«Χωριάτικο»: Η αυτοκρατορία των «αχυρανθρώπων», οι 340 εταιρείες και η διαδρομή του χρήματος – Τι αποκαλύπτει η δικογραφία των 850 σελίδων

Μια επιχειρηματική αυτοκρατορία με εκατοντάδες εταιρείες, δεκάδες παρένθετα πρόσωπα, τραπεζικούς λογαριασμούς σε διαφορετικές χώρες και δραστηριότητες που εκτείνονταν από την αρτοποιία μέχρι τη νυχτερινή διασκέδαση και τον τουρισμό αποκαλύπτεται στην ογκώδη δικογραφία για την υπόθεση της αλυσίδας φούρνων «Το Χωριάτικο».

Πίσω από τις γνωστές εμπορικές επωνυμίες, τις συνεχείς αλλαγές εταιρικών σχημάτων και την εναλλαγή διαχειριστών, οι αστυνομικές αρχές εκτιμούν ότι λειτουργούσε ένας οργανωμένος μηχανισμός, ο οποίος επέτρεπε τη συνέχιση της επιχειρηματικής δραστηριότητας, την ώρα που σημαντικές οικονομικές υποχρεώσεις προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία παρέμεναν ανεξόφλητες.

Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται ο επιχειρηματίας Άγγελος Γιαννακόπουλος, ο οποίος εμφανίζεται από τις διωκτικές αρχές ως ο φερόμενος επικεφαλής του πολυπλόκαμου δικτύου.

Η υπόθεση έχει λάβει τεράστιες διαστάσεις, με 149 κατηγορουμένους, δεκάδες συλλήψεις και εκατοντάδες εταιρείες που έχουν τεθεί στο μικροσκόπιο των Αρχών. Το ύψος της φερόμενης φοροδιαφυγής και της οικονομικής ζημίας μπορεί τελικά να φτάνει τα 170 εκατ. ευρώ.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και ο μηχανισμός της απάτης που περιγράφεται στη δικογραφία: Επιχειρήσεις οι οποίες φέρονται να άλλαζαν διαχειριστές και νομική μορφή, πρόσωπα χωρίς ουσιαστική οικονομική δυνατότητα που εμφανίζονταν να αναλαμβάνουν εταιρικές υποχρεώσεις, επαγγελματικά ακίνητα που παρέμεναν σταθερά και ένα πλέγμα συναλλαγών που οδηγούσε ακόμη και εκτός Ελλάδας.

Με άλλα λόγια, οι ερευνητές δεν εξετάζουν μόνο μεμονωμένες περιπτώσεις φοροδιαφυγής, αλλά την πιθανή λειτουργία ενός συστήματος στο οποίο η πραγματική επιχειρηματική δραστηριότητα και η τυπική νομική ευθύνη εμφανίζονταν διαχωρισμένες.

Στην καρδιά της υπόθεσης βρίσκεται ένα εκτεταμένο εταιρικό δίκτυο, το οποίο, φέρεται να περιλαμβάνει τουλάχιστον 340 επιχειρήσεις. Οι εταιρείες αυτές δεν δραστηριοποιούνταν αποκλειστικά στον χώρο της αρτοποιίας.

Το δίκτυο φέρεται να είχε παρουσία στην εστίαση, τη ζαχαροπλαστική, τις τουριστικές υπηρεσίες, τα ξενοδοχεία, τα beach bars, τη νυχτερινή διασκέδαση και άλλους επιχειρηματικούς κλάδους.

Η γεωγραφική διασπορά ήταν επίσης σημαντική, με δραστηριότητες στην Αττική, τη Θεσσαλία, τη Μύκονο και τη Ρόδο.

Εντυπωσιακό είναι επίσης το γεγονός ότι πολλές από αυτές τις εταιρείες δεν λειτουργούσαν ως πραγματικά ανεξάρτητες επιχειρηματικές μονάδες.

Αντίθετα, φέρονται να συνδέονταν μεταξύ τους μέσω κοινών προσώπων, επαγγελματικών εγκαταστάσεων, μισθώσεων και οικονομικών συναλλαγών.

Όταν μία εταιρεία συγκέντρωνε σημαντικές οφειλές, μπορούσε, σύμφωνα με τον περιγραφόμενο μηχανισμό, να αντικατασταθεί στην πράξη από ένα νέο εταιρικό σχήμα.

Η επιχειρηματική δραστηριότητα συνεχιζόταν, ενδεχομένως ακόμη και στον ίδιο χώρο, αλλά οι οικονομικές υποχρεώσεις παρέμεναν συνδεδεμένες με την προηγούμενη εταιρεία.

Οι «αχυράνθρωποι», οι ανύπαρκτοι διαχειριστές

Μία από τις πιο εντυπωσιακές πτυχές της υπόθεσης αφορά τα πρόσωπα που εμφανίζονταν ως ιδιοκτήτες, εταίροι ή διαχειριστές επιχειρήσεων.

Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία της δικογραφίας, οι Αρχές έχουν εντοπίσει περιπτώσεις παρένθετων προσώπων, αλλά και εταιρικές εγγραφές που συνδέονται με ανύπαρκτες ταυτότητες ή ανθρώπους που είχαν αποβιώσει.

Ειδικότερα, γίνεται αναφορά σε 13 ανύπαρκτα πρόσωπα που φέρονται να χρησιμοποιούσαν πλαστά ευρωπαϊκά έγγραφα, καθώς και σε έξι αποβιώσαντες που εμφανίζονταν σε εταιρικά σχήματα.

Σε άλλες περιπτώσεις, ως διαχειριστές εμφανίζονταν άνθρωποι με περιορισμένη οικονομική επιφάνεια, οι οποίοι φέρονται να αναλάμβαναν έναντι αμοιβής την τυπική εκπροσώπηση επιχειρήσεων.

Οι πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί κάνουν λόγο για αμοιβές που μπορούσαν να φτάσουν περίπου τα 1.000 ευρώ.

Ο ρόλος των λεγόμενων «αχυρανθρώπων» είναι καθοριστικός για την κατανόηση του μηχανισμού.

Τα πρόσωπα αυτά λειτουργούσαν ως ένα ενδιάμεσο επίπεδο ανάμεσα στην πραγματική διοίκηση και στις επίσημες εταιρικές καταχωρίσεις.

Με αυτόν τον τρόπο, η ευθύνη για φορολογικές παραβάσεις, ασφαλιστικές εισφορές ή άλλες οικονομικές υποχρεώσεις μπορούσε να εμφανίζεται ότι βαρύνει πρόσωπα που δεν είχαν τον ουσιαστικό έλεγχο της επιχείρησης.

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της έρευνας είναι ο ρόλος των επαγγελματικών ακινήτων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί, ο Άγγελος Γιαννακόπουλος φέρεται να είχε αναπτύξει ένα εκτεταμένο δίκτυο μισθώσεων, υπεκμισθώσεων και παραχωρήσεων επαγγελματικών χώρων.

Οι επαγγελματικές εγκαταστάσεις μπορούσαν να παραμένουν οι ίδιες, ακόμη και όταν άλλαζαν οι εταιρείες που εμφανίζονταν ως εκμεταλλεύτριες.

Έτσι, ένα κατάστημα μπορούσε να συνεχίζει τη λειτουργία του χωρίς ουσιαστική μεταβολή για τον πελάτη, ενώ στα επίσημα εταιρικά στοιχεία εμφανιζόταν διαφορετικός φορέας εκμετάλλευσης.

Η αστυνομική έρευνα αποδίδει ιδιαίτερη σημασία σε αυτή τη συνέχεια, καθώς θεωρεί ότι αποτελούσε ένδειξη διατήρησης του πραγματικού ελέγχου.

Από οικονομική άποψη, η συγκεκριμένη πρακτική παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Σε μια κανονική επιχειρηματική αναδιάρθρωση, η αλλαγή εταιρείας ή διαχειριστή μπορεί να αποτελεί απολύτως νόμιμη διαδικασία.

Όταν όμως οι αλλαγές αυτές συνδυάζονται με συστηματική δημιουργία οφειλών, κοινά πρόσωπα, αμφισβητούμενους διαχειριστές και επαναλαμβανόμενες μεταβιβάσεις, δημιουργούνται ενδείξεις που δικαιολογούν ενδελεχή έλεγχο.

Αυτό ακριβώς καλείται να αποσαφηνίσει η Δικαιοσύνη.

Ο επιχειρηματίας που εμφανιζόταν ως υπάλληλος

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα στοιχεία που φέρονται να προκύπτουν από το πληροφοριακό σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ».

Ο Άγγελος Γιαννακόπουλος εμφανιζόταν από το 2017 να απασχολείται με διαφορετικές επαγγελματικές ιδιότητες σε επιχειρήσεις που συνδέονταν με τον ίδιο ή με πρόσωπα του περιβάλλοντός του.

Φέρεται να είχε δηλωθεί κατά καιρούς ως υπάλληλος ασφαλείας, εργάτης αρτοποιίας, ζαχαροπλάστης, μάγειρας, υπάλληλος γραφείου, ταμίας, γενικός διευθυντής και διευθυντικό στέλεχος.

Σε άλλη επιχείρηση, στην Καλλιθέα, είχε δηλωθεί ως διευθυντικό στέλεχος, ιδιότητα που, σύμφωνα με την αστυνομική έρευνα, φέρεται να χρησιμοποιούνταν για να δικαιολογεί τη συχνή παρουσία του στον επαγγελματικό χώρο.

Οι αστυνομικοί εξετάζουν κατά πόσον οι συγκεκριμένες εργασιακές σχέσεις εξυπηρετούσαν τη δυνατότητα παρουσίας και παρέμβασης του επιχειρηματία στις εταιρείες χωρίς να εμφανίζεται πάντοτε ως ο νόμιμος εκπρόσωπός τους.

Ακόμη πιο σύνθετο είναι το οικονομικό σκέλος της υπόθεσης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί από την έρευνα, περισσότερα από 300 φυσικά και νομικά πρόσωπα συνδέονται με περίπου 520 τραπεζικούς λογαριασμούς σε 11 χώρες.

Οι Αρχές εξετάζουν εάν μέρος του συγκεκριμένου δικτύου χρησιμοποιήθηκε για τη μεταφορά, απόκρυψη ή διαχείριση εσόδων που συνδέονται με τις ερευνώμενες δραστηριότητες.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στις συναλλαγές μέσω POS. Σύμφωνα με δημοσιευμένες πληροφορίες, ορισμένα τερματικά πληρωμών φέρονται να συνδέονταν με τραπεζικούς λογαριασμούς εκτός Ελλάδας.

Μεταξύ των χωρών που αναφέρονται στα ρεπορτάζ περιλαμβάνονται η Ιρλανδία, η Δανία και άλλες ευρωπαϊκές δικαιοδοσίες.

Το κρίσιμο ζήτημα για τους ερευνητές είναι να διαπιστώσουν ποιος ήταν ο πραγματικός δικαιούχος των χρημάτων, πού κατέληγαν τα έσοδα από τις εμπορικές δραστηριότητες και αν αποδίδονταν οι προβλεπόμενοι φόροι.

Οι ηλεκτρονικές πληρωμές αφήνουν τραπεζικά ίχνη, ωστόσο η ύπαρξη πολλών εταιρειών και λογαριασμών σε διαφορετικές χώρες μπορεί να καταστήσει ιδιαίτερα απαιτητική την ανασύνθεση των οικονομικών ροών.

Για τον λόγο αυτό, η διερεύνηση της υπόθεσης αποκτά και διασυνοριακό χαρακτήρα.

Οι Αρχές καλούνται να διασταυρώσουν εταιρικά δεδομένα, κινήσεις λογαριασμών και πληροφορίες από διαφορετικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, προκειμένου να προσδιοριστεί η πραγματική προέλευση και ο τελικός προορισμός των χρημάτων.

Από τα beach bars της Μυκόνου στα μετρητά και τις βαλίτσες

Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκονται επίσης επιχειρηματικές δραστηριότητες στη Μύκονο και τη Ρόδο.

Η παρουσία του δικτύου σε δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς παρουσιάζει ιδιαίτερο οικονομικό ενδιαφέρον, καθώς πρόκειται για αγορές με υψηλούς τζίρους και σημαντική διακίνηση μετρητών κατά τη θερινή περίοδο.

Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία από τις καταγεγραμμένες συνομιλίες, πρόσωπα που συνδέονται με την υπόθεση φέρονται να συζητούσαν τρόπους μεταφοράς χρημάτων εκτός Ελλάδας.

Σε μία από τις συνομιλίες, διαχειριστής επιχείρησης στη Μύκονο εμφανίζεται να αναζητά πληροφορίες για τα όρια μεταφοράς μετρητών σε αεροπορικό ταξίδι και για τα έγγραφα που θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν την προέλευσή τους.

Η συγκεκριμένη συνομιλία αποτελεί ένα από τα στοιχεία που εξετάζονται στο πλαίσιο της ευρύτερης οικονομικής έρευνας.

Δεν αποδεικνύει αυτοτελώς παράνομη μεταφορά χρημάτων, αλλά αναδεικνύει το ενδιαφέρον των Αρχών για τη διαχείριση των εισπράξεων και τη διαδρομή των μετρητών.

Επιπλέον, ερευνώνται οι σχέσεις των επιχειρήσεων με τις μισθώσεις παραλιών, τις τουριστικές εγκαταστάσεις και τα πρόσωπα που εμφανίζονταν ως νόμιμοι εκπρόσωποι.

Η οικονομική έρευνα επεκτείνεται και στις προσωπικές δαπάνες που φέρονται να συνδέονται με πρόσωπα του δικτύου.

Γίνεται αναφορά σε πολυτελή αυτοκίνητα, μεταξύ των οποίων Lamborghini, αλλά και σε αγορές ειδών υψηλής αξίας από οίκους όπως οι Dior και Cartier.

Οι Αρχές εξετάζουν κατά πόσον οι συγκεκριμένες αγορές δικαιολογούνταν από τα δηλωμένα εισοδήματα και ποια ήταν η προέλευση των χρημάτων που χρησιμοποιήθηκαν.

Το «λάδι», τα δώρα και οι επαφές με δημόσιους λειτουργούς

Μία από τις σοβαρότερες πτυχές της υπόθεσης αφορά τις επαφές που φέρονται να διατηρούσαν πρόσωπα του δικτύου με υπαλλήλους δημόσιων υπηρεσιών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί, στο μικροσκόπιο βρίσκονται επαφές με στελέχη του ΕΦΚΑ, φορολογικών υπηρεσιών, της Επιθεώρησης Εργασίας και άλλων ελεγκτικών μηχανισμών.

Ιδιαίτερη αίσθηση έχει προκαλέσει η αναφορά σε καταχωρίσεις με τη λέξη «λάδι», δίπλα σε ονόματα και χρηματικά ποσά.

Οι Αρχές εξετάζουν εάν οι συγκεκριμένες καταγραφές σχετίζονται με ενδεχόμενες δωροδοκίες ή άλλες παράνομες συναλλαγές.

Παράλληλα, στη δικογραφία φέρονται να περιλαμβάνονται αναφορές σε δώρα προς δημόσιους υπαλλήλους, ακόμη και σε είδη μικρής αξίας, τα οποία εξετάζονται σε συνάρτηση με πιθανές εξυπηρετήσεις.

Οι πληροφορίες κάνουν λόγο για επτά δημόσιους λειτουργούς των οποίων οι επαφές με πρόσωπα του δικτύου ελέγχονται. Στο ίδιο πλαίσιο εξετάζονται καταγγελίες για ενδεχόμενη ενημέρωση επιχειρηματιών σχετικά με επικείμενους ελέγχους σε νυχτερινά καταστήματα.

Η αστυνομική έρευνα περιλαμβάνει επίσης στοιχεία για τον τρόπο επικοινωνίας και τις εσωτερικές σχέσεις των προσώπων που εμπλέκονται.

Ο Άγγελος Γιαννακόπουλος φέρεται να χρησιμοποιούσε διαφορετικά ονόματα, μεταξύ των οποίων «Νεκτάριος» και «Φάνης», ενώ σε συνομιλίες άλλων προσώπων εμφανίζεται η προσφώνηση «Μεγάλος».

Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία, χρησιμοποιούσε περισσότερες από μία τηλεφωνικές συνδέσεις, ενώ οι Αρχές επιχείρησαν να συσχετίσουν τις επικοινωνίες με τις επαγγελματικές εγκαταστάσεις και τις μετακινήσεις του.

Σε καταγεγραμμένους διαλόγους μεταξύ κατηγορουμένων γίνονται αναφορές σε εσωτερικές αρμοδιότητες, αλλαγές προσώπων και διαχείριση χρημάτων.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στις αναφορές για τη διαχείριση των φιλοδωρημάτων και στον τρόπο με τον οποίο φέρονται να λαμβάνονταν οι αποφάσεις.

Η αποκάλυψη του οικονομικού δικτύου συνδέεται με μια διαφορετική και εξαιρετικά σοβαρή ποινική υπόθεση.

Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία, η έρευνα της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος ξεκίνησε από καταγγελίες για φερόμενη εκμετάλλευση αλλοδαπών γυναικών σε χώρους νυχτερινής διασκέδασης.

Οι καταγγελίες περιέγραφαν πρακτικές στρατολόγησης γυναικών με υποσχέσεις εργασίας, οι οποίες στη συνέχεια φέρονται να εξαναγκάζονταν σε παροχή σεξουαλικών υπηρεσιών.

Στο πλαίσιο της έρευνας πραγματοποιήθηκαν παρακολουθήσεις, επισυνδέσεις και άλλες ανακριτικές ενέργειες, οι οποίες οδήγησαν τις Αρχές στη διερεύνηση ενός ευρύτερου πλέγματος επιχειρηματικών δραστηριοτήτων.

Η οικονομική έρευνα επεκτάθηκε στη συνέχεια σε φορολογικά στοιχεία, ασφαλιστικές υποχρεώσεις, εταιρικά μητρώα και τραπεζικές συναλλαγές.

Έτσι, μια αρχική διερεύνηση για ιδιαίτερα σοβαρά αδικήματα κατά της προσωπικής ελευθερίας εξελίχθηκε σε μία από τις μεγαλύτερες υποθέσεις οικονομικού εγκλήματος που έχουν απασχολήσει πρόσφατα τις ελληνικές διωκτικές αρχές.

Οι επιμέρους κατηγορίες εξετάζονται κατά περίπτωση και δεν αφορούν κατ’ ανάγκη όλους τους εμπλεκομένους.

Η υπόθεση «Χωριάτικο» βρίσκεται πλέον ενώπιον της Δικαιοσύνης, με τις απολογίες των κατηγορουμένων και την αξιολόγηση του εκτεταμένου αποδεικτικού υλικού να αποτελούν τα επόμενα κρίσιμα στάδια.

Οι αστυνομικές εκτιμήσεις και τα στοιχεία της δικογραφίας θα πρέπει να εξεταστούν δικαστικά, ενώ οι κατηγορούμενοι διατηρούν το τεκμήριο αθωότητας.

Το μέγεθος του εταιρικού δικτύου, οι φερόμενες πρακτικές χρήσης παρένθετων προσώπων, οι τραπεζικές διασυνδέσεις με το εξωτερικό και οι επαφές με δημόσιους λειτουργούς συνθέτουν μια ιδιαίτερα σύνθετη υπόθεση.

Διαβάστε επίσης:

Χωριάτικο: Από τους φούρνους στα beach bars – Η Lamborghini, το Range Rover και οι αγορές από Cartier και Dior
 

«Χωριάτικο»: Ο Βουρλιώτης εντόπισε τραπεζικούς λογαριασμούς κατηγορουμένων στην Ιρλανδία – Ζητήθηκε η δέσμευση των καταθέσεων
 

Ρίζος Ρίζος: Από το 2013 στο «Χωριάτικο» – Οι offshore, τα 750.000 ευρώ και η σύλληψη 13 χρόνια μετά