ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Με την απειλή επιβολής εξοντωτικών φόρων στις αμερικανικές εταιρείες που επενδύουν εκτός ΗΠΑ, ο Ντόναλντ Τραμπ επιχειρεί να μετατρέψει την τεχνολογική υπεροχή της χώρας του σε ένα ακόμη εργαλείο οικονομικής και γεωπολιτικής πίεσης.
Αυτή τη φορά βάζει στο στόχαστρο τις επενδύσεις σε data centers, την υποδομή πάνω στην οποία στηρίζεται η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και της ψηφιακής οικονομίας.
Μετά τους εμπορικούς δασμούς, τις πιέσεις για μεγαλύτερες αμυντικές δαπάνες και την αξιοποίηση της ενεργειακής ισχύος των ΗΠΑ, ο Αμερικανός πρόεδρος ανοίγει ένα νέο μέτωπο, απειλώντας με βαριά φορολόγηση τις αμερικανικές επιχειρήσεις που επιλέγουν να κατασκευάσουν μεγάλα κέντρα δεδομένων σε άλλες χώρες.
Η δήλωσή του στις 20 Νοεμβρίου από τον Λευκό Οίκο ήταν κατηγορηματική. Υποστήριξε ότι δεν πρόκειται να επιτρέψει στις αμερικανικές εταιρείες να δημιουργούν data centers εκτός των Ηνωμένων Πολιτειών και προειδοποίησε ότι, εφόσον το κάνουν, θα αντιμετωπίσουν τεράστιους φόρους και κυρώσεις. Μάλιστα, αναφέρθηκε ονομαστικά στη Φινλανδία, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν προτίθεται να επιτρέψει την υλοποίηση μιας σχεδιαζόμενης επένδυσης στη χώρα.
Η Φινλανδία δεν αποτελεί τυχαία επιλογή. Τον Σεπτέμβριο η Google ανακοίνωσε επενδυτικό πρόγραμμα τουλάχιστον 13 δισ. ευρώ για την περίοδο 2027–2028, το οποίο περιλαμβάνει data centers, ψηφιακές υποδομές και ενεργειακές συνεργασίες σε τέσσερις περιοχές της χώρας. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη ενιαία επένδυση της Google στην Ευρώπη, σύμφωνα με την ίδια την εταιρεία, και για ένα εγχείρημα που συνδέεται άμεσα με την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής ψηφιακής οικονομίας.
Δεν είναι, άλλωστε, η πρώτη φορά που ο Τραμπ παρεμβαίνει στο συγκεκριμένο ζήτημα. Ήδη από τα μέσα Σεπτεμβρίου είχε εκφράσει δημόσια τη δυσαρέσκειά του για τα σχέδια της Google στη Φινλανδία, καλώντας ουσιαστικά την εταιρεία να επανεξετάσει τις επιλογές της. Η νέα παρέμβαση κλιμακώνει την πίεση, μετατρέποντας την πολιτική δυσαρέσκεια σε ευθεία απειλή οικονομικών κυρώσεων.
Το ζήτημα υπερβαίνει κατά πολύ μία μεμονωμένη επένδυση. Η κατασκευή data centers στην Ευρώπη συνδέεται με δισεκατομμύρια ευρώ σε έργα ηλεκτρικών υποδομών, παραγωγή ενέργειας, συστήματα αποθήκευσης, τηλεπικοινωνιακά δίκτυα και νέες τεχνολογίες. Χαρακτηριστικό είναι ότι το πρόγραμμα της Google στη Φινλανδία περιλαμβάνει συμφωνίες για αιολική ενέργεια, την υποστήριξη της παράτασης λειτουργίας του πυρηνικού σταθμού Loviisa και την ανάπτυξη συστήματος αποθήκευσης 94 MW.
Επομένως, μια πιθανή αμερικανική παρέμβαση δεν θα επηρέαζε μόνο τον τεχνολογικό κλάδο, αλλά ένα ολόκληρο πλέγμα ευρωπαϊκών επενδύσεων, με άμεσες συνέπειες στην ενέργεια, στις υποδομές, στην απασχόληση και στην ανταγωνιστικότητα.
Η στρατηγική πίσω από την απειλή
Πίσω από τη νέα προειδοποίηση διακρίνεται η γνώριμη λογική του Τραμπ: η οικονομική ισχύς των ΗΠΑ δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως πλεονέκτημα της αμερικανικής οικονομίας, αλλά και ως μοχλός επιρροής στις αποφάσεις άλλων χωρών.
Η επιβολή ή ακόμη και η απειλή επιβολής ενός ιδιαίτερα υψηλού φόρου μπορεί να λειτουργήσει ως μέσο ανατροπής επενδυτικών σχεδίων, αλλά και ως διαπραγματευτικό χαρτί σε ευρύτερες συζητήσεις με την Ευρώπη.
Ουσιαστικά, ο Αμερικανός πρόεδρος επιχειρεί να προσθέσει ακόμη ένα πεδίο στο οποίο η πρόσβαση στις δυνατότητες των αμερικανικών επιχειρήσεων θα μπορούσε να συνδεθεί με ευρύτερες πολιτικές και οικονομικές απαιτήσεις της Ουάσιγκτον.
Δεν υπάρχει μέχρι στιγμής ένδειξη ότι έχει ζητήσει συγκεκριμένο αντάλλαγμα από την Ευρωπαϊκή Ένωση για τις επενδύσεις σε data centers. Ωστόσο, η απειλή δημιουργεί από μόνη της μια νέα διαπραγματευτική συνθήκη, καθώς εισάγει αβεβαιότητα σε επενδύσεις που έχουν ήδη σχεδιαστεί και σε συμφωνίες που έχουν συναφθεί.
Αυτό είναι ίσως και το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο της πολιτικής του: η πίεση ασκείται προτού ακόμη υπάρξει επίσημη απόφαση. Ο ίδιος παραδέχθηκε ότι δεν είχε ενημερώσει προηγουμένως ούτε τους συνεργάτες του για την πρόθεση επιβολής φόρου.
Η παραδοχή αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε θεσμικό επίπεδο. Στις ΗΠΑ, η εξουσία επιβολής ομοσπονδιακών φόρων ανήκει στο Κογκρέσο και δεν αρκεί μια προεδρική δήλωση για να δημιουργηθεί αυτομάτως νέα φορολογική υποχρέωση.
Παρ’ όλα αυτά, ο Τραμπ χρησιμοποιεί το κύρος της προεδρίας για να επηρεάσει τις επιλογές επιχειρήσεων και κυβερνήσεων, πριν ακόμη διαμορφωθεί το αναγκαίο νομικό και θεσμικό πλαίσιο.
Με αυτόν τον τρόπο, τα όρια ανάμεσα στην άσκηση οικονομικής πολιτικής, στη λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών και στην προσωπική διαπραγματευτική στρατηγική του προέδρου γίνονται ολοένα πιο δυσδιάκριτα.
Η Ευρώπη μπροστά σε ένα νέο δίλημμα
Η εξέλιξη αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να μειώσει την τεχνολογική εξάρτησή της και να αποκτήσει μεγαλύτερη αυτονομία στην τεχνητή νοημοσύνη.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη προωθήσει την ανάπτυξη μεγάλων υπολογιστικών υποδομών, των λεγόμενων AI Gigafactories, με στόχο την κινητοποίηση επενδύσεων άνω των 30 δισ. ευρώ.
Η ευρωπαϊκή στρατηγική στηρίζεται στην ανάγκη να υπάρχουν στην ευρωπαϊκή επικράτεια οι υποδομές που απαιτούνται για την ανάπτυξη και τη λειτουργία προηγμένων συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης.
Η παρουσία μεγάλων αμερικανικών τεχνολογικών ομίλων αποτελεί μέρος αυτής της πραγματικότητας, καθώς προσφέρει κεφάλαια, τεχνογνωσία και πρόσβαση σε προηγμένες τεχνολογίες.
Ακριβώς αυτή η εξάρτηση, όμως, μπορεί να εξελιχθεί σε σημείο ευπάθειας απέναντι στην Ουάσιγκτον.
Ο Τραμπ δικαιολογεί την παρέμβασή του επικαλούμενος τον ανταγωνισμό με την Κίνα και την ανάγκη διατήρησης της αμερικανικής υπεροχής στην τεχνητή νοημοσύνη.
Η ανάπτυξη data centers σε ευρωπαϊκές χώρες, ωστόσο, δεν ισοδυναμεί με μεταφορά τεχνολογικού ελέγχου στο Πεκίνο. Αντίθετα, σε πολλές περιπτώσεις εξυπηρετεί ευρωπαίους πελάτες, περιορίζει τους χρόνους πρόσβασης στις ψηφιακές υπηρεσίες και υποστηρίζει τις ανάγκες της τοπικής αγοράς.
Με πρόσχημα, λοιπόν, ή με αφετηρία τον πραγματικό ανταγωνισμό με την Κίνα, η αμερικανική διοίκηση ανοίγει ένα μέτωπο που μπορεί τελικά να περιορίσει την επενδυτική αυτονομία των ίδιων των ευρωπαϊκών συμμάχων της.
ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ
- Φαρμασέρβ-Lilly, Novo Nordisk: Στις αρχές Δεκεμβρίου ο 2ος γύρος για τα δωρεάν φάρμακα για την παχυσαρκία
- ΕΣΥ: Ειδικές διαδρομές στα ΤΕΠ, «rape kits» και Κέντρα Αναφοράς – Όλες οι αλλαγές για τις κακοποιημένες γυναίκες
- Οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες και η Ελλάδα
- Bonus εργαζομένων: Πότε η εταιρεία μπορεί να μην πληρώσει και ποιες είναι οι παγίδες στις συμβάσεις
Μοιραστείτε την άποψή σας
ΣχόλιαΓια να σχολιάσετε χρησιμοποιήστε ένα ψευδώνυμο. Παρακαλούμε σχολιάζετε με σεβασμό. Χρησιμοποιείτε κατανοητή γλώσσα και αποφύγετε διατυπώσεις που θα μπορούσαν να παρερμηνευτούν ή να θεωρηθούν προσβλητικές. Με την ανάρτηση σχολίου, συμφωνείτε να τηρείτε τους Όρους του ιστότοπου contact Δημιουργήστε το account σας εδώ, για να κάνετε like, dislike ή report ακατάλληλα/προσβλητικά σχόλια.