Πόλεμος στο Ιράν: Γιατί η Ευρώπη δεν αντέχει έναν ακόμη «βαρύ» χειμώνα

Σε ολόκληρη την Ευρώπη, κυβερνήσεις, βιομηχανίες και πολίτες βρίσκονται αντιμέτωποι με μια δεύτερη μεγάλη ενεργειακή κρίση μέσα σε λιγότερο από πέντε χρόνια, χωρίς να έχουν ανακάμψει πλήρως από την πρώτη, το βίαιο σοκ στις τιμές του φυσικού αερίου το 2022, που ακολούθησε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Σε ανάλυσή του, το Bloomberg, σημειώνει ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία βγήκε από εκείνη την κρίση βαθιά πληγωμένη, τροφοδοτώντας τους φόβους για μαζικά λουκέτα και αποβιομηχάνιση σε ολόκληρη την ήπειρο, οι οποίοι επανέρχονται έντονα σήμερα. Καθώς περισσότεροι από τους μισούς Ευρωπαίους πολίτες θα ψηφίσουν στις εκλογές των επόμενων 12 μηνών, οι πολιτικοί κραδασμοί απειλούν να είναι εξίσου έντονοι.

Οι τιμές του φυσικού αερίου έχουν αυξηθεί σχεδόν κατά 200% από τον Φεβρουάριο, ξεπερνώντας τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα στα τέλη Οκτωβρίου, στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τεσσάρων ετών. Στα πρατήρια καυσίμων, οι τιμές του ντίζελ έχουν φτάσει σε επίπεδα ρεκόρ, ενώ εκείνες της κηροζίνης έχουν σχεδόν διπλασιαστεί. Οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας εκτινάσσονται επίσης, με τη Γερμανία να έχει ήδη ξεπεράσει τη μέση τιμή για την έναρξη του χειμώνα, ακόμη και σε σύγκριση με το 2022.

Από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, ο λογαριασμός των ενεργειακών εισαγωγών της Ευρώπης έχει αυξηθεί κατά περισσότερα από 127 δισ. ευρώ, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε μια περίοδο κατά την οποία πολλές κυβερνήσεις καλούνται να διαχειριστούν τεράστια συσσωρευμένα χρέη.

Μεταξύ των κλάδων που θα πληγούν περισσότερο θα είναι εκείνοι με υψηλή ενεργειακή και μεταφορική ένταση, από τις κατασκευές έως τα λιπάσματα, τα χημικά, τη γεωργία και τις αερομεταφορές. Καθώς οι ψηφοφόροι δυσκολεύονται να πληρώσουν τους λογαριασμούς τους και να γεμίσουν τα ρεζερβουάρ των αυτοκινήτων τους, η ενέργεια αναμένεται να αποτελέσει μείζον πολιτικό ζήτημα κατά την προεκλογική περίοδο.

“Έπειτα από πέντε χρόνια, έχουμε κάπως κουραστεί να συζητάμε για το πόσο σοβαρό είναι αυτό το ζήτημα, αλλά είναι πραγματικά πολύ σοβαρό”, δήλωσε ο Νικολάι Ρομανόφσκι, ανώτερος διευθυντής ενέργειας στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Χημικής Βιομηχανίας (CEFIC), έναν φορέα εκπροσώπησης των συμφερόντων των μεγαλύτερων βιομηχανικών καταναλωτών ενέργειας στην Ευρώπη. “Δεν είμαι βέβαιος ότι η αντίδραση που βλέπουμε σε ευρωπαϊκό επίπεδο ανταποκρίνεται πραγματικά στη σοβαρότητα της κρίσης που αντιμετωπίζουμε”, πρόσθεσε, σύμφωνα με το Bloomberg.

Σε πιο καθησυχαστικό τόνο για τους καταναλωτές ενέργειας, τα μετεωρολογικά μοντέλα προβλέπουν έναν γενικά ήπιο χειμώνα, τον οποίο ενδέχεται να ενισχύσει ένα φαινόμενο El Niño που θα μπορούσε να καταρρίψει ρεκόρ. Ωστόσο, εξακολουθεί να υπάρχει ο κίνδυνος έντονων ψυχρών περιόδων που θα προκαλέσουν αναταράξεις.

Η MetDesk, ιδιωτική βρετανική εταιρεία μετεωρολογικών προβλέψεων, ανέφερε ότι η πρόωρη διαταραχή της πολικής δίνης -της ζώνης ανέμων σε μεγάλα υψόμετρα που σχηματίζεται το φθινόπωρο και διατηρεί τον αρκτικό αέρα εγκλωβισμένο κοντά στον Βόρειο Πόλο- θα μπορούσε να συμβάλει σε ένα ακόμη ψυχρότερο διάστημα στη βόρεια Ευρώπη τον Δεκέμβριο, ενώ τα μετεωρολογικά μοτίβα που αναμένονται αργότερα μέσα στον χειμώνα υποδηλώνουν αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης ψυχρών περιόδων.

Οι ενεργειακές αγορές της Ευρώπης είναι επίσης ευάλωτες σε περιόδους ψύχους στην Ασία, οι οποίες θα μπορούσαν να εντείνουν τον ανταγωνισμό και να οδηγήσουν σε περαιτέρω αύξηση των τιμών για τα φορτία υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).

Εκτινάχθηκαν οι τιμές του ντίζελ – Πάνω από τα επίπεδα της κρίσης του 2022

Οι κυβερνήσεις της ΕΕ έχουν υπερτριπλασιάσει τη δημοσιονομική τους αντίδραση στην κρίση από τον Ιούνιο, με τις σχετικές δαπάνες να ανέρχονται συνολικά σε σχεδόν 35 δισ. ευρώ, σύμφωνα με στοιχεία του ινστιτούτου μελετών Bruegel που κοινοποιήθηκαν στο Bloomberg.

Το μεγαλύτερο μέρος της στήριξης φαίνεται να μην είναι επαρκώς στοχευμένο και, μάλιστα, ενθαρρύνει την κατανάλωση ορυκτών καυσίμων, ενδεχομένως επιδεινώνοντας το πρόβλημα κατά τους χειμερινούς μήνες. Στην Ισπανία αναλογεί το ένα τρίτο των δαπανών. Οι δημοσιονομικές επιπτώσεις του ανώτατου ορίου στην τιμή του φυσικού αερίου στην Ιταλία, το οποίο έχει προγραμματιστεί να τεθεί σε ισχύ το επόμενο έτος, δεν έχουν ακόμη συμπεριληφθεί.

Η πλήρης απαγόρευση των εισαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου από τη Ρωσία τίθεται σε ισχύ μόλις την 1η Ιανουαρίου, γεγονός που καταδεικνύει πόσο δύσκολο έχει αποδειχθεί για την Ευρωπαϊκή Ένωση να τερματίσει την εξάρτησή της από τη Ρωσία -άλλοτε τον μεγαλύτερο προμηθευτή φυσικού αερίου της- τα τελευταία πέντε χρόνια.

Παρά τις προσπάθειες για την ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ο πόλεμος στο Ιράν και το ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, μιας ζωτικής σημασίας αρτηρίας για τον παγκόσμιο εφοδιασμό, έχουν αποκαλύψει με σκληρό τρόπο τη συνεχιζόμενη ευπάθεια της ΕΕ στις διεθνείς ενεργειακές αγορές. Ακόμη και αν ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν επιλυόταν γρήγορα, στον απόηχο των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ και των πιο θετικών δηλώσεων σχετικά με ειρηνευτικές συνομιλίες με το Ιράν, είναι απίθανο οι αποστολές να επανέλθουν αμέσως στην κανονικότητα.

Συναγερμός στην Ευρώπη για τα αποθέματα φυσικού αερίου ενόψει χειμώνα

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και οι θεσμοί σπεύδουν πλέον να εξετάσουν μέσω σεναρίων προσομοίωσης τις εξελίξεις που ενδέχεται να φέρει ο φετινός χειμώνας. Τα αποθέματα φυσικού αερίου βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, περίπου 15 ποσοστιαίες μονάδες κάτω από τον πρόσφατο μέσο όρο και πολύ μακριά από τον στόχο του 90% που έχει θέσει η ΕΕ.

Ένα σενάριο, το οποίο εκπονήθηκε από το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Φυσικού Αερίου (ENTSOG), έναν εποπτικό φορέα, δείχνει ότι η Ευρώπη θα μπορούσε να ολοκληρώσει τον χειμώνα με τα αποθέματά της γεμάτα μόλις κατά 10%, εάν ο καιρός αποδειχθεί ψυχρότερος από το αναμενόμενο και οι διεθνείς αγορές LNG παραμείνουν σε συνθήκες περιορισμένης προσφοράς. Ακόμη και αυτό το ενδεχόμενο θα απαιτούσε μια επώδυνη μείωση της ενεργειακής ζήτησης κατά 15%. Η Γερμανία, η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης, ενδέχεται να δει τα αποθέματά της να εξαντλούνται έως τον Μάρτιο.

Εάν επαληθευτεί αυτό το σενάριο, η ανάγκη αναπλήρωσης των αποθεμάτων που θα έχουν υποχωρήσει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα κατά τη διάρκεια του επόμενου καλοκαιριού θα μπορούσε να παρατείνει τις συνθήκες περιορισμένης προσφοράς στην αγορά έως και το επόμενο έτος, προειδοποίησε την περασμένη εβδομάδα ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA).

“Είναι απολύτως σαφές ότι εισερχόμαστε σε μια επικίνδυνη περίοδο”, δήλωσε στις 29 Οκτωβρίου ο διευθύνων σύμβουλος της TotalEnergies SE, Πατρίκ Πουγιανέ, αναφερόμενος στις προοπτικές της αγοράς φυσικού αερίου στην Ευρώπη. “Ζούμε σε έναν κόσμο κρίσεων”.

Τα συμβόλαια φυσικού αερίου για το καλοκαίρι του 2027 διαπραγματεύονται ήδη σε επίπεδα υψηλότερα από εκείνα των συμβολαίων για τον επόμενο χειμώνα -γεγονός που υποδηλώνει αυξημένες ανησυχίες για το ισοζύγιο προσφοράς και ζήτησης στην Ευρώπη και περιπλέκει περαιτέρω τις προσπάθειες αποθήκευσης φυσικού αερίου το επόμενο έτος. Αυτό εντείνει την πίεση προς τις εθνικές κυβερνήσεις να στηρίξουν τη δημιουργία αποθεμάτων.

Τα αποθέματα φυσικού αερίου της Ευρώπης φτάνουν σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα ενόψει χειμώνα
Την 1η Οκτωβρίου, τα επίπεδα πλήρωσης των αποθηκών φυσικού αερίου στην ΕΕ ανέρχονταν στο 72%, ποσοστό που αποτελεί ιστορικό χαμηλό για τη συγκεκριμένη εποχή του έτους. Η Γερμανία, η Ιταλία, η Γαλλία και η Ολλανδία διαθέτουν σχεδόν τα δύο τρίτα της συνολικής αποθηκευτικής δυναμικότητας φυσικού αερίου της ΕΕ.

Ένας ακόμη παράγοντας που προσελκύει την προσοχή είναι η φυσική ασφάλεια των υποδομών και το κατά πόσο η ενεργειακή κρίση θα μπορούσε να εκθέσει περαιτέρω την Ευρώπη σε υβριδικές επιθέσεις κατά τη διάρκεια του φετινού χειμώνα. Ένα τέτοιο περιστατικό θα μπορούσε να προμηνύει μια ολοκληρωτική κρίση εφοδιασμού, σύμφωνα με την Αν-Σοφί Κορμπό, ερευνήτρια στο Κέντρο Παγκόσμιας Ενεργειακής Πολιτικής στο Παρίσι. Η ίδια επισήμανε ότι ιδιαίτεροι κίνδυνοι απειλούν τις προμήθειες μέσω των νορβηγικών αγωγών, οι οποίες αποτελούν ζωτικής σημασίας πηγή εφοδιασμού για τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά και τις βιομηχανίες, καλύπτοντας περίπου το ένα τρίτο των συνολικών εισαγωγών.

“Η μεγαλύτερη ανησυχία μου είναι μια ενδεχόμενη ρωσική υβριδική επίθεση κατά ενεργειακών υποδομών”, δήλωσε. “Η κατάσταση μπορεί πάντα να γίνει πολύ χειρότερη”.

Πολιτικές αναταράξεις σε Γαλλία και Ιταλία

Οι πολιτικές επιπτώσεις της τρέχουσας ενεργειακής κρίσης είναι ήδη ορατές και ενδέχεται να είναι σοβαρότερες από την προηγούμενη φορά. Διαδηλωτές έχουν βγει στους δρόμους από το Βερολίνο έως το Μιλάνο και το Παρίσι, διαμαρτυρόμενοι για το κόστος ζωής, στο οποίο η ενέργεια διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο.

Στη Γαλλία, η εκτίναξη των τιμών της ενέργειας επιβαρύνει μια ευρύτερη πολιτική, δημοσιονομική και κοινωνική κρίση, ενόψει των προεδρικών εκλογών του Απριλίου. Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η κυβέρνηση δαπάνησε, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου της χώρας, συνολικά περίπου 70 δισ. ευρώ, προκειμένου να στηρίξει επιχειρήσεις και νοικοκυριά και να επιδοτήσει τη βενζίνη. Η δαπάνη αυτή κράτησε σε μεγάλο βαθμό μακριά την κοινωνική αναταραχή, αλλά δημιούργησε τεράστιο κενό στα δημόσια οικονομικά, διογκώνοντας το δημοσιονομικό έλλειμμα, το οποίο η κυβέρνηση εξακολουθεί να δυσκολεύεται να περιορίσει.

Διαδηλωτές συγκρούονται με τη γαλλική αστυνομία αντιμετώπισης ταραχών κατά τη διάρκεια διαδήλωσης στο Παρίσι, στις 31 Οκτωβρίου. Πόλεις σε ολόκληρη τη Γαλλία, τη Γερμανία και την Ιταλία έχουν γίνει τις τελευταίες εβδομάδες θέατρο μαζικών διαδηλώσεων κατά του υψηλού κόστους ζωής και άλλων παραπόνων.

Υπό την πίεση των επενδυτών που πωλούν ομόλογα, η κυβέρνηση του Εμανουέλ Μακρόν έχει αυτή τη φορά αλλάξει προσέγγιση και κατευθύνει τη βοήθεια σε όσους έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη. Τα αρχικά μέτρα που ελήφθησαν ως απάντηση στη σύγκρουση με το Ιράν αφορούσαν κυρίως τους κλάδους που εκτίθενται περισσότερο στις επιπτώσεις της κρίσης και ανέρχονταν συνολικά σε μόλις 70 εκατ. ευρώ, αν και οι δαπάνες αυτές έχουν έκτοτε επιταχυνθεί.

“Για πρώτη φορά, όταν βρίσκεται αντιμέτωπο με κρίσεις και εξωτερικούς κλυδωνισμούς, το κράτος αντιδρά περικόπτοντας δαπάνες αντί να τις αυξάνει”, δήλωσε ο υπουργός Προϋπολογισμού, Νταβίντ Αμιέλ, στους βουλευτές της Επιτροπής Οικονομικών της Εθνοσυνέλευσης στις 4 Νοεμβρίου. “Πρόκειται για μια ουσιαστική αλλαγή, καθώς στο γεωπολιτικό περιβάλλον στο οποίο βρισκόμαστε, η μία κρίση διαδέχεται την άλλη”.

Αυτή η προσέγγιση αποδεικνύεται αντιδημοφιλής στη Γαλλία και έχει δώσει στους υποψηφίους των πολιτικών άκρων ένα πεδίο για να εξαπολύσουν επιθέσεις κατά της κυβέρνησης. Η ηγέτιδα της ακροδεξιάς Εθνικής Συσπείρωσης, Μαρίν Λεπέν, προηγείται με μεγάλη διαφορά στις δημοσκοπήσεις για την πρόθεση ψήφου στον πρώτο γύρο. Έχει προτείνει τη δραστική μείωση του φόρου προστιθέμενης αξίας στα καύσιμα και σε άλλες μορφές ενέργειας, με ετήσιο κόστος σχεδόν 11 δισ. ευρώ, σύμφωνα με το κόμμα της.

Ο υποψήφιος της ακροαριστεράς, Ζαν-Λουκ Μελανσόν, έχει δεσμευτεί, αντίθετα, να επιβάλει ανώτατα όρια στις τιμές και στα περιθώρια κέρδους των διυλιστηρίων πετρελαίου. Η κυβέρνηση έχει απορρίψει και τις δύο προσεγγίσεις, χαρακτηρίζοντάς τες είτε υπερβολικά δαπανηρές είτε επικίνδυνες για τον εφοδιασμό. Αντί αυτών, προκειμένου να εκτονωθούν οι διαμαρτυρίες, έχει αποδεσμεύσει από τα έκτακτα αποθέματα ντίζελ -το καύσιμο που κινεί την παγκόσμια οικονομία- και έχει ανακοινώσει μέτρα που δεν επιβαρύνουν άμεσα τα δημόσια οικονομικά.

Στα ύψη το κόστος για επιχειρήσεις και μεταφορές

Η Ιταλία βρίσκεται επίσης στην πρώτη γραμμή της κρίσης, καθώς εισάγει περίπου τα τρία τέταρτα του συνόλου της ενέργειας που καταναλώνει. Είναι μία από τις χώρες που εκτίθενται περισσότερο στις επιπτώσεις του αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ, με το Κατάρ να έχει παρατείνει έως το τέλος του έτους την εφαρμογή της ρήτρας ανωτέρας βίας στις παραδόσεις προς την Edison SpA, γεγονός που έχει ήδη στερήσει από την ιταλική εταιρεία κοινής ωφέλειας 35 φορτία φυσικού αερίου φέτος. Περίπου το 60% των εισαγωγών ντίζελ της Ιταλίας προέρχεται επίσης από την περιοχή. Ο πληθωρισμός στην Ιταλία εκτινάχθηκε στο 5,6% τον Οκτώβριο, λόγω της αύξησης των τιμών της ενέργειας.

Η Μαρίν Λεπέν, επικεφαλής του γαλλικού κόμματος Εθνική Συσπείρωση, έχει προτείνει μειώσεις του ΦΠΑ στα καύσιμα και σε άλλες μορφές ενέργειας.

Επί πέντε ημέρες τον περασμένο μήνα, οδηγοί φορτηγών, διαμαρτυρόμενοι για το υψηλό κόστος των καυσίμων, απέκλεισαν τους κεντρικούς δρόμους που οδηγούν προς και έξω από τη Νάπολη, καθώς και την περιοχή γύρω από το λιμάνι της Μεσσήνης στη Σικελία, το οποίο συνδέει το νησί με την ηπειρωτική Ιταλία. Η Confcommercio Sicily, ο τοπικός φορέας εκπροσώπησης των επιχειρήσεων, ανέφερε ότι οι επιπτώσεις μόνο στο νησί, το οποίο εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις οδικές μεταφορές, ανήλθαν σε περίπου 50 εκατ. ευρώ μέσα σε αυτές τις πέντε ημέρες.

Περίπου το 70% των φορτηγών στην Ευρώπη ανήκει σε στόλους με λιγότερα από 10 οχήματα, οι οποίοι συχνά λειτουργούν από οικογενειακές επιχειρήσεις που δυσκολεύονται να απορροφήσουν την αύξηση του κόστους του ντίζελ, καθώς ήδη λειτουργούν με περιορισμένα περιθώρια κέρδους, σύμφωνα με τον Πάτρικ Σούστερ, παγκόσμιο επικεφαλής του τομέα οδικών εμπορευματικών μεταφορών της εταιρείας Kuehne + Nagel International AG. Το κόστος των καυσίμων έχει ήδη αυξηθεί κατά περίπου ένα πέμπτο από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, ενώ οι χρεώσεις για τη μεταφορά εμπορευμάτων έχουν αυξηθεί κατά περίπου 15%, αναφέρει ο ίδιος, προκαλώντας πληθωριστικές πιέσεις σε ολόκληρη την οικονομία.

“Για μια εφοδιαστική αλυσίδα που λειτουργεί εδώ και 100 χρόνια, δεν υπάρχει εύκολη λύση που να μπορεί να εφαρμοστεί από τη μια μέρα στην άλλη”, πρόσθεσε.

Ο αποκλεισμός στην Ιταλία έληξε μόνο αφού η κυβέρνηση διέθεσε περισσότερα από 100 εκατ. ευρώ για φορολογικές πιστώσεις στο ντίζελ και περίπου 70 εκατ. ευρώ για τη στήριξη της γεωργίας και της αλιείας. Ωστόσο, όπως συμβαίνει σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης, η εφαρμογή τέτοιων μέτρων ενέχει τον κίνδυνο περαιτέρω διόγκωσης του ήδη τεράστιου δημόσιου χρέους. Η κυβέρνηση της πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι διαπραγματεύεται με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή την επιβολή ανώτατου ορίου στις τιμές του φυσικού αερίου που χρησιμοποιείται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, σε μια προσπάθεια να περιορίσει το κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος.

Ρήγματα εμφανίζονται και μεταξύ των χωρών. Τον περασμένο μήνα, καθώς οι τιμές του φυσικού αερίου εκτοξεύονταν, η Ιταλία συγκρούστηκε με τη Γερμανία, υποστηρίζοντας ότι η αποτυχία του Βερολίνου να γεμίσει επαρκώς τις εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου πριν από τον χειμώνα οδηγούσε σε αγορές πανικού στην αγορά άμεσης παράδοσης (spot), αυξάνοντας το κόστος για όλους.

Φορτηγά αποκλείουν έναν αυτοκινητόδρομο κατά τη διάρκεια διαμαρτυρίας οδηγών στη νότια ιταλική πόλη-λιμάνι της Νάπολης, στις 21 Οκτωβρίου.

Η Ευρώπη δεν κάνει αρκετά για να προστατεύσει τους πολίτες και τις βιομηχανίες από την αύξηση του κόστους, σύμφωνα με τον Βόιτσεχ Βρόχνα, υφυπουργό Ενέργειας της Πολωνίας. Και η χώρα του οδεύει προς τις κάλπες το επόμενο έτος. Το ένα πέμπτο των δαπανών του προϋπολογισμού της για το τρέχον οικονομικό έτος έχει διατεθεί στην άμυνα, εν μέσω του συνεχιζόμενου πολέμου στην άλλη πλευρά των συνόρων της, στην Ουκρανία, αφήνοντας ελάχιστα περιθώρια για την απορρόφηση του ενεργειακού σοκ.

Αμέσως μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η ΕΕ προχώρησε με ταχύτητα στην έγκριση μιας σειράς έκτακτων νομοθετικών μέτρων, προκειμένου να μετριάσει τις επιπτώσεις στις ενεργειακές αγορές και στους καταναλωτές. Αυτή τη φορά, αντίθετα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επισημάνει τι μπορεί να γίνει σε εθνικό επίπεδο, μεταθέτοντας εκ νέου την ευθύνη στις κυβερνήσεις των κρατών-μελών.

Ο Βρόχνα δήλωσε ότι η βιομηχανία λιπασμάτων έχει εκφράσει ιδιαίτερα έντονα τις ανησυχίες της για τις αυξήσεις των τιμών και τις δευτερογενείς επιπτώσεις στο κόστος και την ασφάλεια των τροφίμων. Η Yara International ASA, η νορβηγική χημική εταιρεία που λειτουργεί 21 εργοστάσια στην Ευρώπη, προειδοποίησε σε τηλεδιάσκεψη για τα οικονομικά της αποτελέσματα τον περασμένο μήνα ότι, εάν οι τιμές του φυσικού αερίου παραμείνουν υψηλές, το ενεργειακό κόστος θα αυξηθεί κατά 450 εκατ. δολάρια σε ετήσια βάση κατά την περίοδο Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου. Παράλληλα, αναπτύσσει παραγωγική δυναμικότητα και σε άλλες περιοχές του κόσμου, μεταξύ των οποίων και το Τέξας, ώστε να εξαρτάται λιγότερο από τις τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη.

“Η κατάσταση είναι πολύ πιο δύσκολη και σοβαρή από ό,τι πριν από μερικά χρόνια”, δήλωσε ο Βρόχνα. “Αφήνουμε περιθώριο στους λαϊκιστές να κερδίσουν τις εκλογές”.

Δαπάνες σχεδόν 35 δισ. ευρώ για διατήρηση χαμηλότερων τιμών

Η απαγόρευση των εισαγωγών LNG από την 1η Ιανουαρίου θα αναγκάσει την Ευρώπη να αναζητήσει εσπευσμένα εναλλακτικές πηγές για να καλύψει το έλλειμμα που θα προκληθεί, το οποίο αντιστοιχεί σε περίπου 15% του εφοδιασμού της ΕΕ. Αυτό ισοδυναμεί με ένα φορτίο κάθε δύο ημέρες, σύμφωνα με υπολογισμούς του Bloomberg. Οι χώρες θα χρειαστεί να εξασφαλίσουν προμήθειες από τις διεθνείς αγορές και να καταβάλουν σημαντικά υψηλότερο τίμημα.

Σε συνάντηση αξιωματούχων της ΕΕ για θέματα ενέργειας στις αρχές Οκτωβρίου, οι χώρες συζήτησαν τις ανησυχίες σχετικά με τον εφοδιασμό μετά την επιβολή της απαγόρευσης, σύμφωνα με υπόμνημα που είδε το Bloomberg. Ωστόσο, ο επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ, Νταν Γιόργκενσεν, επέμεινε πρόσφατα ότι δεν πρόκειται να υπάρξει υπαναχώρηση από την προθεσμία της 1ης Ιανουαρίου: “Η απαγόρευση ισχύει”, δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου τον περασμένο μήνα.

Η μείωση των ενεργειακών εισαγωγών από τη Ρωσία έχει αντισταθμιστεί από την αύξηση των προμηθειών από τις ΗΠΑ, γεγονός που προκαλεί σε ορισμένους ανησυχία ότι η Ευρώπη απλώς μεταφέρει την εξάρτησή της σε έναν σύμμαχο, ως προς την αξιοπιστία του οποίου εγείρονται πλέον ερωτήματα. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, απείλησε νωρίτερα φέτος με απαγόρευση των εξαγωγών ντίζελ, θέτοντας σε κίνδυνο το ήμισυ των εισαγωγών της Ευρώπης.

Η απειλή αυτή ώθησε τις ευρωπαϊκές χώρες να δεσμευτούν ότι θα αποδεσμεύσουν έκτακτα αποθέματα, περιορίζοντας μέρος της ανόδου των τιμών. Τα στοιχεία για την κατανάλωση στην Ευρώπη ήταν επίσης ασθενή, ένδειξη ότι η αγορά εξισορροπείται εν μέρει μέσω της μείωσης της ζήτησης. Τα διυλιστήρια πετρελαίου σε όλο τον κόσμο έχουν αυξήσει την παραγωγή καυσίμων όσο περισσότερο μπορούν, προκειμένου να επωφεληθούν από την εκτίναξη των κερδών, προσθέτοντας έτσι επιπλέον ποσότητες στην προσφορά. Όλοι αυτοί οι παράγοντες συνέβαλαν από κοινού στην άμβλυνση ορισμένων πιέσεων στις αγορές ντίζελ, αν και η κατάσταση απέχει πολύ από το να έχει εξομαλυνθεί, δεδομένων των απειλών για τον εφοδιασμό από τη Μέση Ανατολή και τη Ρωσία, καθώς και του κινδύνου να επικρατήσουν χαμηλότερες θερμοκρασίες αργότερα.

Μια συμφωνία για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ θεωρείται καθοριστικής σημασίας για την αποκλιμάκωση της κρίσης. Ωστόσο, οποιεσδήποτε αλλαγές στις θαλάσσιες μεταφορές μέσω των Στενών θα χρειαστούν έως και έξι μήνες για να αποτυπωθούν στις τιμές του ντίζελ στην Ευρώπη, δήλωσε ο Σούστερ της Kuehne + Nagel.

“Ανησυχώ πολύ που, τόσο καιρό μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία, εξακολουθούμε απλώς να αλλάζουμε την πηγή της εξάρτησής μας”, δήλωσε στους δημοσιογράφους τον Οκτώβριο η υπουργός Ενέργειας της Σουηδίας, Έμπα Μπους. “Με δεδομένη την εμπλοκή των ΗΠΑ γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, αυτή η αλλαγή έχει αποδειχθεί, τουλάχιστον, προβληματική”, σημείωσε.

Στον «αέρα» η ευρωπαϊκή βιομηχανία – Φόβοι για νέα λουκέτα λόγω ενεργειακού κόστους

Ένας συνδυασμός της συρρίκνωσης της βιομηχανικής ενεργειακής ζήτησης και της “Μητέρας Φύσης” επέτρεψε στην Ευρώπη να περάσει τον χειμώνα του 2022-2023 με τη βοήθεια των ήπιων θερμοκρασιών, σύμφωνα με την Κορμπό. Ωστόσο, αυτή η μείωση της ζήτησης προκάλεσε μόνιμες ζημιές και η Ευρώπη δεν έχει την πολυτέλεια να χάσει και άλλες βιομηχανίες.

“Δεν είναι ότι πριν από τον πόλεμο στο Ιράν βρισκόμασταν σε μια εξαιρετική θέση, όπου τα ενεργειακά ζητήματα είχαν επιλυθεί και απολαμβάναμε διεθνώς ανταγωνιστικές τιμές”, δήλωσε ο Νικ Κεραμίδας, γενικός διευθυντής Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Metlen Energy & Metals PLC, η οποία λειτουργεί τη μοναδική πλήρως καθετοποιημένη μονάδα παραγωγής αλουμινίου στην ΕΕ, στην Ελλάδα. “Ελπίζουμε σίγουρα ότι θα ληφθούν κάποια μέτρα για να μετριαστούν αυτές οι επιπτώσεις”, συμπλήρωσε.

Ο Κεραμίδας ζητά μεγαλύτερη ευελιξία στους κανόνες της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις, διαφορετικά, όπως δήλωσε, “δεν μπορώ να φανταστώ ότι δεν θα δούμε και άλλα λουκέτα στην Ευρώπη”.

Η ΕΕ θέλει να διασφαλίσει ότι αυτή θα είναι η τελευταία ενεργειακή κρίση στην Ευρώπη, ποντάροντας στην ταχεία ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ώστε να απαλλαγεί από την εξάρτησή της από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. Οι δικές της προβλέψεις υποδεικνύουν σημαντική μείωση της ζήτησης φυσικού αερίου τα επόμενα χρόνια, ενώ καταβάλλει προσπάθειες για την ενίσχυση της ηλεκτροδότησης του ενεργειακού συστήματος.

“Δεν μπορούμε να αλλάξουμε τα πράγματα από τη μια μέρα στην άλλη, αλλά πιστεύω ότι θα μπορούσαμε να κάνουμε περισσότερα”, δήλωσε ο Σγιούρ Γένσεν, επικεφαλής του επιχειρηματικού τομέα αγορών στη σουηδική ενεργειακή εταιρεία Vattenfall AB. “Πιστεύω ότι μέσα σε μια περίοδο ίσως μόλις πέντε ετών, θα μπορούσαμε πράγματι να απαλλαγούμε από σχεδόν όλες τις εισαγωγές LNG”.

Για ορισμένους, όμως, αυτό θα είναι πολύ αργά. Η εταιρεία παραγωγής πορσελάνης Kahla Porzellan, στο ανατολικό γερμανικό κρατίδιο της Θουριγγίας, κατασκευάζει σερβίτσια σε μπαρόκ ή αρ ντεκό στιλ εδώ και σχεδόν δύο αιώνες. Ωστόσο, σύμφωνα με ανακοίνωση του διαχειριστή της εταιρείας, το μηνιαίο κόστος φυσικού αερίου έφτασε πρόσφατα έως και τα 180.000 ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 70% του λειτουργικού κόστους. Έως το τέλος του τρέχοντος έτους θα διακόψει τη λειτουργία της, απολύοντας 100 εργαζομένους.

“Η πρόσφατη αύξηση του ενεργειακού κόστους ήταν σημαντική”, δήλωσε στο Bloomberg ο διαχειριστής αφερεγγυότητας, Ρολφ Ρόμπαχ. “Ήταν η χαριστική βολή”.

Διαβάστε επίσης:

ΕΕ: Νέο σχέδιο για τον εθισμό στα social media και τα «σκοτεινά μονοπάτια» του διαδικτύου

Λίθιο: Βουτιά 24% στις τιμές μετά το ράλι του Μαΐου – Ο πυρήνας της ακραίας μεταβλητότητας

Ντάρεν Γουντς (ExxonMobil): Γιατί ακύρωσε τη συμμετοχή του στην COP31 για το κλίμα στην Τουρκία