Δολάριο: Γιατί οι κεντρικές τράπεζες μειώνουν για πρώτη φορά την έκθεσή τους στο αμερικανικό νόμισμα

Σημάδια σταδιακής απομάκρυνσης από το αμερικανικό δολάριο καταγράφονται στις στρατηγικές των κεντρικών τραπεζών παγκοσμίως, καθώς οι αυξανόμενοι γεωπολιτικοί και πολιτικοί κίνδυνοι οδηγούν ολοένα και περισσότερους δημόσιους επενδυτικούς οργανισμούς στην αναθεώρηση της σύνθεσης των συναλλαγματικών τους αποθεμάτων.

Αυτό προκύπτει από τη νέα έρευνα του Official Monetary and Financial Institutions Forum (OMFIF), η οποία δημοσιοποιήθηκε την Τρίτη και καταγράφει για πρώτη φορά ότι περισσότερες κεντρικές τράπεζες σχεδιάζουν να μειώσουν την έκθεσή τους στο δολάριο κατά την επόμενη δεκαετία, αντί να την αυξήσουν.

Η έρευνα, όπως αναφέρει το Reuters, έρχεται σε μια περίοδο όπου έχει ενταθεί η διεθνής συζήτηση για τον ρόλο του δολαρίου ως κυρίαρχου παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος, καθώς η αβεβαιότητα γύρω από την αμερικανική οικονομική πολιτική και οι αυξημένες γεωπολιτικές εντάσεις οδηγούν αρκετές χώρες στην αναζήτηση μεγαλύτερης διαφοροποίησης των αποθεματικών τους.

Το λονδρέζικο think tank, που ιδρύθηκε το 2010 και εξειδικεύεται στη μελέτη των δημόσιων χρηματοπιστωτικών οργανισμών, πραγματοποίησε την έρευνα σε 90 κεντρικές τράπεζες, δημόσια συνταξιοδοτικά ταμεία και κρατικά επενδυτικά ταμεία, τα οποία διαχειρίζονται συνολικά περιουσιακά στοιχεία ύψους περίπου 10 τρισ. δολαρίων.

Σύμφωνα με τα ευρήματα, οι οργανισμοί αυτοί θεωρούν πλέον ότι η αυξημένη μεταβλητότητα στις αγορές αποτελεί μια μόνιμη κατάσταση και όχι ένα προσωρινό φαινόμενο. Ως αποτέλεσμα, αναζητούν νέα εργαλεία και διαφορετικές στρατηγικές διαχείρισης κινδύνου, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση και στην αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης.

Όπως επισημαίνει στην έκθεση η ανώτερη οικονομολόγος του OMFIF, Γιάρα Αζίζ, η παραδοσιακή αντίληψη ότι οι δημόσιοι επενδυτές μπορούν απλώς να περιμένουν μέχρι να επιστρέψουν οι αγορές στην κανονικότητα δεν ανταποκρίνεται πλέον στις σημερινές συνθήκες.

Δολάριο χωρίς αντίπαλο, αλλά με αυξανόμενες προκλήσεις

Παρά τη μεταβολή των στρατηγικών, η έρευνα επισημαίνει ότι δεν υπάρχει ακόμη κάποιο νόμισμα ικανό να αντικαταστήσει πλήρως το δολάριο ως βασικό αποθεματικό νόμισμα. Μάλιστα, το αμερικανικό νόμισμα έχει ενισχυθεί κατά περίπου 3% από τις αρχές του έτους, υποστηριζόμενο από τα υψηλά επιτόκια στις Ηνωμένες Πολιτείες, τη συνεχιζόμενη ζήτηση για αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία και τη στροφή των επενδυτών προς ασφαλή καταφύγια εν μέσω των γεωπολιτικών εντάσεων και της σύγκρουσης ΗΠΑ – Ιράν.

Ωστόσο, σχεδόν οκτώ στις δέκα κεντρικές τράπεζες (79%) και το 60% των δημόσιων επενδυτικών ταμείων θεωρούν ότι το διεθνές νομισματικό σύστημα μεταβαίνει σταδιακά σε ένα πολυπολικό μοντέλο, όπου περισσότερα νομίσματα θα διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στα συναλλαγματικά αποθέματα.

Στο πλαίσιο αυτό, αυξάνεται το ενδιαφέρον για μικρότερα νομίσματα που μέχρι σήμερα είχαν περιορισμένη συμμετοχή στα αποθεματικά. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζουν η νορβηγική κορόνα, το δολάριο Νέας Ζηλανδίας και η βρετανική λίρα, τα οποία κερδίζουν σταδιακά έδαφος στις επιλογές των κεντρικών τραπεζών.

Παράλληλα, οι συμμετέχοντες στην έρευνα εξακολουθούν να επιδιώκουν αύξηση των τοποθετήσεων τόσο στο ευρώ όσο και στο κινεζικό γουάν, αν και επισημαίνουν ότι και τα δύο νομίσματα εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σημαντικά διαρθρωτικά εμπόδια που περιορίζουν τον διεθνή τους ρόλο.

Παρόλα αυτά, σχεδόν όλοι οι συμμετέχοντες θεωρούν ότι το κινεζικό νόμισμα αποτελεί αποτελεσματικό εργαλείο διαφοροποίησης των χαρτοφυλακίων.

Ο ρόλος του χρυσού

Ιδιαίτερα ισχυρή παραμένει η στροφή προς τον χρυσό, ο οποίος τα τελευταία χρόνια καταγράφει διαδοχικά ιστορικά υψηλά επίπεδα τιμών. Σύμφωνα με την έρευνα, το πολύτιμο μέταλλο βρίσκεται πλέον στον πυρήνα της στρατηγικής διαχείρισης συναλλαγματικών αποθεμάτων, ενώ ήδη το 82% των κεντρικών τραπεζών διατηρεί αποθέματα χρυσού.

Για το προσεχές διάστημα, ο χρυσός αποτελεί το περιουσιακό στοιχείο στο οποίο οι κεντρικές τράπεζες σχεδιάζουν περισσότερο από οτιδήποτε άλλο να αυξήσουν τις τοποθετήσεις τους, με καθαρό ποσοστό 30% των συμμετεχόντων να δηλώνει ότι σκοπεύει να ενισχύσει τα αποθέματά του μέσα στα επόμενα ένα έως δύο χρόνια.

Ραγδαία εξάπλωση της ΤΝ

Παράλληλα με τις αλλαγές στις επενδυτικές στρατηγικές, η έρευνα καταγράφει και σημαντική επιτάχυνση στην υιοθέτηση εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης από τις κεντρικές τράπεζες.

Περισσότερες από δύο στις τρεις κεντρικές τράπεζες (66%) σχεδιάζουν να αυξήσουν περαιτέρω τη χρήση της AI το αμέσως επόμενο διάστημα, ενώ καμία κεντρική τράπεζα ανεπτυγμένης οικονομίας δεν θεωρεί ότι έχει ήδη αξιοποιήσει επαρκώς τις δυνατότητές της. Συνολικά, μόλις το 9% των τραπεζών που συμμετείχαν στην έρευνα δηλώνει ικανοποιημένο από το σημερινό επίπεδο χρήσης της τεχνολογίας.

Οι κυριότερες εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης αφορούν σήμερα την ανάλυση δεδομένων, την επεξεργασία πληροφοριών και τη βελτίωση των εσωτερικών διοικητικών λειτουργιών.

Παραμένει, ωστόσο, σημαντικό χάσμα μεταξύ ανεπτυγμένων και αναδυόμενων οικονομιών, καθώς τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιεί ήδη το 89% των κεντρικών τραπεζών στις ανεπτυγμένες χώρες, έναντι μόλις 44% στις αναδυόμενες αγορές.

Αυξάνεται το ενδιαφέρον για υποδομές και αναδυόμενες αγορές

Η έρευνα καταγράφει επίσης αυξημένο ενδιαφέρον των δημόσιων επενδυτικών ταμείων για πραγματικά περιουσιακά στοιχεία, όπως οι υποδομές και τα ακίνητα. Σχεδόν το 60% των συμμετεχόντων δηλώνει ότι σχεδιάζει να αυξήσει τις σχετικές επενδύσεις μέσα στα επόμενα δύο χρόνια.

Ταυτόχρονα, μεταβάλλεται και η στάση απέναντι στις αναδυόμενες οικονομίες. Το ποσοστό των δημόσιων επενδυτικών οργανισμών που σχεδιάζουν να αυξήσουν την έκθεσή τους στις αναδυόμενες αγορές ανέρχεται πλέον στο 38%, έναντι 27% που είχε καταγραφεί στην αντίστοιχη περσινή έρευνα.

Αντίθετα, το ενδιαφέρον για περαιτέρω αύξηση των τοποθετήσεων στις ανεπτυγμένες οικονομίες εμφανίζεται μειωμένο, καθώς περιορίζεται στο 25%, έναντι 47% πριν από έναν χρόνο.

Παρά τις αλλαγές αυτές, οι δύο αγορές που εξακολουθούν να θεωρούνται οι πιο ελκυστικές διεθνώς είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα, κυρίως λόγω του πρωταγωνιστικού τους ρόλου στην ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και των τεχνολογιών αιχμής, σύμφωνα με τα συμπεράσματα της έρευνας.

 

Διαβάστε επίσης 

Barclays: Επένδυσε σχεδόν 1 δισ. δολάρια για να εξαγοράσει τα κεντρικά της γραφεία στο Λονδίνο

Revoil: Εκτίναξη κερδών στα 1,81 εκατ. ευρώ το α΄ τρίμηνο του 2026

UBS: Οι ελληνικές τράπεζες είναι το μεγάλο επενδυτικό «στοίχημα» της Ευρώπης – Buy και για τις τέσσερις συστημικές