Γιαν Φαμπρ – Τα καταφύγια του καλλιτέχνη στην Αθήνα

Η δημιουργική ελευθερία του καλλιτέχνη, η ανάγκη προστασίας της τέχνης και η σημασία της μνήμης και του βιώματος. Σημεία ανάγνωσης της σκέψης του Γιαν Φαμπρ, ενός από τους πλέον καινοτόμους και πολυσχιδείς καλλιτέχνες της σύγχρονης, διεθνούς εικαστικής σκηνής, που επανέρχεται στην Αθήνα με μία έκθεση και μια σειρά θεατρικών μονολόγων.

Με μια καριέρα άνω των 40 χρόνων άλλωστε, ο Φαμπρ έχει αφήσει ανεξίτηλο το στίγμα του ως εικαστικός, θεατρικός καλλιτέχνης και συγγραφέας. «Thinking Models & Night Diary Drawings» είναι ο τίτλος της έκθεσης που παρουσιάζεται από τις 11 Νοεμβρίου στην γκαλερί Crux, όπου συνδιαλέγονται έργα του δύο ενοτήτων της δεκαετίας του ’90.

Κοινός παρανομαστής τους, όπως σημειώνει η επιμελήτρια της έκθεσης, ιστορικός της τέχνης Κατερίνα Κοσκινά είναι η αναζήτηση του νήματος που συνδέει τους απόκρυφους, ιδιωτικούς μικρόκοσμους του καλλιτέχνη με τα έργα τέχνης. «Ενώ τα Thinking Models όμως, παραπέμπουν σε περίκλειστους, υπόγειους χώρους καταφυγίου για προστασία και περισυλλογή, τα Night Diary Drawings εκθέτουν τις σκέψεις και τους στοχασμούς του καλλιτέχνη, ως γραπτό λόγο και εικόνα. Και οι δύο ενότητες λειτουργούν ως περισκόπια προς απρόσιτες περιοχές, προκαλώντας τον θεατή να ανακαλύψει την μυστική και άρρητη σχέση του εσωτερικού κόσμου του καλλιτέχνη και της δημιουργικής του πρακτικής».

Η προστασία της τέχνης και των καλλιτεχνών

Τέσσερα μοντέλα καταφυγίων παρουσιάζουν τα Thinking Models που έχουν δημιουργηθεί με τη χρήση μικτής τεχνικής και με κύριο συνθετικό στοιχείο το τσιμέντο. «Στην ουσία, παρουσιάζονται ως δωμάτια μη προσβάσιμα σε κανέναν, κάτι σαν προσωπικό νοητικό καταφύγιο, όπου ο καλλιτέχνης παρουσιάζει οραματικά σχέδια για την προστασία της τέχνης και των ανθρώπων της», επεξηγεί η κυρία Κοσκινά.

«Τα έργα αυτά αποκαλύπτουν ταυτόχρονα τους σύνθετους τρόπους σκέψης του και κατέχουν μια ιδιαίτερα σημαντική θέση στο έργο του, καθώς φιλοτεχνήθηκαν στην αρχή της καλλιτεχνικής του ωριμότητας και παραμένουν επίκαιρα. Αποτελούν δε, σε μεγάλο βαθμό, ‘‘αποκρυσταλλώσεις’’ των βιωμάτων και των προθέσεών του».

Πρόκειται για μια σειρά έργων, που ξεκίνησε στις αρχές του ’90, όταν ως νέος καλλιτέχνης ο Φαμπρ προσέφερε καταφύγιο στο εργαστήριό του σε χιλιανούς μετανάστες. Μόνον μία φορά έχουν παρουσιαστεί ωστόσο ως τώρα, συγκεκριμένα το 2006 στο Φλαμανδικό Κοινοβούλιο στις Βρυξέλλες, στο πλαίσιο της έκθεσης Denkmodellen (Thinking Models), σε επιμέλεια του Φλορ Μπεξ.

Το μπλε στιλό στην τέχνη

Μονοχρωματικά, φτιαγμένα με μπλε στιλό τα έργα της ενότητας Night Diary Drawings αποτυπώνονται ως «αποφθέγματα» του καλλιτέχνη, στοχασμοί που αφορούν την τέχνη, τη λειτουργία της και τον ρόλο της. «Ο Γιαν Φαμπρ είναι ο πρώτος καλλιτέχνης που χρησιμοποίησε συστηματικά και συνεχώς μέχρι σήμερα το κοινό στυλό Bic για τη δημιουργία έργων τέχνης, ξεκινώντας από το τέλος της δεκαετίας του ’70, όταν δεν ήταν ακόμα 20 ετών.

Αν και η επιλογή του αρχικά οφειλόταν σε λόγους οικονομικούς και πρακτικούς, καθώς η χρήση του Bic σε χαρτί του παρείχε ένα φθηνό και εύχρηστο μέσο έκφρασης, χρησιμοποίησε αυτήν την πρακτική για πολύ πιο σύνθετα έργα, εγκαταστάσεις μεγάλων διαστάσεων, ποιητικές δράσεις, ακόμη και performances, ανοίγοντας τον δρόμο σε πολλούς άλλους καλλιτέχνες».

Τα έργα αυτά εκτίθενται για πρώτη φορά στην γκαλερί Crux και αποτελούν μέρος της εν εξελίξει σειράς Night Diary Drawings, ενός διαρκούς εγχειρήματος λογοτεχνικής και εικαστικής δημιουργίας, το οποίο συνεχίζεται έως σήμερα.

Το προσωπικό σύμπαν του δημιουργού

«Καλλιτέχνη της συνοχής» χαρακτηρίζει ο ίδιος τον εαυτό του, καθώς συγχωνεύει στοιχεία από διαφορετικούς κλάδους, ακολουθώντας την τεκμηριωμένη θεωρία και πρακτική σε όλους τους κλάδους. Μέσω αυτής της διεπιστημονικής προσέγγισης, προσφέρει συνεχώς νέες ερμηνείες, ενώ δημιουργεί ένα έντονα προσωπικό εικαστικό ρεπερτόριο, ένα μοναδικό και συνεκτικό σύμπαν με επαναλαμβανόμενα σύμβολα και μοτίβα.

Με καλλιτεχνική εμβέλεια εξάλλου, που εκτείνεται πέρα από τους παραδοσιακούς χώρους γκαλερί, ο Γιαν Φαμπρ ήταν ο πρώτος σύγχρονος καλλιτέχνης που πραγματοποίησε ατομικές εκθέσεις σε διάσημα ιδρύματα όπως το Μουσείο του Λούβρου στο Παρίσι (2008) και το Ερμιτάζ στην Αγία Πετρούπολη (2017), ενσωματώνοντας έργα τέχνης σε διάφορους δημόσιους χώρους. Όπως στο The Royal Palace (2002), στα Musées Royaux des Beaux-Arts στις Βρυξέλλες (2013), στον Καθεδρικό Ναό της Παναγίας στην Αμβέρσα (2015), στην Εκκλησία του Αγίου Αυγουστίνου της Αμβέρσας/AMUZ (2018) και στον Καθεδρικό Ναό στη Νάπολη (2023).

Με την έκθεση «The Quiet Source» στη Scuola Grande di San Rocco στην Βενετία συνομιλεί εξάλλου φέτος με τον Τιντορέτο, στο πλαίσιο της 61ης Μπιενάλε, που διαρκεί ως τις 22 Νοεμβρίου.

Η έκθεση στην Αθήνα όμως, όπως και ο κύκλος μονολόγων στο Θέατρο Σταθμός (6–21 Νοεμβρίου) είναι αφιερωμένα στη μνήμη του Ντένη Ζαχαρόπουλου (1952–2026), αγαπημένου φίλου του, διακεκριμένου ιστορικού τέχνης, επιμελητή και διανοητή, με τον οποίο τον συνέδεε ένας πολυετής διάλογος και η βαθιά πίστη στην ελευθερία της τέχνης.

Πληροφορίες

Γκαλερί Crux: Σέκερη 4, τηλ.213 0458911
Έκθεση: Γιαν Φαμπρ «Thinking Models & Night Diary Drawings»
Διάρκεια: 11 Νοεμβρίου έως 31 Δεκεμβρίου

Διαβάστε επίσης 

Αυτό είναι το σπίτι των 600 τ.μ. του Γιάννη Κούστα στις Σπέτσες – Εικόνες

Πώς είναι να φωτογραφίζεις τον Τραμπ και τον Πούτιν; Ο Platon ξέρει

Το μυστικό του Μιχαήλ Άγγελου στη ζωγραφική – Η αποκάλυψη στη «Δευτέρα παρουσία»