Η στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα και η αιχμαλωσία του Νικολά Μαδούρο θα μπορούσε να βουλιάξει την αγορά ενέργειας. Αντ’ αυτού, η πρώτη αντίδραση είναι ένα μίνι ράλι του πετρελαίου (το οποίο δεν φαίνεται να διαρκέσει πολύ) και εκτόξευση των μετοχών ενέργειας στις ΗΠΑ.

Το κλίμα στις αγορές δεν θυμίζει σε τίποτα την προ 23 ετών απόπειρα ανατροπής του προκατόχου του Μαδούρο, Ούγκο Τσάβες, η οποία είχε εκτινάξει τις τιμές πετρελαίου κατά 40%. Ο πανικός απουσιάζει, αποκαλύπτοντας ένα νέο, δυσοίωνο μοτίβο για το πετρέλαιο: οι γεωπολιτικές κρίσεις δεν αποτελούν πλέον τον καταλύτη των τιμών.

1

Το τέλος της γεωπολιτικής κυριαρχίας

Η αγορά πετρελαίου φαίνεται να έχει αποκτήσει μια ιδιότυπη «ανοσία» στους πολιτικούς κινδύνους. Από τις άμεσες επιθέσεις μεταξύ Ιράν και Ισραήλ το 2024 έως τον συνεχιζόμενο πόλεμο στην Ουκρανία, οι τιμές πλέον αντιδρούν με μικρές μεταβολές που γρήγορα υποχωρούν.

Το 2025 ήταν μία κρίσιμη χρονιά που άλλαξε πολλούς συσχετισμούς στην γεωπολιτική σκακιέρα, όμως η τιμή του πετρελαίου έκλεισε με μία μεγάλη βουτιά.

Ο λόγος; η παγκόσμια αγορά είναι «πλημμυρισμένη» από πετρέλαιο. Το 2025 έκλεισε με πλεόνασμα που ξεπερνούσε τα 2,7 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, γεγονός που καθιστά κάθε τοπική διαταραχή διαχειρίσιμη.

Περιορισμένος ο ρόλος της Βενεζουέλας στην παγκόσμια παραγωγή

Η περίπτωση της Βενεζουέλας είναι χαρακτηριστική. Παρόλο που διαθέτει τα μεγαλύτερα κοιτάσματα παγκοσμίως, η παραγωγή της έχει συρρικνωθεί στα 900.000 βαρέλια την ημέρα, ύστερα από χρόνια κακοδιαχείρισης των πλούσιων κοιτασμάτων της. Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι ακόμη και σε μια ομαλή μετάβαση εξουσίας υπό την πίεση του Ντόναλντ Τραμπ, η επιστροφή στο ιστορικό των 3 εκατομμυρίων βαρελιών θα απαιτήσει χρόνια και τεράστια κεφάλαια.

Η Jefferies εκτιμά ότι μέσω κοινοπραξιών —με κυρίαρχη τη Chevron— η χώρα θα μπορούσε να προσθέσει μόλις 500.000 βαρέλια σε έναν ορίζοντα τριών με πέντε ετών. Οποιαδήποτε περαιτέρω αύξηση θα είναι «περίπλοκη και δαπανηρή», απαιτώντας πολιτική σταθερότητα και πιθανώς εγγυήσεις από την αμερικανική κυβέρνηση.

Στον αντίποδα, τα τελευταία 15 χρόνια, οι ΗΠΑ έχουν αναδειχθεί στον κυρίαρχο παίκτη στον χώρο της ενέργειας.  Η παραγωγή των ΗΠΑ σημειώνει νέα ρεκόρ που πλησιάζουν τα 14 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα. Το κέντρο βάρους της προσφοράς έχει μετατοπιστεί οριστικά από τον Περσικό Κόλπο προς τη Δύση (ΗΠΑ, Γουιάνα, Βραζιλία).

Οι προβλέψεις των αναλυτών για τις τιμές του πετρελαίου

Σύμφωνα με δημοσκόπηση του Reuters σε 34 αναλυτές, η μέση τιμή του Brent για το 2026 προβλέπεται στα 61,27 δολάρια ανά βαρέλι, καταγράφοντας πτώση από τις προηγούμενες εκτιμήσεις. Οι αναλυτές της Goldman Sachs βλέπουν μόνο «περιορισμένους κινδύνους» από τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα, ενώ η Bridget Payne της Oxford Economics σημειώνει ότι ακόμα και αν ο ΟΠΕΚ+ διατηρήσει σταθερή την παραγωγή του, το υποκείμενο πλεόνασμα θα συνεχίσει να πιέζει καθοδικά τις τιμές καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

Οι εκτιμήσεις των αναλυτών δεν απέχουν πολύ μεταξύ τους. Η πιο αισιόδοξη πρόβλεψη στην έρευνα προέρχεται από αναλυτές της DBS Bank, οι οποίοι αναμένουν ότι η μέση τιμή του Brent θα είναι 68 δολάρια το επόμενο έτος, καθώς η στάση του ΟΠΕΚ+ και οι πιθανές νέες κυρώσεις κατά της Ρωσίας θα μπορούσαν να παρέχουν στήριξη στις τιμές. Η ABN Amro και η Capital Economics ανήκουν στους απαισιόδοξους, με την πρόβλεψή τους για την τιμή του Brent για το 2026 να είναι στα 55 δολάρια ανά βαρέλι, σύμφωνα με την έρευνα.

Οι τιμές του Brent και του WTI μειώθηκαν κατά περίπου 19% και 20% αντίστοιχα το 2025, η μεγαλύτερη μείωση από το 2020, επηρεασμένες από την αύξηση της παραγωγής από τον ΟΠΕΚ+, τις Ηνωμένες Πολιτείες και άλλους παραγωγούς.

Μετά τα γεγονότα του Σαββατοκύριακου στη Βενεζουέλα, η παραγωγή αργού πετρελαίου στη χώρα, που διαθέτει τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου παγκοσμίως, θα μπορούσε να αυξηθεί σταδιακά, σύμφωνα με αναλυτές πετρελαίου, αλλά αυτό θα πάρει χρόνο.

Διαβάστε επίσης:

Ευρωαγορές: Άλμα +1,34% για τον DAX με ώθηση από τις μετοχές τις άμυνας

Νέο υψηλό για τον χαλκό – Άγγιξε τα 13.000 δολάρια

Άμυνα και ενέργεια οι κερδισμένοι των παγκόσμιων αγορών μετά την επέμβαση Τραμπ στην Βενεζουέλα