωή στην γη, στον πλανήτη στον οποίο έχουμε την τύχη να κατοικούμε. Αρνούμενος την πραγματικότητα, δεν μπορείς να κάνεις ούτε διάγνωση ούτε να σχεδιάσεις ρεαλιστικές και εφαρμόσιμες λύσεις. Στην Ελλάδα πολλές φορές ο δημόσιος διάλογος γίνεται με πολύ υψηλές θερμοκρασίες. Σαν λαός αγαπάμε τα άκρα και στη ζωή μας και στον δημόσιο διάλογο κι αυτό δεν είναι καλό, γιατί μας απομακρύνει από την πραγματικότητα.

Πιστεύω ότι διαχρονικά ήταν, είναι και θα παραμείνει ότι βασικός οδηγός σε κάθε πολιτική πρέπει να είναι ο ρεαλισμός. Ο κάθε πολίτης έχει προφανώς και μια πολιτική ταυτότητα, μια ιδεολογία την οποία έχει ενστερνιστεί, τις αρχές της οποίας έχει πιστέψει και θέλει να τις βλέπει στην κοινή μας ζωή. Όμως, ο ρεαλισμός είναι ένα στοιχείο, το οποίο αν το αφαιρέσεις από την πολιτική, τότε δημιουργείς καταστάσεις οι οποίες είναι αφύσικες, η διάγνωση είναι λάθος, το σχέδιο το οποίο καλείς να εφαρμόσεις είναι λάθος και αυτό οδηγεί σε φτωχά αποτελέσματα. Σήμερα όμως, είναι το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα σε όποια πολιτική εφαρμόζουμε.

-Μιλώντας για πολιτικές «Κάθε μέρα, ένα νησί», ένα μότο που εφαρμόζετε εδώ και αρκετά χρόνια στην περιφέρεια. Η βιώσιμη ανάπτυξη σε συνδυασμό με τις νέες τεχνολογίες αλλά και την προώθηση της κυκλικής οικονομίας είναι στο επίκεντρο των ενδιαφέροντών σας. Πώς προχωρούν τα έργα βιωσιμότητας;

Γ.Χ.: Η βιωσιμότητα είναι πολύ υψηλή προτεραιότητα για εμάς. Είμαστε η πρώτη περιφέρεια στην Ελλάδα που έχουμε εντάξει μέσα στο προεδρικό διάταγμα που περιγράφει το οργανόγραμμά μας, Διεύθυνση Βιώσιμης Ανάπτυξης. Αυτό δείχνει τη βαθιά πεποίθηση που έχουμε σε αυτό. Επίσης, το γεγονός ότι με πολύ πάθος και με πολύ αγάπη έχουμε υλοποιήσει και όχι απλά σχεδιάσει -και το λέω αυτό γιατί σε επίπεδο σχεδίων υπάρχουν πολλά ενδιαφέροντα σχέδια που βλέπουμε παντού και πανευρωπαϊκά και παγκόσμια παρακολουθούμε θέματα κυκλικής οικονομίας και βιώσιμης ανάπτυξης- τέσσερα εμβληματικά έργα για τη χώρα μας. Και δεν είναι τυχαίο ότι και τα τέσσερα είναι συμπεριφέρον του Αιγαίου. Θα σας τα πω αναλυτικά. Το  πρόγραμμα με τίτλο Astybus είναι η εισαγωγή του mobility on demand με ηλεκτροκίνητο στόλο, που υλοποιήθηκε και παρακολουθείται και υλοποιείται από την περιφέρεια του Νοτίου Αιγαίου στο νησί της Αστυπάλαιας. Πάμε στο νησί της Χάλκης, όπου φτιάξαμε το GR-eco island, το πρώτο νησί zero carbon footprint, δηλαδή μηδενικού ανθρακικού αποτυπώματος.

Το τρίτο μεγάλο project, για το οποίο εκτός από εμάς είναι πια όλη η χώρα περήφανη -γιατί τα βραβεία είναι από όλο τον κόσμο πάρα πολύ μεγάλα όπως και η αναγνώριση- είναι το πρώτο νησί στον κόσμο μηδενικών απορριμμάτων. Το Zero Waste πρόγραμμα που κάναμε στην Τήλο είναι στον τέταρτο χρόνο του. Έχει ελεγχθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και από μεγάλα Ινστιτούτα όπως το INSEAD, έχει αναγνωριστεί, έχει βραβευτεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και έχει αναγνωριστεί στον κόσμο ως το πρώτο και μοναδικό νησί μηδενικών απορριμμάτων. Στον τέταρτο χρόνο έχουμε 91% ανακύκλωση ή επαναχρησιμοποίηση, στο 6-7% κινείται η κομποστοποίηση και ένα υπόλοιπο 2-3% οδηγείται στις υψικαμίνους της τσιμεντοβιομηχανίας, όπως λέει ο νόμος. Τι σημαίνει αυτό. Έχουμε κλείσει το χυτά στο νησί, το οποίο έχει πετύχει σε αυτά τα χρόνια να μην έχει θάψει στη γη ούτε ένα κιλό απορριμμάτων.

Παράλληλα, στην Ρόδο υλοποιούμε ένα πολύ μεγάλο, πολύ φιλόδοξο πρόγραμμα, έχοντας πια την εμπειρία των άλλων τριών προγραμμάτων: το The Rhodes Co-Lab,  με στόχο να τη μεταμορφώσουμε στον πρώτο βιώσιμο τουριστικό προορισμό στον κόσμο και η Ρόδος είναι πάρα πολύ μεγάλος τουριστικός προορισμός όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στην Ευρώπη με εκατομμύρια επισκεπτών. Αυτό έχει βάθος πενταετίας- εξαετίας και είναι ολιστικό. Δεν έχει να κάνει μόνο με το φυσικό περιβάλλον. Έχουμε δράσεις που έχουν να κάνουν με παράδοση, με εκπαίδευση, με δεξιότητες του ανθρώπινου δυναμικού κ.ά. Είμαστε πάρα πολύ περήφανοι για αυτά τα προγράμματα, γιατί όχι στα λόγια, όχι σε σχέδια, αλλά στην πράξη υλοποιούμε πιλοτικές δράσεις οι οποίες θέλουν να εμπλέξουν και την κοινωνία.

Το πέμπτο παράδειγμα που θα χρησιμοποιήσουμε, γιατί είναι τώρα σε εξέλιξη και δεν έχει τελειώσει είναι το ότι κάνουμε τη διανομή 35.000 κομποστοποιητών σε νοικοκυριά των νησιών του Νοτίου Αιγαίου, προκειμένου να περάσουμε μέσα σε κάθε οικογένεια την έννοια του ατομικού ή οικογενειακού περιβαλλοντικού αποτυπώματος. Και πάει πάρα πολύ καλά, πρέπει να σας πω. Τα πρώτα στοιχεία είναι εξαιρετικά αισιόδοξα και όλα αυτά συνθέτουν το δικό μας αποτύπωμα σε αυτό που λέγεται περιβαλλοντική πολιτική, περιβαλλοντική συνείδηση, βιώσιμη ανάπτυξη και κυκλική οικονομία στην πράξη και όχι στα λόγια, με αποτελέσματα χειροπιαστά και πάνω απ’ όλα με την κοινωνία σύμμαχο. Γιατί κανένα σχέδιο δεν μπορεί να πετύχει, όσο καλογραμμένο και αν είναι, εάν έχει γίνει μόνο, έστω απ’ τους καλύτερους τεχνοκράτες, αλλά μένει σε ένα γραφείο ή σε μια βιβλιοθήκη απλώς ως παράσημο στην κατάρτιση αυτών που τα συνέταξαν. Αυτό το οποίο εμείς επιδιώκουμε σταθερά είναι να βγαίνουμε στην κοινωνία, να συνεργαζόμαστε με την κοινωνία των πολιτών και αυτό έχει φέρει και αυτό το αποτέλεσμα το οποίο σας περιέγραψα.

Τα περιβαλλοντικά θέματα και τα θέματα κυκλικής οικονομίας, επίσης απαντώνται σε έναν πολύ ψηλό βαθμό στα ζητήματα διαχείρισης των απορριμμάτων. Ένα θέμα για το οποίο η κατάσταση στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου ήταν ντροπιαστική πριν από κάποια χρόνια και έτσι η κυβέρνηση οδηγήθηκε σε μία νομοθετική παρέμβαση, σύμφωνα με την οποία ιδρύθηκε ένας νέος οργανισμός υπό τον τίτλο «ΦΟΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου», στην οποία εμπλέκεται και έχει ενεργό ρόλο και η περιφέρεια Ν. Αιγαίου για πρώτη φορά στην Ελλάδα, σε συνεργασία με τον πρώτο βαθμό αυτοδιοίκησης που έχει και την πλειοψηφία των μετοχών της ανώνυμης αυτής εταιρείας. Πρέπει να σας πω ότι μέσα σε περίπου τρία χρόνια έχουμε κλείσει το θέμα του σχεδιασμού των υποδομών διαχείρισης απορριμμάτων σε όλα τα νησιά του Ν. Αιγαίου. Έχουμε ολοκληρώσει το σχεδιασμό. Έχουμε εξασφαλίσει το σύνολο της χρηματοδότησης των υποδομών που χρειάζονται όλα τα νησιά με ποσό που ξεπερνάει τα 700 εκατομμύρια ευρώ. Και είναι όλα δημοπρατημένα. Κάποια είναι σε στάδιο υλοποίησης, έχουν ήδη αναδόχους και προχωράνε και σε κάποια οι διαγωνισμοί τους είναι σε εξέλιξη.

Και αυτό δημιουργεί ένα νέο περιβάλλον. Ουσιαστικά είναι η αλλαγή της σελίδας, η αλλαγή επιπέδου. Στα νησιά του Νοτίου Αιγαίου έχει γυρίσει οριστικά η σελίδα ως προς αυτά τα θέματα. Η κυκλική οικονομία λοιπόν, η περιβαλλοντική πολιτική, για εμάς είναι μια πολύ υψηλή προτεραιότητα την οποία την υπηρετούμε με πάθος, αφοσίωση και χειροπιαστά αποτελέσματα.

–Υπάρχουν προβλήματα που να αντιμετωπίζει η Περιφέρεια αυτή την περίοδο;

Γ.Χ.: Βεβαίως, όλες οι προκλήσεις της εποχής απαντώνται και στα νησιά. Η υποστελέχωση του συνόλου του δημόσιου τομέα και της αυτοδιοίκησης, δηλαδή της Περιφέρειας και των δήμων των νησιών, αλλά και όλων των κρατικών υπηρεσιών στα νησιά είναι τροχοπέδη στην ανάπτυξή τους. Σημαντική παράμετρος για αυτή την υποστελέχωση είναι μια άλλη πρόκληση της εποχής, που είναι η έλλειψη στέγης, η δυσκολία στην ανεύρεση στέγης. Από τη θέση που υπηρετώ στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών ως επικεφαλής της ελληνικής αυτοδιοίκησης, ως Αντιπροέδρος της ΕΕ των Περιφερειών, αποκόμισα την εξής εμπειρία.

Όταν ανοίξαμε τη συζήτηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, διαπίστωσα ότι σε αυτό το όργανο που συναντάται η αυτοδιοίκηση όλης της Ευρώπης, 90.000 δήμοι και 300 και πλέον περιφέρειες, αυτό το θέμα υπάρχει παντού σαν πρόβλημα: σε αστικές, ημιαστικές περιοχές, αγροτικές, βιομηχανικές και τουριστικές περιοχές. Εμείς νομίζαμε ότι είναι μόνο σε τουριστικές περιοχές η έλλειψη στήλης. Όμως, ένας συνάδελφος από την Ευρώπη, έκανε μία παρατήρηση τότε -όταν οριστικοποιήσαμε την απόφασή μας, που ήταν ομόφωνη από όλες τις πολιτικές ομάδες και όλες τις χώρες- που μας έκανε όλους, νομίζω, πολύ σοφότερους. Είπε ότι έχουμε λάθος τίτλο στο πρόβλημα, που δεν το περιγράφει αντικειμενικά. Και ρωτήσαμε ποιος είναι ο λάθος τίτλος, γιατί αυτό ήρθε σαν συζήτηση με μια πρωτοβουλία τουριστικών περιοχών, όπως της Νότιας Ισπανίας, η δική μου κτλ. Δηλαδή δεν υπάρχει έλλειψη στέγης. Υπάρχει έλλειψη προσιτής στέγης.

Αυτή η λέξη που προσέθεσε ο συνάδελφός μας, ο Ευρωπαίος, πραγματικά μάς άνοιξε και τον δρόμο για το πώς πρέπει να είναι οι πολιτικές. Τι είπε λοιπόν. Λέει, «εάν εγώ διαθέτω ένα ικανό ποσό μηνιαίως, ακόμα και σε ένα νησί σας, που σήμερα παρουσιάζεται εξαιρετικά δύσκολο να βρεθεί μια στέγη, θα βρω στέγη. Και ο απάντηση είναι, ναι». Παράδειγμα, λέει, «εάν εγώ διαθέτω 1.200, 1.300 ή 1.000 ευρώ τον μήνα για να νοικιάσω ένα σπίτι, θα βρω σπίτι με αυτό το ποσό. Η απάντηση είναι, ναι, θα βρει». «Άρα…», λέει, «…δεν λείπει στέγη, λείπει προσιτή στέγη. Στέγη που να μπορεί να πληρωθεί, αξιοπρεπή στέγη που να μπορεί να πληρωθεί από κάποιον ο οποίος παίρνει τον μέσο μισθό». Αυτό είναι λοιπόν, το πρόβλημα σε όλη την Ευρώπη. Και αυτή είναι μια μεγάλη ευρωπαϊκή πρόκληση για την οποία τώρα χτίζονται πολιτικές. Είμαστε πολύ περήφανοι σαν αυτοδιοίκηση, γιατί ξεκίνησε από εμάς η συζήτηση στις Βρυξέλλες. Λοιπόν, αυτή είναι μια μεγάλη πρόκληση.

Η άλλη πρόκληση, η οποία βλέπω πολύ συχνά στον δημόσιο διάλογο για τα νησιά είναι η πρόκληση της λειψυδρίας. Εδώ θα μου επιτρέψετε να είμαι λίγο αιρετικός. Στα νησιά κακώς κάνουν τη συζήτηση με τον τίτλο της λειψυδρίας. Στα νησιά δεν θα έπρεπε να γίνεται συζήτηση για την έλλειψη νερού. Γιατί τα νησιά είναι μέσα σε έναν ωκεανό. Τα νησιά είναι μέσα στο υπέροχο Αιγαίο πέλαγος. Γύρω-γύρω έχουν νερό.

H τεχνολογία της αφαλάτωσης του θαλάσσιου ύδατος έχει προχωρήσει πολύ. Έχει γίνει εξαιρετικά φιλική και εξαιρετικά προσιτή και σε οικονομικό επίπεδο. Άρα, εδώ είναι περισσότερο κακή διοίκηση και κακή διαχείριση που έχει οδηγήσει σε έλλειψη νερού σε κάποια νησιά μας. Και γι’ αυτό σας λέω ότι πρέπει να τα βάζουμε με το σωστό τίτλο για να ξέρουμε πώς θα κάνουμε την παρέμβαση.

Αυτές οι προκλήσεις, οι οποίες είναι σημαντικές, μαζί βεβαίως με την πρόκληση της κλιματικής κρίσης και της κλιματικής αλλαγής που μας οδηγούν σε καλύτερη οργάνωση της πολιτικής προστασίας, νομίζω ότι αφορούν όλη τη χώρα, όλη την Ευρώπη, όλο τον κόσμο και δεν είναι ιδιαίτερες για τα νησιά. Τα νησιά αναδεικνύονται μέσα σε αυτές τις προκλήσεις σύμφωνα και με αυτά που σας περιέγραψα πριν τις πρωτοβουλίες που έχουμε πάρει, ως ιδανικοί τόποι να δοκιμάσουμε λύσεις.

Το παράδειγμα της Αστυπάλαιας, της Τήλου, της Χάλκης, της Ρόδου είναι ζωντανά εργαστήρια, όπου κάθε νησί ως ένα μικρό οικοσύστημα γίνεται ένα ζωντανό εργαστήριο καινοτόμων ιδεών. Και είμαι πολύ περήφανος γιατί σήμερα, τα αποτελέσματα από αυτά τα μικρά εργαστήρια παύλα νησιά μας, όπως της Τήλου, ο Πρωθυπουργός έχει αποφασίσει να μεταφέρει την εμπειρία σε όλα τα νησιά της Ελλάδος με πληθυσμό μέχρι 10.000 κατοίκους.

Η Χάλκη έδωσε επίσης το έναυσμα στην κυβέρνηση να φτιάξει ένα πρόγραμμα χρηματοδοτικό με 160.000.000 ευρώ για όλα τα μικρά νησιά της Ελλάδος. Και εδώ έρχεται το πλεονέκτημα πια της νησιωτικότητας, όπου παύει να είναι στη συζήτηση ως ένα πρόβλημα αλλά ως ένα πλεονέκτημα. Εμείς έχουμε καταργήσει στην πράξη τον όρο νησιά άγονης γραμμής και δουλεύουμε με στόχο τα νησιά της πρώτης γραμμής. Γιατί σήμερα είναι στην πρώτη γραμμή της ανάπτυξης των λύσεων του δημογραφικού, της επίτευξης στόχων που δίνουν ανάταση και περιβαλλοντικών, και δημοσιονομικών και δημογραφικών.

-Νερό, ενέργεια, μεταφορές. Κατά τη γνώμη σας, σε επίπεδο υποδομών, ποιο είναι το μεγαλύτερο αναπτυξιακό ρίσκο σε αυτούς τους τρεις τομείς;

Γ.Χ.: Νομίζω ότι αν ανατρέξουμε πίσω στην ιστορία, θα δούμε ότι όλοι οι μεγάλοι πολιτισμοί στην ιστορία της ανθρωπότητας αντιμετώπισαν κάποια στιγμή ένα μεγάλο ενεργειακό κενό. Είναι τρία τα θέματα του ενεργειακού περιβάλλοντος κάθε πολιτισμού. Το πρώτο έχει να κάνει με την παραγωγή ρεύματος. Το δεύτερο έχει να κάνει με το νερό και το τρίτο έχει να κάνει με τα απορρίμματα. Στο Νότιο Αιγαίο είμαστε εξαιρετικά περήφανοι διότι για τα δύο από τα τρία έχει κλείσει η συζήτηση με ένα πληρέστατο σχέδιο και τη χρηματοδότηση εξασφαλισμένη.

Ξεκινάω με την ενέργεια. Είναι σε εξέλιξη η ηλεκτρική διασύνδεση με υποβρύχιο καλώδιο των νησιών της Δωδεκανήσου με την ηπειρωτική Ελλάδα. Έχει πρόσφατα δημοπρατηθεί από τον ΑΔΜΗΕ. Ο πρώτος κλάδος που είναι Κόρινθος – Κως και μετά οι δύο κλάδοι από εκεί που θα αναπτυχθούν στη βόρεια και νότια της Κω. Στις Κυκλάδες βρισκόμαστε ήδη στον τέταρτο βρόγχο του υποβρύχιου καλωδίου και αυξάνεται συνεχώς ο αριθμός των νησιών, τα οποία συνδέονται πια ηλεκτρικά με την ηπειρωτική Ελλάδα. Έργα, πρέπει να σας πω, δισεκατομμυρίων ευρώ.

Μόνο της Δωδεκανήσου εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα δύο δισεκατομμύρια ευρώ το έργο αυτό. Αυτό σε ό,τι αφορά το πρώτο στοιχείο της ενέργειας. Στα απορρίμματα, ήδη σας περιέγραψα πληρέστατο το σχέδιο και στα πενήντα νησιά Κυκλάδων και Δωδεκανήσου πλέον με 700 εκατομμυρίων η χρηματοδότηση όλα τα έργα είτε σε εξέλιξη είτε δημοπρατημένα. Και ερχόμαστε στο νερό που είναι το μόνο στο οποίο ακόμα έχουμε κενά. Εδώ πρέπει να σας πω ότι ο δικός μας ρόλος είναι, επειδή δεν έχουμε αρμοδιότητα ως περιφέρεια στα έργα της διαχείρισης του ύδατος και της ύδρευσης είναι αποκλειστικά αρμοδιότητα του πρώτου βαθμού αυτοδιοίκησης.

Προσπαθούμε να λειτουργήσουμε υπερτοπικά και υποστηρικτικά στους Δήμους μας, ούτως ώστε να τους βοηθήσουμε και σε τεχνικό επίπεδο είτε να ωριμάσουν έργα, είτε να σχεδιάσουν έργα, είτε να δημοπρατήσουν έργα και εκτελούμε ρόλο τεχνικής υπηρεσίας για πολλά από τα νησιά μας. Στα θέματα της ύδρευσης έχουμε υλοποιήσει μία πιλοτική μελέτη σε τρία νησιά της Δωδεκανήσου και τρία νησιά των Κυκλάδων, ούτως ώστε να καλυφθούν οι ανάγκες των νησιών σε ένα βάθος 30ετίας με υποδομές που θα εξασφαλίσουν την ύδρευση απαλλασσόμενες από ηλεκτρική ενέργεια, από τη σύνδεση με τη ΔΕΗ, δηλαδή της ηλεκτροδότησής τους τους μέσω ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ούτως ώστε να κατεβάσουμε και το κόστους του παραγόμενου νερού και να είναι εξαιρετικά προσιτό για κατοίκους και επισκέπτες και την οικονομία των νησιών.

Η τρίτη πρόκληση λοιπόν, η ύδρευση, νομίζω ότι και αυτή μπαίνει αυτή τη στιγμή και σε κυβερνητικό επίπεδο σε μια σωστή τροχιά οργάνωσης και της συζήτησης και των λύσεων.

-Βρισκόμαστε περίπου στο μέσο της τρέχουσας θητείας σας. Ποιες είναι οι προτεραιότητές σας μέχρι τις επόμενες εκλογές;

Γ.Χ.: Είναι όλα όσα σας περιέγραψα μέχρι τώρα. Στην περιφέρεια του Νοτίου Αιγαίου προσπαθούμε να μην είμαστε μονοθεματικοί. Δηλαδή, το «κάθε μέρα νησί και έργο» που επισημάνετε είναι ένας εσωτερικός πήχης δουλειάς και αποτελεσματικότητας.

Δηλαδή, είναι αυτό το ελάχιστο που εμείς οι ίδιοι σαν ομάδα αποδεχόμαστε ως αποτέλεσμα της εμπιστοσύνης την οποία έχουμε απολαύσει από την κοινωνία. Γιατί στην πολιτική παραμένεις μόνο όσο συνεχίζουν να σε εμπιστεύονται οι πολίτες. Αυτή την εμπιστοσύνη την εκλαμβάνουμε ως μια πολύ βαριά κληρονομιά και ταυτόχρονα ευθύνη.

Το «Κάθε μέρα νησί και έργο» είναι η δική μας ανταπόδοση αυτής της εμπιστοσύνης. Είναι ο δικός μας εσωτερικός πήχης το πώς πρέπει να λειτουργούμε, ούτως ώστε να υπηρετούμε τις ανάγκες των νησιωτικών κοινωνιών και να δίνουμε λύσεις. Να προχωράμε τα ζητήματα έστω ένα μέτρο μπροστά κάθε μέρα.

Το διοικητικό, το γραφειοκρατικό και το νομικό περιβάλλον είναι πολύ σκληρά. Εγώ θα σας πω ότι σε έναν βαθμό είναι αιτιολογημένο και δίκαιο, γιατί όταν δεν ήταν σκληρό η χώρα οδηγήθηκε σε μια εκκωφαντική πτώχευση και υπήρξαν και φαινόμενα τα οποία μας ντρόπιασαν όλους και πρόσβαλαν και τον πολιτισμό μας και την ιστορία μας, αλλά και την κοινωνική υγεία. Έτσι, υπηρετούμε τα θέματα της δημόσιας υγείας με όλες μας τις δυνάμεις, παρόλο που δεν είναι στην αρμοδιότητάς μας. Και όπως σας είπα, η δεύτερη βασική αρχή στην ομάδα της οποίας έχω την τιμή να ηγούμαι στο νότιο Αιγαίο είναι ότι αγνοούμε την έννοια του πολιτικού κόστους και μαζί με αυτό την έννοια της αρμοδιότητας. Δηλαδή, εμείς πάνω από το 80% των δράσεων, των πρωτοβουλιών και των έργων στα οποία έχουμε ενεργή συμμετοχή δεν είναι θέματα αρμοδιότητάς μας.

Φτιάχνουμε αποχετευτικά, λιμάνια, σχολεία, έργα ύδρευσης, που όλα είναι αρμοδιότητες του πρώτου βαθμού αυτοδιοίκησης. Αθλητικά έργα με ένα ειδικό πρόγραμμα που έχει να κάνει με τις συντηρήσεις των αθλητικών εγκαταστάσεων και το μήνυμα είναι συνεργασία, συνεργασία, συνεργασία αδιαφορία στην έννοια του πολιτικού κόστους, γιατί πιστεύουμε ότι έχει στοιχήσει στη χώρα πολύ και στην κοινωνική υγεία και «κάθε μέρα νησί και έργο», προκειμένου να διατηρούμε την αξιοπιστία μας απέναντι στους πολίτες.

-Όσον αφορά στη θέση σας ως Προέδρου Χωροταξίας, Υποδομών και Μεταφορών στην ΕΝΠΕ, ποιες είναι οι προτεραιότητες σας;

Γ.Χ.: Είναι πολύ ενδιαφέρουσα αυτή η ερώτηση, γιατί είναι πολύ ενδιαφέρουσα η περίοδος προς αυτά. Για πρώτη φορά στην ιστορία της χώρας, η χώρα οργανώνει τον δημόσιο χώρο της με κανόνες, δηλαδή εκπονούνται όλα τα χωροταξικά, τοπικά πολεοδομικά, ειδικά πολεοδομικά σε κάθε νησί και σε όλη την Ελλάδα, για να μην μπούμε μόνο για τα νησιά, με το πρόγραμμα Δοξιάδης 300 πολεοδομικά σχέδια καλύπτεται η χώρα. Ξαναλέω, η χώρα δεν είχε ποτέ πολεοδομικό σχεδιασμό. Τώρα προσπαθεί να αποκτήσει.

Παρακολουθώντας, πιστεύω και εσείς και όλοι οι πολίτες, το πόσο δύσκολο είναι αυτό και τι αντιδράσεις κοινωνικές έχουν αναπτυχθεί, καταλαβαίνει κανένας πόσο μεγάλο πολιτικό κόστος είχε στην Ελλάδα και ίσως έτσι καταλαβαίνει και γιατί καμία κυβέρνηση δεν το τόλμησε ποτέ μέχρι τώρα. Όμως, κάποια στιγμή τα πράγματα φτάνουν σε ένα σημείο στο οποίο όλοι καταλαβαίνουμε ότι πρέπει να δοθούν λύσεις. Προχωράμε, λοιπόν, με τον εξής οδηγό:

Ειδικό χωροταξικό τουρισμού, περιφερειακό χωροταξικό και ειδικά χωροταξικά παντού. Σε όλα αυτά ο δικός μας ρόλος είναι να προσπαθούμε να περάσουμε στα όργανα τα οποία έχουν την ευθύνη σύνταξης όλων αυτών των κανονιστικών διατάξεων, την αντίληψη ότι ανάπτυξη και κοινωνική υγεία πάνε μαζί. Ότι η προστασία του δημόσιου χώρου δεν σημαίνει ακινησία και ότι η ιδεοληψία δεν πρέπει να είναι οδηγός στην σύνταξη αυτών των σχεδίων. Το λέω αυτό γιατί τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας, κάποιοι προσπαθούν να μας πείσουν ότι το περιβάλλον προστατεύεται από την αδράνεια. Από το να μην κάνεις τίποτα, το οποίο δεν είναι αληθές, αλλά και ανακριβές. Επίσης, το περιβάλλον δεν μπορεί να είναι ποτέ μόνο φυσικό.

Το περιβάλλον είναι και ανθρωπογενές. Είναι και ανθρώπινο. Ο άνθρωπος και οι ανάγκες του δηλαδή η δυνατότητα να μείνει στον τόπο του. Σας είπα σε προηγούμενη ερώτηση ότι τα αποτελέσματα που έχει το Νότιο Αιγαίο στο δημογραφικό είναι γιατί οι νέοι άνθρωποι στο Νότιο Αιγαίο έχουν ευκαιρίες να χτίσουν τα όνειρά τους στον τόπο τους. Αυτό το τοπικό πολεοδομικό ή το ειδικό χωροταξικό του τουρισμού για παράδειγμα, δεν πρέπει να το ακυρώσει. Γιατί αν ακυρώσεις τα όνειρα των ανθρώπων τότε δεν έχεις προστατεύσει το περιβάλλον. Αλλά έχεις φέρει ένα πλήγμα στην κοινωνική συνοχή. Έχεις φέρει ένα πλήγμα στην υγεία μιας κοινωνίας το οποίο δεν σου επιτρέπεται όταν την υπηρετείς. Πολύ περισσότερο σε μια εποχή με τις σημερινές προκλήσεις.

-Όπως πρόκληση είναι και ο νέος κώδικας της αυτοδιοίκησης που συζητείται στις Επιτροπές της Βουλής. Ποια είναι η άποψή σας όσον αφορά τις νέες μεταρρυθμίσεις που έρχονται;

Γ.Χ.: Ο νέος κώδικας της τοπικής αυτοδιοίκησης είναι το αποτέλεσμα της ικανοποίησης δύο παραγόντων, ενός μόνιμου διαρκούς αιτήματος δικού μας, των ανθρώπων της αυτοδιοίκησης και της αποφασιστικότητας του υπουργού Εσωτερικών. Το λέω αυτό και θέλω εξ αρχής αυτή τη συζήτηση να ξεκαθαρίσω τα πράγματα. Ο δεύτερος βαθμός αυτοδιοίκησης, οι περιφέρειες της πατρίδας μας με τη σημερινή μορφή που έχουν, βρίσκονται στον 16ο χρόνο της ζωής τους και λειτουργούν όσο απίστευτο και αν ακούγεται αυτό, χωρίς ένα δικό τους κανονιστικό πλαίσιο.

Για πολλά ζητήματα εφαρμόζονται σε εμάς για την επίλυση τους οι διατάξεις του νόμου του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων κατ’ αναλογία, πράγμα απαράδεκτο για το διοικητικό περιβάλλον μιας χώρας. Σήμερα λοιπόν, με τον νέο κώδικα συμβαίνουν τα εξής. Ο δεύτερος βαθμός αυτοδιοίκησης αποκτά επιτέλους έναν καταστατικό χάρτη, ένα κανονιστικό πλαίσιο με ειδική αναφορά στον δεύτερο βαθμό αυτοδιοίκησης, επιτέλους, 16 χρόνια μετά. Το δεύτερο που επιτέλους γίνεται και αυτό το πιστώνουμε εξ ολοκλήρου στον υπουργό Εσωτερικών που με αποφασιστικότητα σήκωσε αυτό το τιτάνιο έργο: η κωδικοποίηση πλέον των 530 νομοθετημάτων διατάξεις που ήταν διάσπαρτες στο νομικό μας περιβάλλον και προσέξτε βρήκαμε ακόμα και της δεκαετίας του 1920. Βρήκαμε διατάξεις του 1926. Όλο αυτό λοιπόν κωδικοποιήθηκε σε ένα ενιαίο κείμενο, συγκεντρώθηκε ένα τιτάνιο έργο. Για κάποιους αυτό μπορεί να είναι ο τελικός στόχος η κωδικοποίηση, η τακτοποίηση απολύτως αποδεκτός, απολύτως θεμιτός. Επαναλαμβάνω ότι εμείς το ζητούσαμε επιτακτικά και χαιρόμαστε που επιτέλους το αποκτούμε και για κάποιους όπως είμαστε εμείς δεν είναι ο στόχος, είναι η αφετηρία. Η αφετηρία μιας άλλης υπέροχης μεγάλης και απολύτως αναγκαίας συζήτησης που είναι το ποια αυτοδιοίκηση θέλουμε πια.

Αν ζηλεύουμε την αυτοδιοίκηση της Ευρώπης, στην οποία είμαστε μέλος, της μεγάλης ευρωπαϊκής οικογένειας, τότε θα διαπιστώσουμε ότι η αυτοδιοίκηση στην Ελλάδα δεν έχει απολύτως καμία σχέση με το αντίστοιχο ευρωπαϊκό κεκτημένο. Η ερώτηση είναι γιατί η Ελλάδα πρέπει να είναι πίσω από την Ευρώπη στην αυτοδιοίκηση. Τι είναι η αυτοδιοίκηση;.

Η αυτοδιοίκηση είναι βαθμίδες της δημόσιας διοίκησης, ο πρώτος και ο δεύτερος βαθμός που είναι πολύ κοντά στον πολίτη, χειρίζονται κρίσιμα ζητήματα τοπικής σημασίας, υπηρετούν την αρχή της εγγύτητας και οι δύο αυτές βαθμίδες δημόσιας διοίκησης είναι υπεύθυνες για την εφαρμογή πολιτικών σε ένα πολύ μεγάλο ποσοστό που ο μέσος όρος στην Ευρώπη αγγίζει το 60%. Άρα, μια αυτοδιοίκηση πιο αποτελεσματική με καλύτερα αντανακλαστικά, με ένα διοικητικό περιβάλλον που να είναι πιο σύγχρονο με καλύτερη χρηματοδότηση και με υψηλότερους βαθμούς ελευθερίας, δεν είναι ένας στόχος συντεχνιακός, γιατί στο τέλος της ημέρας δεν μετράει το πόσο θα αναβαθμιστεί ένας θεσμός για τον θεσμό, αλλά πόσο ο θεσμός αυτός θα υπηρετήσει τις ανάγκες ενός πολίτη. Πόσο θα βρεθεί κοντά του πιο αποτελεσματικά και πιο κοντά του ακόμα.

Αυτή είναι η αυτοδιοίκηση που θέλουμε. Αυτή είναι η αυτοδιοίκηση που έχει ανάγκη η χώρα. Αυτό πρέπει να μας οδηγήσει σε μια επόμενη μεγάλη συζήτηση και μια επόμενη μεγάλη γενναία μεταρρύθμιση για να περάσουμε από τη μικροδιαχείριση, την οποία κάνουμε τώρα στην περιφερειακή διακυβέρνηση.

Αυτό είναι το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Αυτός πρέπει να είναι ο στόχος μιας σύγχρονης Ευρωπαϊκής χώρας και πολύ περισσότερο μιας χώρας που πέρασε μια μεγάλη περιπέτεια. Ένας από τους λόγους που την πέρασε ήταν και η υπερσυγκέντρωση δυνάμεων και εξουσιών στο κέντρο και αυτή είναι η κατεύθυνση στην οποία πρέπει να κινηθεί η χώρα.

Με αυτό ως οδηγό διαχρονικά η Ένωση Περιφερειών Ελλάδος αγωνίζεται για την περιφερειακή διακυβέρνηση. Παραμένει ένας εξαιρετικά ευγενής, ανώτερος στόχος, τον οποίο και εμείς υπηρετούμε και να ξέρετε ότι με όλες μας τις δυνάμεις θα δώσουμε τη μάχη να πείσουμε το κεντρικό κράτος ότι πρέπει να εμπιστευτεί τα θεμέλιά του.

-Ισχύει η άποψη ότι τα χρήματα υπάρχουν στις περιφέρειες;

Γ.Χ.: Αν σήμερα κάνουμε μια ερώτηση ή μια έρευνα πεδίου στους πολίτες της χώρας ως προς το χρηματοδοτικό περιβάλλον της αυτοδιοίκησης, θα διαπιστώσετε ότι υπάρχει διάχυτη αντίληψη στην κοινωνία ότι τα λεφτά είναι στις περιφέρειες, για να το πω εκλαϊκευμένα. Αυτό δεν είναι καθόλου ακριβές. Οι περιφέρειες της χώρας σήμερα είναι εξαιρετικά υποχρηματοδοτημένες.

Να ξέρετε, οι κεντρικοί αυτοτελείς πόροι δεν επαρκούν σε πολλές περιφέρειες ούτε για τα σημερινά λειτουργικά τους έξοδα. Και αυτή είναι μια πραγματικότητα που πρέπει το κεντρικό κράτος να την αντιμετωπίσει άμεσα, γιατί ως δεύτερος βαθμός αυτοδιοίκησης, οι περιφέρειες έχουν αποδείξει την αποτελεσματικότητά τους, όχι μόνο στην εφαρμογή πολιτικών σε τοπικό επίπεδο και στις απορροφήσεις, όπου έχουν εξαιρετικά αποτελέσματα όλες οι περιφέρειες της χώρας και πολύ καλύτερα από τα περισσότερα τομεακά προγράμματα η διαχείριση των οποίων γίνεται σε κεντρικό επίπεδο αλλά και σε μεγάλες κρίσεις.

Παραδείγματος χάρη στην κρίση του κορονοϊού ή του μεταναστευτικού, οι περιφέρειες ήταν εκεί με πάθος, με έργο, με πρωτοβουλίες, με δράσεις, οι οποίες έδωσαν λύσεις στις κοινωνίες που υπηρετούν και στη χώρα την ίδια. Σήμερα, λοιπόν, το χρηματοδοτικό περιβάλλον του δεύτερου βαθμού αυτοδιοίκησης είναι ντροπιαστικό για τη χώρα, γιατί δεν δίνει στις περιφέρειες, ενώ τους μεταφέρει τεράστιες αρμοδιότητες και ευθύνες. Δεν τους δίνει την πλήρη δυνατότητα να υπηρετήσουν αυτές τις αρμοδιότητες αποτελεσματικά.

Και αυτό είναι κάτι το οποίο συνιστά ένα γκρίζο σημείο για όλο το πολιτικό μας σύστημα και η χώρα αυτό πρέπει να το αλλάξει χθες. Έχει να κάνει με την υγεία της χώρας της ίδιας.

–Στις επόμενες εκλογές θα σας δούμε ξανά υποψήφιο αφενός στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου και αφετέρου είναι στόχος σας κάποια στιγμή να θέσετε υποψηφιότητα και σε βουλευτικές εκλογές;

Την πρόκληση ή το δίλημμα να συμμετάσχω σε βουλευτικές εκλογές το αντιμετώπισα στο παρελθόν. Πρέπει να σας πω χωρίς δεύτερη σκέψη. Εμένα η καρδιά μου, η ψυχή μου, η αγάπη μου είναι σε τοπικό επίπεδο. Αισθάνομαι πάρα πολύ καλά γιατί κάνω αυτό που αγαπώ. Δεν αποτέλεσε για εμένα δίλημμα ποτέ. Είναι απόφαση η οποία δεν πρόκειται να αλλάξει. Νομίζω ότι ο κάθε άνθρωπος υπηρετεί καλύτερα όταν βρίσκει τον στόχο του. Όπως αυτό που λένε αν η δουλειά σου είναι και το χόμπι σου, τότε γίνεσαι και πάρα πολύ καλός σε αυτό που κάνεις.

Ελπίζω να το πετυχαίνω. Αυτό θα το κρίνουν οι πολίτες και το κρίνουν οι πολίτες. Αλλά δεν με απασχόλησε ποτέ. Το έχω απαντήσει και στο παρελθόν και δεν πρόκειται να αλλάξω καμία άποψη ως προς αυτό.

Διαβάστε επίσης:

Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης: Οι δώδεκα μεγάλες αλλαγές – Στο επίκεντρο η ενίσχυση συμμετοχής των πολιτών

Ταξί: Σύστημα καμερών καταγραφής εντός και εκτός οχημάτων αιτείται η ΠΟΕΙΑΤΑ – Τα «κενά» της ελληνικής νομοθεσίας

Νέες επεκτάσεις και γραμμές σε μετρό, τραμ και σιδηρόδρομο – Τα σενάρια που αλλάζουν τις μεταφορές στην Αττική