Η άγνωστη δικαστική μάχη στο Λονδίνο για κατασχεμένα τουρκικά τάνκερ – Πώς εμπλέκεται η οικογένεια Μάγκου και η νίκη της Interunity

Περισσότερα από 18 εκατομμύρια δολάρια, δύο τουρκικά δεξαμενόπλοια που άλλαξαν χέρια λόγω καταγγελιών για παραβίαση διεθνών κυρώσεων και μια αλυσίδα εταιρειών που οδηγεί στην ελληνική ναυτιλία συνθέτουν το σκηνικό μιας μεγάλης δικαστικής μάχης, η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη σε Λονδίνο και Μάλτα.

Στο επίκεντρο της σύγκρουσης βρίσκονται οι τουρκικές ναυτιλιακές εταιρείες Degroma Trading και Neriman Associates, οι οποίες υποστηρίζουν ότι κατέβαλαν τα ποσά που τους ζητήθηκαν για να αποκτήσουν ξανά δύο πλοία που είχαν προηγουμένως μεταβιβάσει στο πλαίσιο χρηματοδοτικής συναλλαγής. Τα χρήματα, όμως, δεσμεύθηκαν από τις αρμόδιες αρχές, η μεταβίβαση δεν εγκρίθηκε από τις μαλτέζικες αρχές λόγω παραβίασης των διεθνών κυρώσεων κατά της Ρωσίας και τα πλοία κατέληξαν τελικά σε άλλες εταιρείες, με την επιχειρηματική τους διαδρομή να φτάνει μέχρι την Αλεξάνδρα Μάγκου.

Μάλιστα, οι Τούρκοι προσπάθησαν να εμπλέξουν στην αντιδικία και την Interunity Management Corporation, του πατέρα της Γεωργίου Μάγκου, όμως το Commercial Court του Λονδίνου έκρινε ότι δεν υπήρχαν επαρκή στοιχεία ώστε αυτή να είναι εναγόμενη στην κρίσιμη δίκη, βγάζοντας την από το κάδρο, αν και η υπόθεση έχει ακόμη πολύ μέλλον στις δικαστικές αίθουσες.

Η χρηματοδότηση που άλλαξε την κυριότητα των πλοίων

Η ιστορία ξεκινά τον Δεκέμβριο του 2022 με δύο δεξαμενόπλοια μεταφοράς πετρελαίου και χημικών προϊόντων, το Diamond-T και το Ruby-T που ανήκαν στην τουρκικών συμφερόντων Degroma Trading και Neriman Associates αντίστοιχα.

Στο πλαίσιο συναλλαγής για τη χρηματοδότησή τους, τα πλοία μεταβιβάστηκαν σε εταιρείες ειδικού σκοπού της Maritime Assets Partners, γνωστής ως MAP, με έδρα τη Μάλτα, όμως οι προηγούμενοι ιδιοκτήτες δεν αποχωρίστηκαν επιχειρησιακά τα πλοία. Συνέχισαν να τα λειτουργούν μέσω συμβάσεων ναύλωσης (bareboat charters), με τη δανείστρια MAP να διατηρεί την κυριότητα του πλοίου ως εξασφάλιση και τους ναυλωτές να αναλαμβάνουν την εμπορική τους εκμετάλλευση.

Οι καταγγελίες για παραβίαση κυρώσεων

Η ισορροπία ανατράπηκε στις αρχές του 2024, όταν οι εταιρείες της MAP τερμάτισαν τη ναύλωση, υποστηρίζοντας ότι οι τουρκικές εταιρείες είχαν χρησιμοποιήσει τα πλοία όχι μόνο κατά παράβαση των συμβατικών τους υποχρεώσεων, αλλά και κατά παράβαση αμερικανικών και ευρωπαϊκών κυρώσεων για τη μεταφορά πετρελαίου από τη Ρωσία.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι συνέπειες δεν περιορίζονται απλώς σε ένα συμβατικό πρόστιμο ή στην καταγγελία της ναύλωσης. Εάν ένα πλοίο, το φορτίο του ή οι πληρωμές που συνδέονται με τη μεταφορά θεωρηθούν ότι εμπίπτουν στο καθεστώς κυρώσεων, οι αρμόδιες αρχές μπορούν να δεσμεύσουν τη συναλλαγή ή τα σχετικά κεφάλαια, ενώ τράπεζες, ασφαλιστές και άλλοι εμπλεκόμενοι συνήθως παγώνουν κάθε περαιτέρω κίνηση μέχρι να δοθεί σχετική άδεια. Η μεταβίβαση του πλοίου ή η καταβολή του τιμήματος μπορεί έτσι να παραμείνει σε εκκρεμότητα, χωρίς αυτό να σημαίνει κατ’ ανάγκην ότι έχει ήδη επιβληθεί οριστική κατάσχεση.

Στη συγκεκριμένη υπόθεση, οι καταγγελίες περί κυρώσεων αποτέλεσαν το υπόβαθρο τόσο για την ανάκτηση του ελέγχου των πλοίων όσο και για το μεταγενέστερο αδιέξοδο γύρω από τη μεταβίβαση της κυριότητάς τους.

Πώς μπήκε στην υπόθεση η Ocean Chem της Αλεξάνδρας Μάγκου

Ενώ είχαν ήδη διατυπωθεί ανησυχίες για τον τρόπο χρήσης των πλοίων, η MAP αναζητούσε τρόπο να αποχωρήσει από την επένδυση. Έτσι, λίγες μόλις ημέρες πριν τερματίσει τη ναύλωση, στις 27 Δεκεμβρίου 2023 ιδρύθηκε στα Νησιά Μάρσαλ η Ocean Chem Holding, με μοναδική μέτοχο την Αλεξάνδρα Μάγκου, κόρη του Γεωργίου Μάγκου, εκ των ιδρυτών της Interunity, και αδελφή των Χρήστου και Γιώργου Μάγκου.

Στη συνέχεια, τρεις ημέρες μετά τη λύση των ναυλώσεων, η Ocean Chem αγόρασε από τη MAP τις μετοχές των εταιρειών ειδικού σκοπού, στην κυριότητα των οποίων βρίσκονταν τα δεξαμενόπλοια, οπότε η Αλεξάνδρα Μάγκου έγινε παράλληλα η μοναδική μέτοχος και σε αυτές τις δύο εταιρείες, αποκτώντας κατ’ ουσίαν την κυριότητα των πλοίων

Τα 18,2 εκατ. δολάρια που δεν έφεραν πίσω τα πλοία

Μετά τη λύση των ναυλώσεων οι τουρκικές ναυτιλιακές Degroma και Neriman θέλησαν να αποκτήσουν ξανά την κυριότητα των δύο πλοίων, οπότε υπολόγισαν ότι όφειλαν 18,2 εκατομμύρια δολάρια για ανεξόφλητα ναύλα, το υπόλοιπο της χρηματοδότησης και τα σχετικά έξοδα.

Μετά από επικοινωνίες με τη δικηγορική εταιρεία Reed Smith που αποτελούσε τον εκπρόσωπο των εταιρειών ειδικού σκοπού της Ocean Chem, αυτή τους διαβεβαίωσε ότι με την καταβολή των απαιτούμενων ποσών οι ιδιοκτήτριες θα μεταβίβαζαν την κυριότητα των πλοίων.

Τρεις ημέρες αργότερα οι τουρκικές εταιρείες προχώρησαν στις πληρωμές, όμως η κυριότητα δεν μεταβιβάστηκε, χαμένη στη γραφειοκρατία των κυρώσεων. Μαλτέζικα δικαστικά έγγραφα επιβεβαιώνουν ότι η Sanctions Monitoring Board δεν ενέκρινε την επιστροφή των πλοίων στις τουρκικές εταιρείες, ενώ παράλληλα δέσμευσε και τα χρήματα που καταβλήθηκαν λόγω των καταγγελιών για παραβίαση διεθνών κυρώσεων.

Συνεπώς, οι εταιρείες ειδικού σκοπού, συμφερόντων της Αλεξάνδρας Μάγκου δεν εισέπραξαν ποτέ τα 18,2 εκατομμύρια, αφού αυτά μπλοκαρίστηκαν πριν περιέλθουν στον έλεγχό τους, με την αρμόδια μαλτέζικη αρχή να μην τους επιτρέπει να ολοκληρώσουν τη μεταβίβαση.

Το κατά πόσο η απαγόρευση αυτή ήταν δικαιολογημένη, εάν η δέσμευση των χρημάτων ήταν νόμιμη και εάν οι εταιρείες της Μάγκου γνώριζαν πριν από την πληρωμή ότι τα πλοία δεν μπορούσαν να επιστραφούν είναι τα πιο κρίσιμα ζητήματα που μένει να διερευνηθούν και να λυθούν από το Δικαστήριο του Λονδίνου.

Η πώληση των πλοίων και η έναρξη του δικαστικού πολέμου

Τον Φεβρουάριο του 2024, αντί να επιστραφούν στους Τούρκους, τα πλοία μεταβιβάστηκαν στη Goldfinch Shipping, με τις τουρκικές εταιρείες να υποστηρίζουν ότι η πώληση έγινε σε τιμές κοντά στα ποσά που είχαν κληθεί να καταβάλουν εκείνοι και χαμηλότερες από την πραγματική αξία των πλοίων. Ισχυρίστηκαν επίσης ότι πίσω από τη Goldfinch βρίσκονταν, μέσω άλλων εταιρειών, οι Χρήστος και Γιώργος Μάγκος.

Το σκεπτικό τους ήταν ότι η Ocean Chem δεν ήταν πραγματικά ανεξάρτητη εταιρεία της Αλεξάνδρας Μάγκου, αλλά όχημα που είχε δημιουργηθεί για τη συναλλαγή από την Interunity. Κατά τον ισχυρισμό τους, η Μάγκου είχε τοποθετηθεί ως τυπική μέτοχος, ενώ τον πραγματικό έλεγχο ασκούσε η Interunity μέσω του αδελφού της, Χρήστου Μάνγκου.

Οι Τούρκοι υποστήριξαν ακόμη ότι η επιλογή της Αλεξάνδρας Μάγκου, λόγω του καθεστώτος μόνιμης κατοίκου στις ΗΠΑ, δημιούργησε την αμερικανική σύνδεση που χρειαζόταν για να ενεργοποιηθεί το ενδιαφέρον της OFAC, του Γραφείου Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων των ΗΠΑ, για να δεσμευθούν τα χρήματα και να εμποδιστεί η επιστροφή των πλοίων.

Με βάση αυτή τη θεωρία, επιχείρησαν να καταστήσουν την Interunity συνυπεύθυνη για δόλια παραπλάνηση και συνωμοσία με παράνομα μέσα.

Η νίκη της Interunity

Τον Μάιο του 2026, το αγγλικό δικαστήριο είχε αρχικά επιτρέψει να προστεθεί η Interunity ως εναγόμενη, κάτι που την έφερνε αντιμέτωπη με σοβαρές κατηγορίες για εξαπάτηση των τουρκικών ναυτιλιακών, πέρα φυσικά από τυχόν υποχρέωση για επιστροφή των 18 εκατομμυρίων, εφόσον η αγωγή γίνει δεκτή.

Ωστόσο, με απόφαση της 14ης Σεπτεμβρίου 2026, το λονδρέζικο δικαστήριο έκρινε ότι οι ενάγουσες δεν είχαν παρουσιάσει επαρκή στοιχεία ώστε να δημιουργείται σοβαρό ζήτημα προς εκδίκαση σχετικά με τον υποτιθέμενο έλεγχο της Ocean Chem από την Interunity.

Καθοριστική σημασία είχαν οι επίσημες δηλώσεις πραγματικού δικαιούχου που είχε υπογράψει η Αλεξάνδρα Μάγκου στη Μάλτα, αλλά και αναφορές των αρχών που την κατονόμαζαν ρητά ως πραγματική δικαιούχο των πλοίων.

Το δικαστήριο απέρριψε επίσης την παρουσίαση της Interunity ως μητρικής εταιρείας ενός τυπικά οργανωμένου ομίλου. Όπως διαπίστωσε, οι εταιρείες που χρησιμοποιούν την ονομασία Interunity συνδέονται μέσω της οικογένειας Μάνγκου και κοινής επιχειρηματικής ταυτότητας, αλλά δεν σχηματίζουν εταιρικό όμιλο με holding στην κορυφή και θυγατρικές κάτω από αυτήν.

Ο δικαστής δεν δέχθηκε ούτε ότι η οικογενειακή σχέση της Μάγκου με τα αδέλφια της αρκούσε για να θεωρηθεί ότι εκείνη βρισκόταν υπό τον έλεγχό τους. Όπως χαρακτηριστικά επισήμανε, όταν ένας αδελφός ενημερώνει την αδελφή του για μια καλή επιχειρηματική ευκαιρία, η φυσική εξήγηση δεν είναι ότι επιδιώκει να τη χρησιμοποιήσει για να εξαπατήσει τρίτους. Για να στηριχθεί ένας τόσο σοβαρός ισχυρισμός, απαιτούνταν συγκεκριμένες αποδείξεις για σχέση ελέγχου και κυριαρχίας, οι οποίες δεν παρουσιάστηκαν.

Μάλιστα, ο δικαστής ήταν ιδιαίτερα αιχμηρός, παρατηρώντας ότι αποτελεί σύνηθες γνώρισμα των θεωριών συνωμοσίας κάθε αντίθετο στοιχείο να αντιμετωπίζεται ως μία ακόμη απόδειξη της ίδιας της συνωμοσίας. Οι δικηγόροι, τόνισε, οφείλουν να προστατεύουν τους πελάτες τους από αυτού του είδους την παράλογη σκέψη, όχι να την προωθούν ενώπιον του δικαστηρίου.

Το μέτωπο που παραμένει ανοιχτό

Η απόφαση αποτελεί σαφή νίκη της Interunity, όχι όμως συνολική δικαίωση όλων των εμπλεκόμενων εταιρειών, ούτε της Αλεξάνδρας Μάνγκου. Ακόμη δεν έχει κριθεί ούτε αν οι τουρκικές ναυτιλιακές παραβίασαν πράγματι διεθνείς κυρώσεις ούτε αν η κυριότητα των πλοίων ή το καταβεβλημένο τίμημα οφείλουν να επιστραφούν σε αυτές.

Παράλληλα, στη Μάλτα, διεξάγεται μία ακόμη αντιδικία, αφού οι τουρκικές εταιρείες αμφισβητούν τη διαδικασία που ακολούθησε η Sanctions Monitoring Board, υποστηρίζοντας ότι η αρχή δέσμευσε τα πλοία χωρίς να τους δώσει δυνατότητα να αντικρούσουν τις καταγγελίες.

Παρόλο, πάντως, που η Interunity κατάφερε πλέον να αποσυνδεθεί νομικά από τη μεγάλη αγγλική διαφορά, η Αλεξάνδρα Μάγκου παραμένει κεντρικό πρόσωπο της επιχειρηματικής ιστορίας, καθώς η δική της Ocean Chem απέκτησε τις εταιρείες που κατείχαν τα πλοία ακριβώς την περίοδο κατά την οποία ξέσπασε η σύγκρουση.

Το επόμενο κεφάλαιο θα κριθεί χωρίς την Interunity, αλλά με ανοικτό το δυσκολότερο ερώτημα της υπόθεσης για το αν είναι νόμιμο οι τουρκικές ναυτιλιακές να έχουν βρεθεί και χωρίς την κυριότητα των πλοίων αλλά και χωρίς το ποσό που κατέβαλαν για την αποκτήσουν.

Διαβάστε επίσης:

Akrotiri Tankers (Μαριέλενα Προκοπίου και Κωνσταντίνος Λάμψιας): Παρήγγειλαν άλλο ένα τάνκερ Suezmax αξίας 84,4 εκατ. δολαρίων στο New Times Shipbuilding

Latsco Shipping (Πάρης Κασιδόκωστας – Λάτσης): Παρήγγειλε 2+2 δεξαμενόπλοια Aframax αξίας 308 εκατ. δολαρίων
Danaos (Γιάννης Κούστας): Μέρισμα – «πακέτο» 110 εκατ. δολαρίων στους μετόχους – Στα 6 δολάρια/μετοχή