ΗΠΑ–Ιράν: Σε αδιέξοδο η διαμεσολάβηση του Κατάρ – Ενισχύονται οι φόβοι για νέα στρατιωτική κλιμάκωση

Χωρίς ουσιαστική πρόοδο παραμένουν οι προσπάθειες του Κατάρ να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, καθώς Ουάσιγκτον και Τεχεράνη εμφανίζονται απρόθυμες να κάνουν τις παραχωρήσεις που απαιτούνται για έναν συμβιβασμό.

Σύμφωνα με τρεις πηγές με γνώση των συνομιλιών, τις οποίες επικαλείται το Axios, η καταριανή διαμεσολάβηση απέφερε μέχρι στιγμής ελάχιστα αποτελέσματα. Το παρατεταμένο αδιέξοδο ενισχύει, κατά τις ίδιες πηγές, την εκτίμηση και στις δύο πλευρές ότι αυξάνεται ο κίνδυνος νέας στρατιωτικής σύγκρουσης.

Αμερικανοί αξιωματούχοι θεωρούν μάλιστα πιθανό ο Ντόναλντ Τραμπ να εξετάσει την επιστροφή σε μεγάλης κλίμακας στρατιωτικές επιχειρήσεις μετά τις ενδιάμεσες εκλογές.

Το Κατάρ επιμένει παρά την απογοήτευση

Η Ντόχα σκοπεύει να συνεχίσει τη διαμεσολαβητική της προσπάθεια, αν και Καταριανοί αξιωματούχοι εμφανίζονται ολοένα και περισσότερο απογοητευμένοι από τη στάση τόσο της Ουάσιγκτον όσο και της Τεχεράνης.

Στο πλαίσιο των επαφών, ο Καταριανός διαμεσολαβητής Αλί αλ-Θαουάντι συναντήθηκε τη Δευτέρα στη Νέα Υόρκη με τον υπουργό Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί και την ομάδα του. Οι συνομιλίες διήρκεσαν αρκετές ώρες και, σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει το περιεχόμενό τους, επικεντρώθηκαν σε μια δισέλιδη συμβιβαστική πρόταση που είχε προετοιμάσει το Κατάρ.

Το σχέδιο επιχειρούσε να συνδυάσει τις βασικές απαιτήσεις των δύο πλευρών: από τη μία, το αίτημα της Τεχεράνης για άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού και, από την άλλη, την απαίτηση της Ουάσιγκτον για συγκεκριμένες ιρανικές παραχωρήσεις στο πυρηνικό πρόγραμμα.

Από τη Νέα Υόρκη στην Ουάσιγκτον

Μετά τις επαφές με την ιρανική πλευρά, ο αλ-Θαουάντι μετέβη στην Ουάσιγκτον, όπου το βράδυ της Δευτέρας είχε συνομιλίες με τον απεσταλμένο του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, και άλλους Αμερικανούς αξιωματούχους. Στη συνάντηση παρέστη για μικρό χρονικό διάστημα και ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς.

Αρχικά, τα μηνύματα που εξέπεμπε η αμερικανική πλευρά ήταν αισιόδοξα. Αξιωματούχοι της κυβέρνησης ενημέρωναν μέσα ενημέρωσης ότι οι επαφές ήταν «θετικές και εποικοδομητικές» και υποστήριζαν ότι το Ιράν είχε επιδείξει μεγαλύτερη ευελιξία στα πυρηνικά ζητήματα.

Σύμφωνα με τις ίδιες ενημερώσεις, ο Τραμπ εμφανιζόταν διατεθειμένος να εξετάσει χαλάρωση ορισμένων κυρώσεων και αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων, εφόσον η Τεχεράνη προχωρούσε σε συγκεκριμένες ενέργειες για τον περιορισμό του πυρηνικού της προγράμματος.

Η ανάρτηση Τραμπ που άλλαξε το κλίμα

Μερικές ώρες αργότερα, ωστόσο, το κλίμα άλλαξε. Ενώ οι Καταριανοί αξιωματούχοι βρίσκονταν ακόμη στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ έγραψε στο Truth Social ότι «δεν προσφέρει τίποτα» στο Ιράν.

Πηγή που μίλησε στο Axios ανέφερε ότι, παρά τις αρχικές θετικές ενδείξεις, δεν σημειώθηκε ουσιαστική πρόοδος στις συνομιλίες.

Κατά την περιγραφή της ίδιας πηγής, οι δύο πλευρές έχουν ουσιαστικά εγκλωβιστεί στις θέσεις τους: η Τεχεράνη θέτει όρους που η Ουάσιγκτον δεν θεωρεί αποδεκτούς, ενώ η αμερικανική πλευρά πιστεύει ότι βρίσκεται σε πλεονεκτική θέση και, ως εκ τούτου, δεν βλέπει λόγο να προχωρήσει σε μεγαλύτερες παραχωρήσεις.

Πακιστάν και Αίγυπτος πιέζουν για συμβιβασμό

Στη διπλωματική προσπάθεια έχουν εμπλακεί και άλλες χώρες της περιοχής. Το Πακιστάν και η Αίγυπτος έχουν καλέσει το Ιράν να αποδεχθεί παραχωρήσεις όσον αφορά το πυρηνικό του πρόγραμμα.

Η Τεχεράνη, ωστόσο, έχει διαμηνύσει ότι θα μπορούσε να εξετάσει μια τέτοια κίνηση μόνο εάν οι ΗΠΑ συμφωνήσουν να επιστρέψουν στο μνημόνιο κατανόησης του Ιουνίου, σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει τις συνομιλίες.

Η συγκεκριμένη απαίτηση αποτελεί ακόμη ένα από τα βασικά σημεία τριβής στις διαπραγματεύσεις.

Σκληρή ρητορική από την Τεχεράνη

Την Τρίτη, ο γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, Μοχσέν Ρεζαΐ, δήλωσε ότι η Τεχεράνη έχει ήδη γνωστοποιήσει τους όρους της στην αμερικανική πλευρά, κατηγορώντας παράλληλα τον Τραμπ ότι δεν είναι σε θέση να λάβει απόφαση.

Κατά τον Ρεζαΐ, ο Αμερικανός πρόεδρος βρίσκεται σε μια κατάσταση στην οποία, όπως υποστήριξε, δεν μπορεί ούτε να προχωρήσει σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις ούτε να επιλέξει τη στρατιωτική οδό.

Οι δηλώσεις αποτυπώνουν τη σκληρή δημόσια στάση της ιρανικής πλευράς την ώρα που οι παρασκηνιακές επαφές συνεχίζονται.

Τραμπ: «Το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικό όπλο»

Ο Αμερικανός πρόεδρος, από την πλευρά του, διατήρησε την πίεση προς την Τεχεράνη. Μιλώντας την Τρίτη σε δημοσιογράφους, υποστήριξε ότι το Ιράν βρίσκεται σε δύσκολη θέση και εξέφρασε την εκτίμηση ότι τελικά θα αναγκαστεί να υποχωρήσει.

Παράλληλα, επανέλαβε ότι βασικός στόχος της αμερικανικής πολιτικής είναι να εμποδιστεί η Τεχεράνη να αποκτήσει πυρηνικό όπλο.

Οι επαφές του Κατάρ αναμένεται να συνεχιστούν, όμως το χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών παραμένει μεγάλο. Η αποτυχία επίτευξης ενός ενδιάμεσου συμβιβασμού διατηρεί έτσι ανοιχτό τόσο το διπλωματικό όσο και το στρατιωτικό σενάριο, με τις εξελίξεις να παρακολουθούνται στενά και από τις διεθνείς αγορές λόγω των πιθανών επιπτώσεων στις ενεργειακές ροές και στις τιμές του πετρελαίου.

 

Διαβάστε επίσης 

Το Πεντάγωνο αναθέτει στην Boeing την κατασκευή του μελλοντικού μαχητικού της αεροπορίας ναυτικού – Deal πάνω από 20 δισ. δολ.

Politico: Ενεργειακή «ασπίδα» για τον χειμώνα σχεδιάζει η Ευρώπη – Τα 5 μέτρα για τιμές, ντίζελ και επάρκεια καυσίμων

Γιατί η Κίνα αγοράζει αμερικανικό LNG από την Venture Global την ώρα που η Ευρώπη κοιμάται