ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Στο επίκεντρο μιας νέας διπλωματικής αντιπαράθεσης στην Ανατολική Μεσόγειο βρίσκεται ο Great Sea Interconnector (GSI), η ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης–Κύπρου–Ισραήλ, σύμφωνα με δημοσίευμα της γαλλικής Le Figaro. Το Παρίσι επιχειρεί να αποκλιμακώσει την ένταση μεταξύ Αθήνας, Λευκωσίας και Άγκυρας, καθώς στο έργο των 1,9 δισ. ευρώ διακυβεύονται σημαντικά γαλλικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα.
Όπως επισημαίνει η γαλλική εφημερίδα, το υποθαλάσσιο καλώδιο συνολικού μήκους 1.208 χιλιομέτρων αποτελεί έργο στρατηγικής σημασίας για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ωστόσο η υλοποίησή του αντιμετωπίζει εμπόδια από το 2024, λόγω των θαλάσσιων διαφορών Ελλάδας και Τουρκίας.
Στο εγχείρημα συμμετέχουν γαλλικά συμφέροντα, με τη Nexans να έχει αναλάβει την προμήθεια των καλωδίων και το επενδυτικό ταμείο Meridiam να διαδραματίζει κεντρικό χρηματοδοτικό ρόλο.
«Οι επόμενες ημέρες θα είναι κρίσιμες», προειδοποιεί στη Le Figaro ο Κωνσταντίνος Φίλης, διευθυντής του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων στην Αθήνα.
Η αντιπαράθεση για τις NAVTEX και το γαλλικό πλοίο
Η νέα ένταση εκδηλώθηκε μετά τον απόπλου του γαλλικού πλοίου Abeille Marengo από το Ηράκλειο το βράδυ της Τρίτης 10 Νοεμβρίου, με αποστολή τη διενέργεια ερευνών βυθού για τη μελλοντική πόντιση του καλωδίου.
Λίγες ώρες αργότερα, η Τουρκία εξέδωσε NAVTEX, υποστηρίζοντας ότι οι εργασίες είχαν συντονιστεί με τις τουρκικές αρχές και είχαν λάβει τη συγκατάθεσή τους.
Η Αθήνα απάντησε με αντι-NAVTEX, χαρακτηρίζοντας την τουρκική αναγγελία άκυρη, ενώ η Λευκωσία διευκρίνισε ότι οι εργασίες εντός της κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης είχαν εγκριθεί από τις αρμόδιες αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η ελληνική κυβέρνηση διαβεβαιώνει ότι δεν υποβλήθηκε ποτέ αίτημα αδειοδότησης προς την Άγκυρα.
Όπως εξηγεί Ευρωπαίος διπλωμάτης που υπηρετεί στην Ελλάδα:
«Για την Άγκυρα, η έκδοση NAVTEX αποτελεί τρόπο να δείξει ότι κανένα έργο δεν μπορεί να προχωρήσει στην περιοχή χωρίς τη δική της έγκριση. Για την Αθήνα και τη Λευκωσία, είναι αδιανόητο να αναγνωρίσουν στην Τουρκία οποιοδήποτε δικαίωμα ελέγχου επί εργασιών που έχουν εγκριθεί από τις δικές τους διοικήσεις».
Η αντιπαράθεση εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο των διαφορών για τις θαλάσσιες οριοθετήσεις και τα δικαιώματα εκτέλεσης εργασιών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η στρατηγική σημασία του GSI για Κύπρο και Ισραήλ
Ο Great Sea Interconnector προβλέπει τη σύνδεση των ηλεκτρικών συστημάτων Ελλάδας και Κύπρου μέσω υποθαλάσσιου καλωδίου συνεχούς ρεύματος υψηλής τάσης (HVDC), με δυνατότητα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και προς τις δύο κατευθύνσεις.
Όπως επισημαίνει ο Κωνσταντίνος Φίλης:
«Ο Great Sea Interconnector (GSI) δεν είναι απλώς μια τεχνική υποδομή. Θα συνδέσει τα ηλεκτρικά συστήματα Ελλάδας και Κύπρου μέσω υποθαλάσσιου καλωδίου συνεχούς ρεύματος υψηλής τάσης (HVDC), ικανού να μεταφέρει ηλεκτρική ενέργεια και προς τις δύο κατευθύνσεις.
Αυτό σημαίνει ότι το Ισραήλ θα μπορεί να λαμβάνει ευρωπαϊκή ηλεκτρική ενέργεια σε περίπτωση ενεργειακής κρίσης ή επίθεσης. Παράλληλα, παρέχει στην Ευρώπη ένα σημαντικό στρατηγικό πλεονέκτημα σε σχέση με το Ισραήλ».
Για την Κύπρο, το έργο έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς παραμένει το τελευταίο κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δεν είναι συνδεδεμένο με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό δίκτυο.
«Σήμερα, το νησί λειτουργεί με ένα απομονωμένο ηλεκτρικό σύστημα και η παραγωγή του εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα», προσθέτει ο Κωνσταντίνος Φίλης.
Η διασύνδεση θα επιτρέψει στην Κύπρο να εισάγει ηλεκτρική ενέργεια από την ευρωπαϊκή αγορά, αλλά και να εξάγει μελλοντικά πλεονάσματα παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές, κυρίως φωτοβολταϊκά.
Καλώδιο 900 χιλιομέτρων σε βάθη έως 3.000 μέτρων
Το τμήμα της διασύνδεσης μεταξύ Κρήτης και Κύπρου εκτείνεται σε περίπου 900 χιλιόμετρα, με αρχική μεταφορική ικανότητα 1.000 MW.
Σε ορισμένα σημεία, το καλώδιο θα πρέπει να τοποθετηθεί σε βάθη που πλησιάζουν τα 3.000 μέτρα, γεγονός που καθιστά την κατασκευή ιδιαίτερα απαιτητική από τεχνική και βιομηχανική άποψη.
Το συνολικό εκτιμώμενο κόστος ανέρχεται σε 1,94 δισ. ευρώ, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει εγκρίνει χρηματοδότηση περίπου 657 εκατ. ευρώ μέσω του μηχανισμού Connecting Europe Facility.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η εταιρεία ανάπτυξης του έργου ανήκει κατά 66% στη γαλλική Meridiam και κατά 34% στον ελληνικό ΑΔΜΗΕ (IPTO).
Η είσοδος της Meridiam στο μετοχικό κεφάλαιο, στις 5 Αυγούστου, έδωσε νέα ώθηση στο εγχείρημα, ενώ η Nexans παραμένει άμεσα εξαρτημένη από την πρόοδο των αδειοδοτήσεων και των ερευνών βυθού για την εκτέλεση του κατασκευαστικού αντικειμένου της.
Γιατί το Παρίσι επιδιώκει αποκλιμάκωση
Η Le Figaro επισημαίνει ότι η γαλλική εμπλοκή δεν περιορίζεται στην προμήθεια εξοπλισμού, αλλά έχει πλέον χρηματοδοτική, βιομηχανική και διπλωματική διάσταση.
Για το Παρίσι, ζητούμενο είναι να προστατευθούν τα οικονομικά συμφέροντα των γαλλικών εταιρειών, χωρίς η επανέναρξη των ερευνών να οδηγήσει σε νέα κρίση στην Ανατολική Μεσόγειο.
Υπενθυμίζεται ότι οι ερευνητικές εργασίες είχαν διακοπεί το 2024, όταν η Τουρκία ανέπτυξε πολεμικά πλοία νότια της Κάσου και της Καρπάθου.
Η επανεκκίνηση των ερευνών βυθού αποτελεί απαραίτητο στάδιο πριν από την πόντιση, καθώς πρέπει προηγουμένως να χαρτογραφηθεί με ακρίβεια η υποθαλάσσια διαδρομή και να προσδιοριστεί η ασφαλέστερη τεχνική λύση.
Ο νέος στόχος ολοκλήρωσης του έργου τοποθετείται πλέον στο 2031, ενώ το τελικό κόστος ενδέχεται να ξεπεράσει τον αρχικό προϋπολογισμό.
Παρά τις καθυστερήσεις, ο Κωνσταντίνος Φίλης εκτιμά ότι «η εμπλοκή της Γαλλίας αποτελεί αυτή τη φορά εγγύηση για την επιτυχή ολοκλήρωση του έργου».
Σύμφωνα με τη γαλλική εφημερίδα, η διπλωματική προσπάθεια του Παρισιού επικεντρώνεται στην αποτροπή περαιτέρω κλιμάκωσης, ώστε να μη διακυβευθούν η ενεργειακή ασφάλεια της Κύπρου και η αξιοπιστία των ευρωπαϊκών σχεδίων διασύνδεσης και διαφοροποίησης των ενεργειακών πηγών.
Διαβάστε επίσης
Ντίζελ: Υποχώρησε κάτω από τα $6 στις ΗΠΑ για πρώτη φορά από τον Σεπτέμβριο
ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ
- Παύλος Μαρινάκης: Ο Τσαβδαρίδης θα είναι ξανά υποψήφιος στις εκλογές – Έχει κάθε δικαίωμα
- Public: Οι εκδηλώσεις συνεχίζονται και τον Νοέμβριο
- Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη 2026: Όσο νωρίτερα, τόσο καλύτερα – Δράσε για την πρόληψη
- Συντελεστής δόμησης: Στο Μαξίμου για τη συνάντηση με Μητσοτάκη επτά δήμαρχοι των βορείων προαστίων – «Ανοιχτό το ενδεχόμενο διορθώσεων», λέει ο Παπασταύρου
Μοιραστείτε την άποψή σας
ΣχόλιαΓια να σχολιάσετε χρησιμοποιήστε ένα ψευδώνυμο. Παρακαλούμε σχολιάζετε με σεβασμό. Χρησιμοποιείτε κατανοητή γλώσσα και αποφύγετε διατυπώσεις που θα μπορούσαν να παρερμηνευτούν ή να θεωρηθούν προσβλητικές. Με την ανάρτηση σχολίου, συμφωνείτε να τηρείτε τους Όρους του ιστότοπου contact Δημιουργήστε το account σας εδώ, για να κάνετε like, dislike ή report ακατάλληλα/προσβλητικά σχόλια.