Μέση Ανατολή: Πενταπλάσιες οι ακυρώσεις πτήσεων – Ο πόλεμος πλήττει τις αερομεταφορές

Η χρονιά προμηνυόταν ήδη δύσκολη για τις αεροπορικές εταιρείες της Μέσης Ανατολής. Η κατάσταση επιδεινώθηκε ακόμη περισσότερο τον Οκτώβριο, όταν πύραυλοι έπληξαν το αεροδρόμιο της σαουδαραβικής πρωτεύουσας, σκοτώνοντας περισσότερους από 12 ανθρώπους και αναγκάζοντας τις αρχές να αναστείλουν τη λειτουργία του.

Από τη φονικότερη επίθεση, στις 10 Οκτωβρίου, έως τις 27 του μήνα, ακυρώθηκε περίπου το 94% των 4.345 πτήσεων που είχαν προγραμματιστεί να αναχωρήσουν από το Διεθνές Αεροδρόμιο Βασιλιά Χαλίντ του Ριάντ, σύμφωνα με στοιχεία της Cirium. Η εξέλιξη αυτή επιτάχυνε μια τάση που είχε ξεκινήσει με τον πόλεμο με το Ιράν.

Παρά τις δεκαετίες πολεμικών συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή, ο αεροπορικός κλάδος του Κόλπου είχε καταφέρει να οικοδομήσει μια εικόνα σταθερότητας, μετατρέποντας την περιοχή σε σημαντικό κόμβο μετεπιβίβασης για ταξιδιώτες μεγάλων αποστάσεων. Ο πόλεμος με το Ιράν και οι επιθέσεις των ανταρτών Χούθι στο Ριάντ και σε άλλες περιοχές κατέρριψαν αυτή την εικόνα, εμπλέκοντας άμεσα αεροπορικές εταιρείες, αεροδρόμια και υποστηρικτικές υποδομές στην ένοπλη σύγκρουση.

«Οι περιφερειακές εξελίξεις του τελευταίου διαστήματος έχουν ρίξει τη σκιά τους στον τομέα της πολιτικής αεροπορίας, στην αεροπορική κίνηση, στα επίπεδα ζήτησης και στην επιχειρησιακή δυναμικότητα των αεροπορικών εταιρειών», δήλωσε ο Abdulaziz Al-Duailej, πρόεδρος της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας της Σαουδικής Αραβίας, σε πρόσφατη συνάντηση με ομολόγους του στην Ντόχα.

Οι αριθμοί αποτυπώνουν το μέγεθος των επιπτώσεων. Από την 1η Φεβρουαρίου έως τις 27 Οκτωβρίου ακυρώθηκαν συνολικά 26.561 πτήσεις σε τρία από τα μεγαλύτερα αεροδρόμια της περιοχής — του Ντουμπάι, της Ντόχα και του Ριάντ. Ο αριθμός είναι πενταπλάσιος σε σύγκριση με έναν χρόνο νωρίτερα.

Παράλληλα, οι προγραμματισμένες πτήσεις από το αεροδρόμιο Βασιλιά Χαλίντ, το Διεθνές Αεροδρόμιο του Ντουμπάι και το Διεθνές Αεροδρόμιο Χαμάντ του Κατάρ μειώθηκαν σχεδόν κατά 21%, σύμφωνα με τη Cirium. Αυτό σημαίνει ότι φέτος καταγράφονται περισσότερες ακυρώσεις σε ένα ήδη περιορισμένο πρόγραμμα δρομολογίων.

Οι επιθέσεις ανάγκασαν τη Riyadh Air, τη νεότερη αεροπορική εταιρεία της Σαουδικής Αραβίας, να μεταφέρει τη δραστηριότητά της σε άλλο αεροδρόμιο, περίπου 400 χιλιόμετρα μακριά, και να εκτελεί περιορισμένο πρόγραμμα πτήσεων μέχρι νεωτέρας, σύμφωνα με την ιστοσελίδα της.

Η Air France παρέτεινε πρόσφατα την αναστολή των πτήσεών της προς το Ριάντ έως τις 12 Δεκεμβρίου. Η KLM ακύρωσε τα δρομολόγιά της προς την πρωτεύουσα και την Νταμάμ έως τις 27 Νοεμβρίου.

Οι επιθέσεις σε «αεροδρόμια εξασφαλίζουν μεγάλη προβολή —μέσω της καταστροφής που προκαλούν— και αυτή είναι η στρατηγική», δήλωσε η Ameneh Mehvar, ειδική για τη Μέση Ανατολή στον οργανισμό παρακολούθησης συγκρούσεων ACLED.

«Δεν πρόκειται μόνο για το συγκεκριμένο κόστος που προκαλούν, αλλά για τις επιπτώσεις που θα ακολουθήσουν», πρόσθεσε.

Τα υψηλά έσοδα από το πετρέλαιο, η στρατηγική γεωγραφική θέση ανάμεσα στην Ευρώπη και την Ασία και η σχετική προστασία από τις συγκρούσεις γειτονικών περιοχών ενίσχυσαν την ανάπτυξη του αεροπορικού κλάδου στον Κόλπο.

Τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά: το αεροδρόμιο του Ντουμπάι ξεπέρασε το Χίθροου του Λονδίνου το 2014 και αναδείχθηκε στο πιο πολυσύχναστο διεθνές αεροδρόμιο του κόσμου, ενώ εταιρείες όπως οι Emirates, Etihad και Qatar Airways αποσπούν διεθνείς διακρίσεις για τις υπηρεσίες τους.

Η δυναμική αυτή επιβραδύνθηκε σημαντικά μετά τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου και την αναζωπύρωση της μακροχρόνιας σύγκρουσης ανάμεσα στη Σαουδική Αραβία και τους Χούθι.

«Η Μέση Ανατολή αναμένεται να καταγράψει τη μεγαλύτερη επιδείνωση της κερδοφορίας μεταξύ όλων των περιοχών», ανέφερε η Διεθνής Ένωση Αεροπορικών Μεταφορών (IATA) σε έκθεση του Ιουνίου. Επικαλέστηκε την έκθεση της περιοχής σε διαταραχές των δικτύων πτήσεων, στη μεταβλητότητα των τιμών των καυσίμων και στις μεταβολές της κίνησης επιβατών με ανταπόκριση.

Οι Χούθι, που εδρεύουν στην Υεμένη, έβαλαν στο στόχαστρο και άλλες σαουδαραβικές εγκαταστάσεις, στην Άμπχα, την Τζιζάν, τη Νατζράν και την Νταμάμ. Προειδοποίησαν επίσης τις αεροπορικές εταιρείες ότι θα απαντούν με «αεροδρόμιο για αεροδρόμιο, αποκλεισμό για αποκλεισμό και κλιμάκωση για κλιμάκωση».

Οι συνέπειες επεκτείνονται σε αεροδρόμια ολόκληρης της περιοχής. Το αεροδρόμιο του Ντουμπάι μετέθεσε χρονικά την επίτευξη του στόχου του για την επιβατική κίνηση, οι πτήσεις ξένων αεροπορικών εταιρειών από το Χαμάντ ανεστάλησαν για περίπου δύο μήνες και τα ταξίδια με ανταπόκριση μέσω του Διεθνούς Αεροδρομίου του Κουβέιτ εξακολουθούν να μην πραγματοποιούνται.

«Καθώς η σύγκρουση συνεχίζεται και σημειώνονται νέα περιστατικά ασφαλείας, οι επιπτώσεις θα μπορούσαν να επεκταθούν και στο 2027», δήλωσε ο Ρίκο Λούμαν, ανώτερος οικονομολόγος για τους κλάδους μεταφορών και logistics στην ING.

Το Ιράν ανέφερε ζημιές διαφορετικής έκτασης σε περισσότερα από 24 αεροδρόμια από αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα. Το αεροδρόμιο του Μπαχρέιν φέρεται να επλήγη στα πρώτα στάδια της σύγκρουσης, ενώ τρία ιδιωτικά αεροσκάφη υπέστησαν ζημιές στο αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν του Ισραήλ.

«Εδώ και χρόνια, τα κράτη του Κόλπου προσπαθούν να διαφοροποιήσουν τις οικονομίες τους και να μειώσουν την εξάρτηση από το πετρέλαιο», δήλωσε ο Ζιάντ Νταούντ, επικεφαλής οικονομολόγος για τις αναδυόμενες αγορές στο Bloomberg Economics.

«Η μεγαλύτερη επιτυχία τους είναι, κατά μία άποψη, τα logistics — τα αεροδρόμια και τα λιμάνια», ανέφερε. «Τώρα, ο πόλεμος απειλεί όχι μόνο τις εξαγωγές ενέργειας, αλλά και μία από τις πιο επιτυχημένες προσπάθειές τους να προχωρήσουν πέρα από το πετρέλαιο».

Διαβάστε επίσης 

ΗΠΑ: Οι ενδιάμεσες εκλογές και τα σημάδια υποχώρησης του παγκόσμιου τραμπισμού

Χαμενεΐ: Εντολή για αντίποινα «χωρίς γεωγραφικούς περιορισμούς» σε νέα επίθεση

Συμμαχία Quad: Συνάντηση Ρούμπιο με τους τρεις ΥΠΕΞ ενόψει συνόδου κορυφής στη Μανίλα