Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: Ανοιχτός ο δρόμος για την έναρξη ενός μεγάλου έργου

Με την μείωση του ύψους της πρόσοψης του νέου Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου επί της Πατησίων κατά τρία μέτρα –ένα ζήτημα που έχει προκαλέσει πολλές συζητήσεις- και την αξιοσημείωτη  φράση του Ντέιβιντ Τσίπερφιλντ για μια «Σημαντική μέρα, ένα σημαντικό σταθμό σε μια μακρά διαδρομή» να σηματοδοτεί το τέλος μιας εξαιρετικά απαιτητικής  προετοιμασίας, τόσο το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο όσο και το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων ενέκριναν σήμερα την οριστική μελέτη του έργου αναβάθμισης και επέκτασης του μουσείου.

Νωρίτερα μάλιστα, ο διάσημος βρετανός αρχιτέκτονας είχε μία κατ΄ ιδίαν συνάντηση με μέλη του ΚΑΣ στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο στο πλαίσιο μιας εποικοδομητικής συζήτησης για την ανάπτυξη αυτού του σπουδαίου έργου για τον ελληνικό πολιτισμό.

Σε σχέδια του ίδιου, σε συνεργασία με το γραφείο Αλέξανδρου Ν. Τομπάζη, όπως είναι γνωστό, και με όλες τις μελέτες εγκεκριμένες αυτό το έργο μπορεί να μπει έτσι, σε φάση υλοποίησης με στόχο την πλήρη αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό του κτηριακού συγκροτήματος του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου και  του Επιγραφικού.  Βασικός στόχος, η ολοκληρωμένη χωρική αναδιοργάνωση των υφιστάμενων κτηρίων και η λειτουργική και αρμονική σύνδεσή τους με τους νέους χώρους της υπόγειας επέκτασης.

Ιδιαίτερη σημασία εξάλλου, δίνεται στον σχεδιασμό της νέας εισόδου προς την υπόγεια επέκταση από τον Κήπο του μουσείου, καθώς και στον συνολικό επανασχεδιασμό του, με στόχο την ανάδειξή του ως υπαίθριου χώρου υψηλής αισθητικής.

Οι υποδομές           

Σε τρεις βασικές κτηριακές ενότητες οργανώνεται το έργο, και συγκεκριμένα στο κτήριο Τσίλερ (τέλη 19^ου αιώνα) με την επέκταση που έλαβε από τον Πάτροκλο Καραντινό για τη δημιουργία του Επιγραφικού Μουσείου (μέσα 20ού αιώνα), στο κτήριο Νομικού (η μεγάλη επέκταση του ΕΑΜ το 1932-1939) και τέλος στο κτήριο της νέας επέκτασης Τσίπερφιλντ. Με αυτήν τελευταία επιτυγχάνεται  τώρα σημαντική αύξηση των εκθεσιακών χώρων του μουσείου ενώ προστίθενται οι απαιτούμενες υποδομές για τους επισκέπτες.

Η νέα είσοδος τοποθετείται επί της οδού Πατησίων και ακολουθεί μια μεγάλη πλατεία που καταλήγει  στο μνημειακό νεοκλασικό κτήριο, η εμβληματική εικόνα του οποίου παραμένει ανέγγιχτη. Για να διασφαλιστεί εξάλλου η λειτουργικότητα του συνόλου των κτηρίων δημιουργούνται εσωτερικές συνδέσεις μεταξύ της επέκτασης και του μνημείου.

Απόλυτα σύγχρονες είναι και οι υποδομές που αφορούν τους επισκέπτες, με τη δημιουργία  χώρων για εισιτήρια και πληροφορίες, ερμάρια για φύλαξη αντικειμένων και βεστιάριο, όπως και εγκαταστάσεις υγιεινής.  Επίσης, αμφιθέατρο στην οδό Τοσίτσα, πωλητήριο του μουσείου (στη γωνία των οδών Πατησίων και Βασ. Ηρακλείου), εστιατόριο (στη γωνία Πατησίων και Τοσίτσα) αλλά και χώρους περιοδικών εκθέσεων κατά μήκος της οδού Βασ. Ηρακλείου.

Ακόμη, στο πρώτο επίπεδο του μνημείου, βρίσκονται οι δίοδοι προς το καφέ με την καταπράσινη, απομονωμένη αυλή του στα βόρεια, καθώς και προς το Επιγραφικό Μουσείο με την αυλή του στα νότια. (Και οι δύο εξωτερικοί χώροι θα εμπλουτιστούν με μαρμάρινες πέργκολες). Στη συνέχεια, ανεβαίνοντας την κύρια σκάλα, στο δεύτερο επίπεδο πλέον,  οι σκάλες ή οι ανελκυστήρες θα φέρνουν τον επισκέπτη στον ιστορικό προθάλαμο του Εθνικού Αρχαιολογικού.

Ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός

Η εγκεκριμένη μουσειολογική  ιδέα και προμελέτη περιλαμβάνει μια πλήρη διαδρομή επισκεπτών, που σκιαγραφεί την εξέλιξη του ελληνικού πολιτισμού από τη Νεολιθική Εποχή έως την Ύστερη Αρχαιότητα. Για την εξυπηρέτηση αυτού του στόχου,  εισάγεται ένας κεντρικός άξονας, ο οποίος στο κάτω επίπεδο της επέκτασης οργανώνεται γύρω από ένα κεντρικό αίθριο, προσφέροντας φυσικό φως και προσανατολισμό, ενώ παράλληλα εκθέτει βασικά αντικείμενα που αντιπροσωπεύουν τις διαφορετικές εκθεσιακές εποχές. Επίσης, η Αρχαϊκή Αίθουσα, η Αίθουσα του Αρτεμισίου και η Κλασική Αίθουσα αποκτούν μαρμάρινη επένδυση τοίχων και ιδιαίτερη δομή οροφής αναδεικνύοντας τη σημασία των συλλογών που παρουσιάζονται.

Για πρώτη φορά εξάλλου, η μόνιμη έκθεση διαμορφώνει μια συνεχή χρονολογική αφήγηση, στο πλαίσιο της οποίας τα αντικείμενα συγκεντρώνονται σύμφωνα με τις ιστορικές, αρχαιολογικές και πολιτισμικές τους σχέσεις και όχι αποκλειστικά βάσει της θεματικής τους ένταξης.

Η κεντρική μουσειολογική ιδέα βασίζεται στην αντίληψη ότι οι αξίες, οι ιδέες και οι μορφές σκέψης που αναπτύχθηκαν στην αρχαία Ελλάδα συνεχίζουν να επηρεάζουν και να εμπνέουν τη σύγχρονη κοινωνία. Η έκθεση διαμορφώνει έτσι, μια ουσιαστική σχέση μεταξύ της αρχαιότητας και του παρόντος, διατηρώντας παράλληλα την ιστορική ιδιαιτερότητα των πολιτισμών και των περιόδων που παρουσιάζονται.

  Με προσέγγιση ανθρωποκεντρική εξάλλου, εισάγονται επίσης έννοιες, όπως δημιουργικότητα,  καινοτομία, πειραματισμός, σκέψη και φιλοσοφία, διανόηση και δημοκρατία με σημεία αναφοράς σε όλη την έκθεση. Σημαντικό είναι επίσης, ότι η έκθεση δεν παρουσιάζει τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό ως ομοιογενή,  αμετάβλητο ή εξιδανικευμένο. Αντίθετα αναδεικνύει και την ποικιλομορφία του, την διαρκή του εξέλιξη και τη διαμόρφωσή του μέσα από εσωτερικούς παράγοντες αλλά και διαπολιτισμικές σχέσεις.

Οι εκθέσεις

Η μόνιμη έκθεση οργανώνεται γύρω από δύο κύριους αφηγηματικούς άξονες: Ο πρώτος αναφέρεται στην Ιστορία και τις Συλλογές του μουσείου (περιλαμβάνει την Ιστορία του μουσείου, τις Συλλογές των δωρητών Σταθάτου, Καραπάνου και Βλαστού-Σερπιέρη, καθώς και την Αιγυπτιακή και την Κυπριακή Συλλογή). Ο δεύτερος για τον Αρχαίο Ελληνικό Πολιτισμό – Ιστορία, Τέχνη και Κοινωνία αποτελεί την κύρια χρονολογική αφήγηση μέσα από δεκατρείς χρονολογικές ενότητες. Αντί να παρουσιάζει όμως, την αρχαία ελληνική τέχνη ως μια αυτόνομη διαδοχή τεχνοτροπιών και αριστουργημάτων, εντάσσει τα αντικείμενα στην ευρύτερη εξέλιξη της κοινωνίας, της πολιτικής, της οικονομίας, της θρησκείας και του πολιτισμού. Η γλυπτική, η κεραμική, η μεταλλοτεχνία και άλλες μορφές υλικού πολιτισμού είναι σε συνεχή διάλογο, ενώ η αφήγηση διευρύνεται με την παρουσίαση μινωικών αρχαιοτήτων και την ενισχυμένη εκπροσώπηση της καλλιτεχνικής παραγωγής εκτός Αττικής.

Οι δύο άξονες τέλος, συμπληρώνονται από τον Πρόλογο, τον Επίλογο και τις  Διαχρονικές Συλλογές.

Διαβάστε επίσης

Βρετανία: Ο Χίλι σχεδιάζει αύξηση της φορολογίας των τραπεζών στον προϋπολογισμό του Οκτωβρίου

Nvidia: Ο Χουάνγκ υποβαθμίζει τις ανησυχίες για την CoreWeave και στηρίζει τη μετοχή της

Nvidia: Ο Χουάνγκ υποβαθμίζει τις ανησυχίες για την CoreWeave και στηρίζει τη μετοχή της