Παγκόσμια Τράπεζα: Roller coaster στην Ασία από το ΑΙ – Ράλι σε ανάπτυξη αλλά έντονος ο κίνδυνος για απότομη διόρθωση

Σε αναβάθμιση των προβλέψεών της για την ανάπτυξη στην Ανατολική Ασία και τον Ειρηνικό προχώρησε η Παγκόσμια Τράπεζα, καθώς η έκρηξη της Τεχνητής Νοημοσύνης τροφοδοτεί τη ζήτηση για ημιαγωγούς και άλλα τεχνολογικά προϊόντα που κατασκευάζονται στην περιοχή.

Πίσω από τις υψηλότερες εκτιμήσεις, ωστόσο, κρύβεται ένας ολοένα μεγαλύτερος κίνδυνος: η οικονομική δυναμική της περιοχής εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από τη συνέχιση του παγκόσμιου επενδυτικού κύματος στην AI. Μια απότομη επιβράδυνση των τεχνολογικών επενδύσεων θα μπορούσε επομένως να μεταφερθεί γρήγορα στις εξαγωγές, στις επενδύσεις και τελικά στην ανάπτυξη των ασιατικών οικονομιών.

Η περιοχή Ανατολικής Ασίας και Ειρηνικού περιλαμβάνει 23 οικονομίες, μεταξύ των οποίων η Κίνα, το Βιετνάμ, η Ινδονησία, η Μαλαισία και η Ταϊλάνδη.

Στο 4,5% η ανάπτυξη – Μεγάλη αναβάθμιση για το Βιετνάμ

Στη νέα έκθεσή της, που δημοσιοποιήθηκε την Τρίτη, η Παγκόσμια Τράπεζα προβλέπει ότι η οικονομία της περιοχής θα αναπτυχθεί κατά 4,5% φέτος, αναβαθμίζοντας κατά 0,3 ποσοστιαίες μονάδες την πρόβλεψη που είχε παρουσιάσει τον Απρίλιο.

Στη συνέχεια αναμένεται σταδιακή επιβράδυνση, με τον ρυθμό ανάπτυξης να υποχωρεί στο 4,4% το 2027 και στο 4,3% το 2028.

Τη μεγαλύτερη αναβάθμιση μεταξύ των σημαντικότερων οικονομιών της περιοχής έλαβε το Βιετνάμ, με την εκτίμηση να αυξάνεται κατά 1,1 ποσοστιαία μονάδα, στο 7,4%.

Πίσω από την καλύτερη εικόνα βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό η εξαγωγική δραστηριότητα που συνδέεται με την Τεχνητή Νοημοσύνη.

Πάνω από το μισό της αύξησης των εξαγωγών έρχεται από την AI

Η εξάρτηση αυτή είναι τόσο έντονη ώστε, σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, η αύξηση του εμπορίου εάν εξαιρεθούν τα προϊόντα που σχετίζονται με την AI ήταν «ασθενής ή αρνητική».

Τα συγκεκριμένα προϊόντα αντιπροσώπευσαν περισσότερο από το ήμισυ της αύξησης των εξαγωγών στις περισσότερες οικονομίες της περιοχής.

Στη Μαλαισία, τις Φιλιππίνες, την Ταϊλάνδη και το Βιετνάμ, η συμμετοχή τους ξεπέρασε ακόμη και το 70% της συνολικής εξαγωγικής αύξησης.

Μόνο η Κίνα, η Ινδονησία, η Μαλαισία, οι Φιλιππίνες, η Ταϊλάνδη και το Βιετνάμ εξήγαγαν αγαθά που σχετίζονται με την AI αξίας 1,4 τρισ. δολαρίων στους 12 μήνες έως τον Απρίλιο.

Ρεκόρ εξαγωγών στη Νότια Κορέα

Χαρακτηριστική της τεχνολογικής δυναμικής στην περιοχή είναι η περίπτωση της Νότιας Κορέας.

Τα επίσημα στοιχεία έδειξαν ότι οι εξαγωγές της χώρας αυξήθηκαν τον Σεπτέμβριο κατά 83,5%, φτάνοντας στο ιστορικό υψηλό των 120,9 δισ. δολαρίων, με τους ημιαγωγούς να αντιπροσωπεύουν περίπου το ήμισυ των συνολικών αποστολών.

Η κυριαρχία του κλάδου των chips αποτυπώνεται και στο χρηματιστήριο της χώρας.

Η Παγκόσμια Τράπεζα επισημαίνει ότι μόλις δύο εταιρείες ημιαγωγών, η Samsung και η SK Hynix, αντιπροσώπευαν στο τέλος Απριλίου το 43% της συνολικής αξίας του δείκτη Kospi.

Η μεγάλη συγκέντρωση δημιουργεί ισχυρά οφέλη όσο συνεχίζεται η έκρηξη της ζήτησης για τεχνολογικό εξοπλισμό, αλλά ταυτόχρονα αυξάνει την έκθεση της οικονομίας και των αγορών σε μια πιθανή αντιστροφή του κύκλου.

Στο 6% του αμερικανικού ΑΕΠ οι επενδύσεις στην AI

Η βασική ανησυχία της Παγκόσμιας Τράπεζας εντοπίζεται στην πλευρά των επενδύσεων.

Οι κεφαλαιουχικές δαπάνες που συνδέονται με την Τεχνητή Νοημοσύνη έχουν φτάσει περίπου στο 6% του ΑΕΠ των ΗΠΑ, ποσοστό αντίστοιχο με την κορύφωση των επενδύσεων στην πληροφορική το 2000.

Η σημερινή επενδυτική περίοδος, σύμφωνα με την έκθεση, έχει αναπτυχθεί ταχύτερα από τους δύο προηγούμενους τεχνολογικούς κύκλους και εξακολουθεί να επιταχύνεται.

Οι συγκρίσεις με το παρελθόν έχουν ήδη προκαλέσει προβληματισμό και σε άλλους διεθνείς οργανισμούς. Η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών είχε προειδοποιήσει στην ετήσια οικονομική έκθεσή της τον Ιούνιο ότι η κλίμακα και η ταχύτητα της έκρηξης παρουσιάζουν ομοιότητες με τη φρενίτιδα των dot-com της δεκαετίας του 1990 και άλλες ιστορικές επενδυτικές «μανίες».

Στα 2,9 τρισ. δολάρια οι σχεδιαζόμενες επενδύσεις

Πρόσθετο στοιχείο κινδύνου αποτελεί ο τρόπος με τον οποίο χρηματοδοτείται το τεράστιο επενδυτικό κύμα.

Από τα 2,9 τρισ. δολάρια κεφαλαιουχικών δαπανών για την AI που προβλέπονται για την περίοδο 2025-2028, περίπου 800 δισ. δολάρια αναμένεται να προέλθουν από την αγορά ιδιωτικής πίστωσης.

Η συμμετοχή της AI στη συγκεκριμένη αγορά έχει αυξηθεί με μεγάλη ταχύτητα. Τα δάνεια που σχετίζονται με τον κλάδο αντιπροσώπευσαν το 34% της δραστηριότητας του private credit το 2025, έναντι μέσου ποσοστού 18% κατά την προηγούμενη πενταετία.

Την ίδια στιγμή, χαρτοφυλάκια ιδιωτικής πίστωσης έχουν ήδη βρεθεί αντιμέτωπα φέτος με υποτιμήσεις περιουσιακών στοιχείων, εκροές κεφαλαίων και αθετήσεις υποχρεώσεων.

Η Παγκόσμια Τράπεζα υπογραμμίζει ότι οι αγορές private credit είναι λιγότερο διαφανείς και δεν έχουν ακόμη δοκιμαστεί σε συνθήκες μιας πραγματικά σοβαρής οικονομικής ύφεσης.

Τα υψηλότερα επιτόκια απειλούν το επενδυτικό κύμα

Η άφθονη ρευστότητα αποτέλεσε έναν από τους βασικούς παράγοντες που τροφοδότησαν την επενδυτική έκρηξη στην AI. Οι συνθήκες, ωστόσο, αλλάζουν καθώς μεγάλες κεντρικές τράπεζες έχουν αρχίσει να αυξάνουν ξανά τα επιτόκια για πρώτη φορά από το 2023.

Η Federal Reserve αύξησε τα αμερικανικά επιτόκια τον περασμένο μήνα, πραγματοποιώντας την πρώτη αύξηση σε διάστημα μεγαλύτερο των τριών ετών, ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο ακόμη μίας κίνησης εντός του έτους.

Η αυστηροποίηση των χρηματοπιστωτικών συνθηκών θα μπορούσε να επιβραδύνει τις επενδύσεις στην AI, αυξάνοντας το κόστος χρηματοδότησης για τα τεράστια έργα σε data centers, chips και τις υπόλοιπες υποδομές που απαιτεί η ανάπτυξη της τεχνολογίας.

Μια διόρθωση, σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη το τέλος του μακροχρόνιου κύκλου της AI. Θα μπορούσε, όμως, να αποτελεί ένδειξη ότι οι επενδύσεις έχουν κινηθεί ταχύτερα από την πραγματική ζήτηση.

Τι θα σήμαινε μια αμερικανική επιβράδυνση για την Ασία

Ο κίνδυνος αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την Ανατολική Ασία λόγω της θέσης της στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Παγκόσμιας Τράπεζας, επιβράδυνση της αμερικανικής ανάπτυξης κατά μία ποσοστιαία μονάδα μειώνει κατά περίπου 0,6 ποσοστιαία μονάδα την ανάπτυξη των άλλων αναδυόμενων οικονομιών.

Η επίπτωση στις επενδύσεις εκτιμάται ότι είναι περίπου διπλάσια.

Έτσι, μια αμερικανική επιβράδυνση που θα επικεντρωνόταν ειδικά στον κλάδο της AI θα είχε σημαντικές συνέπειες για την Ανατολική Ασία, λόγω της ιδιαίτερα ισχυρής παρουσίας της περιοχής στην παραγωγή ημιαγωγών, ηλεκτρονικών εξαρτημάτων και άλλου τεχνολογικού εξοπλισμού.

Ο τραπεζικός κίνδυνος

Η έκθεση εντοπίζει παράλληλα χρηματοπιστωτικούς κινδύνους, με τον τραπεζικό τομέα να αποτελεί τη μεγαλύτερη πηγή έκθεσης.

Οι υποχρεώσεις των τραπεζών σε ξένο νόμισμα εμφανίζονται ιδιαίτερα υψηλές σε ορισμένες οικονομίες της περιοχής. Στη Μαλαισία αντιστοιχούν στο 29,2% του ΑΕΠ, ενώ στις Φιλιππίνες στο 20,7%.

Σε ένα περιβάλλον αυστηρότερων διεθνών χρηματοπιστωτικών συνθηκών, υψηλότερων επιτοκίων και ενδεχόμενης υποχώρησης της εξωτερικής ζήτησης, οι συγκεκριμένες εκθέσεις θα μπορούσαν να ενισχύσουν τις πιέσεις.

Ταϊβάν: Ανάπτυξη 11% χάρη στην AI

Ακραίο παράδειγμα της ώθησης που δίνει η Τεχνητή Νοημοσύνη στην περιοχή αποτελεί η Ταϊβάν.

Η στατιστική υπηρεσία της χώρας αναβάθμισε πρόσφατα την πρόβλεψή της για την ανάπτυξη του 2026 στο εντυπωσιακό 11% από 9,6% προηγουμένως, επικαλούμενη την ισχυρή ζήτηση που συνδέεται με την AI.

Η ίδια, ωστόσο, έχει ήδη επισημάνει και την άλλη πλευρά αυτής της εξάρτησης: εάν ο κλάδος υψηλής τεχνολογίας αντιμετωπίσει ισχυρές πιέσεις, οι αρνητικές συνέπειες για την εγχώρια οικονομία μπορεί να είναι μεγαλύτερες από ό,τι αναμενόταν.

Αυτό ακριβώς αποτελεί και τον βασικό προβληματισμό της Παγκόσμιας Τράπεζας. Η έκρηξη της Τεχνητής Νοημοσύνης λειτουργεί σήμερα ως ένας από τους σημαντικότερους κινητήρες ανάπτυξης για την Ανατολική Ασία, αλλά η ολοένα μεγαλύτερη εξάρτηση από έναν και μόνο επενδυτικό και τεχνολογικό κύκλο καθιστά την περιοχή περισσότερο ευάλωτη εάν η παγκόσμια «κούρσα» δαπανών για την AI αρχίσει να χάνει ταχύτητα.

 

Διαβάστε επίσης 

Premia Properties: Στα 3,126 εκατ. ευρώ οι τόκοι του ομολογιακού – Στις 8 Οκτωβρίου η πληρωμή

EY: Περισσότερες συγχωνεύσεις και εξαγορές στις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες το α’ εξάμηνο του 2026

Γαλλία: Θα χρειαστεί βοήθεια από την ΕΚΤ για το χρέος; Τι λέει ο υπουργός Οικονομικών