Συνεχίζεται το παγκόσμιο sell-off στα ομόλογα: Στο 4,81% το 10ετές αμερικανικό – Στα 95 δολ. το βαρέλι Brent

Νέα ισχυρή αναταραχή καταγράφεται στις διεθνείς αγορές κρατικών ομολόγων, καθώς οι αποδόσεις συνεχίζουν την ανοδική τους πορεία, φτάνοντας σε επίπεδα που έχουν να εμφανιστούν εδώ και πολλά χρόνια. Η επιδείνωση του επενδυτικού κλίματος συνδέεται με έναν συνδυασμό παραγόντων: την άνοδο των τιμών της ενέργειας λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, τις επίμονες πληθωριστικές πιέσεις, τις αυξημένες ανάγκες χρηματοδότησης των κυβερνήσεων και την εκρηκτική αύξηση του χρέους.

Η νέα άνοδος των αποδόσεων σημαίνει ουσιαστικά ότι το κόστος χρήματος αυξάνεται σε ολόκληρη την οικονομία. Τα κρατικά ομόλογα αποτελούν σημείο αναφοράς για την τιμολόγηση πολλών άλλων περιουσιακών στοιχείων, γεγονός που σημαίνει ότι μια παρατεταμένη άνοδος των αποδόσεων μπορεί να επηρεάσει από τα στεγαστικά δάνεια και το κόστος χρηματοδότησης των επιχειρήσεων έως τις κρατικές δαπάνες και τις αποτιμήσεις των μετοχών.

Το αμερικανικό 10ετές πλησιάζει το 5%

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η απόδοση του 10ετούς Treasury αυξήθηκε στο 4,81%, αγγίζοντας το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων σχεδόν τριών ετών. Η αγορά αρχίζει πλέον να αντιμετωπίζει ως ολοένα πιο πιθανό το ενδεχόμενο η απόδοση να κινηθεί προς το 5%, εξέλιξη που θα μπορούσε να προκαλέσει νέα έντονη μεταβλητότητα στις ήδη νευρικές χρηματιστηριακές αγορές.

Η άνοδος δεν περιορίζεται στη μακροπρόθεσμη καμπύλη. Η απόδοση του διετούς αμερικανικού ομολόγου, η οποία επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από τις προσδοκίες για τις αποφάσεις της Federal Reserve, ενισχύθηκε στο 4,41%, στο υψηλότερο επίπεδο από τον Ιανουάριο του 2025.

Για τους επενδυτές, το μήνυμα είναι σαφές: προκειμένου να διακρατήσουν κρατικό χρέος, ζητούν πλέον μεγαλύτερη ανταμοιβή για τους κινδύνους που βλέπουν μπροστά τους.

Η Charu Chanana, Chief Investment Strategist της Saxo, επισημαίνει ότι οι επενδυτές απαιτούν υψηλότερο premium για τον κίνδυνο που συνδέεται με τον πληθωρισμό, τη δημοσιονομική κατάσταση των κρατών και τον τεράστιο όγκο χρέους που διοχετεύεται στην αγορά.

Κατά την ίδια, αυτή η δυναμική μπορεί να οδηγήσει το sell-off ακόμη υψηλότερα, με την απόδοση του αμερικανικού 10ετούς να έχει πλέον σημαντικές πιθανότητες να φτάσει το 5%, προτού οι αποδόσεις γίνουν αρκετά ελκυστικές ώστε να επιστρέψουν στην αγορά περισσότεροι αγοραστές.

Από την Ιαπωνία έως την Αυστραλία, οι αποδόσεις ανεβαίνουν

Η πίεση στις αγορές κρατικού χρέους είναι παγκόσμια.

Στην Ιαπωνία, η απόδοση του 10ετούς κρατικού ομολόγου παρέμεινε πάνω από το 3%, επίπεδο που έχει να καταγραφεί εδώ και τρεις δεκαετίες. Το πρωί της Τετάρτης διαμορφωνόταν στο 3,01%.

Η εξέλιξη είναι ιδιαίτερα σημαντική για την ιαπωνική αγορά, καθώς για πολλά χρόνια τα ιαπωνικά κρατικά ομόλογα είχαν από τις χαμηλότερες αποδόσεις διεθνώς, λειτουργώντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα του περιβάλλοντος εξαιρετικά χαμηλών επιτοκίων.

Στην Αυστραλία, η απόδοση του 10ετούς κρατικού ομολόγου ενισχύθηκε στο 5,198%, καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδο εδώ και περισσότερα από 15 χρόνια.

Στην Ευρώπη, τα γερμανικά Bund futures υποχώρησαν κατά 0,45%, φτάνοντας στο χαμηλότερο επίπεδό τους από το 2011. Την ίδια στιγμή, τα γαλλικά OAT futures σημείωσαν πτώση 0,5%, υποχωρώντας σε ιστορικό χαμηλό.

Η ταυτόχρονη άνοδος των αποδόσεων σε διαφορετικές μεγάλες αγορές δείχνει ότι οι πιέσεις δεν αποτελούν ένα μεμονωμένο φαινόμενο, αλλά αντανακλούν μια ευρύτερη αλλαγή στις προσδοκίες των επενδυτών για τον πληθωρισμό, τα επιτόκια, την ανάπτυξη και τη δημοσιονομική πολιτική.

Το πετρέλαιο αναζωπυρώνει τις ανησυχίες για τον πληθωρισμό

Καθοριστικό ρόλο στην επιδείνωση του κλίματος διαδραματίζει η νέα άνοδος του ενεργειακού κόστους.

Το Brent ενισχύθηκε την Τετάρτη κατά 1%, φτάνοντας στα 95,61 δολάρια το βαρέλι. Η κίνηση αυτή ήρθε μετά την άνοδο σχεδόν 6% που είχε καταγράψει στην προηγούμενη συνεδρίαση.

Η εξέλιξη των τιμών του πετρελαίου επαναφέρει στο προσκήνιο τον κίνδυνο μιας νέας πληθωριστικής έξαρσης, ακριβώς τη στιγμή που οι κεντρικές τράπεζες προσπαθούν να διατηρήσουν τον πληθωρισμό υπό έλεγχο.

Στις ΗΠΑ, ο πληθωρισμός εξακολουθεί να βρίσκεται πάνω από τον στόχο του 2% της Federal Reserve. Μια παρατεταμένη άνοδος στις τιμές της ενέργειας θα μπορούσε να δυσκολέψει ακόμη περισσότερο την προσπάθεια αποκλιμάκωσης των τιμών και να περιορίσει τα περιθώρια για χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής.

Οι αγορές, μάλιστα, έχουν ήδη αρχίσει να προεξοφλούν αυξήσεις επιτοκίων. Οι traders τιμολογούν αύξηση επιτοκίων στην Ευρώπη την επόμενη εβδομάδα, ενώ για τις ΗΠΑ εκτιμούν πλέον σε περίπου 68% την πιθανότητα μιας αύξησης επιτοκίων την εβδομάδα που ακολουθεί.

Οι προσδοκίες αυτές ενισχύθηκαν μετά τις πιο επιθετικές ως προς την καταπολέμηση του πληθωρισμού δηλώσεις του διοικητή της Federal Reserve, Kevin Warsh, την προηγούμενη εβδομάδα.

Η τεχνητή νοημοσύνη προσθέτει νέο βάρος στην αγορά χρέους
Στις πιέσεις της αγοράς κρατικών ομολόγων έρχεται να προστεθεί ένας ακόμη παράγοντας: η μαζική άντληση κεφαλαίων από τους μεγάλους τεχνολογικούς ομίλους.

Οι εταιρείες που πρωταγωνιστούν στην ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, και ιδιαίτερα οι hyperscalers, προχωρούν σε μεγάλες εκδόσεις χρέους προκειμένου να χρηματοδοτήσουν τις τεράστιες επενδύσεις που απαιτούν τα data centers, οι υποδομές και η επέκταση των δυνατοτήτων AI.

Το γεγονός ότι αυτές οι εταιρείες είναι διατεθειμένες να πληρώσουν σχετικά υψηλά επιτόκια για να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση δημιουργεί πρόσθετη πίεση στις αγορές ομολόγων και συμβάλλει στην άνοδο των αποδόσεων ευρύτερα.

Ο Naka Matsuzawa, Chief Macro Strategist της Nomura Securities στο Τόκιο, εκτιμά ότι η προθυμία των hyperscalers να αποδεχθούν υψηλό κόστος δανεισμού λειτουργεί ανοδικά για τις αποδόσεις σε ολόκληρη την αγορά.

Το μεγάλο ερώτημα, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι εάν η οικονομική ανάπτυξη θα μπορέσει να αυξηθεί παράλληλα με το κόστος χρηματοδότησης.

Η απάντηση συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με την παραγωγικότητα που υπόσχεται η τεχνητή νοημοσύνη. Όπως επισημαίνει ο Matsuzawa, το άλμα παραγωγικότητας που αναμένεται από την AI θα πρέπει τελικά να μεταφραστεί σε υψηλότερους μισθούς. Εάν αυτό συμβεί, τότε η οικονομία θα μπορούσε να απορροφήσει ένα περιβάλλον υψηλότερων επιτοκίων.

Στο επίκεντρο πλέον και τα κρατικά οικονομικά

Πέρα από τις εξελίξεις στον πληθωρισμό και τη νομισματική πολιτική, οι επενδυτές στρέφουν όλο και περισσότερο την προσοχή τους στη δημοσιονομική κατάσταση των μεγάλων οικονομιών.

Οι κυβερνήσεις καλούνται να χρηματοδοτήσουν ολοένα μεγαλύτερα δημοσιονομικά ελλείμματα και να αναχρηματοδοτήσουν τεράστιους όγκους υφιστάμενου χρέους, σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος δανεισμού αυξάνεται.

Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα εμφανής στην Ιαπωνία.

Η άνοδος της απόδοσης του 10ετούς ιαπωνικού ομολόγου πάνω από το 3% αποτελεί ένδειξη της μεγάλης μεταβολής που συντελείται στις αγορές. Η χώρα, που για δεκαετίες είχε συνηθίσει σε εξαιρετικά χαμηλό κόστος χρήματος, βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με υψηλότερες αποδόσεις και αυξανόμενο κόστος χρηματοδότησης.

Ο Fred Neumann, Chief Asia Economist της HSBC, υπογραμμίζει ότι η άνοδος των αποδόσεων των ιαπωνικών κρατικών ομολόγων αντανακλά όχι μόνο τις ανησυχίες των επενδυτών για τις δημοσιονομικές προοπτικές της χώρας, αλλά και τα φιλόδοξα σχέδια για αύξηση των κρατικών δαπανών τα επόμενα χρόνια.

Παράλληλα, όπως σημειώνει, οι αποδόσεις των JGBs επηρεάζονται από τη γενικότερη διεθνή άνοδο του μακροπρόθεσμου κόστους χρηματοδότησης.

Στο μικροσκόπιο η κυβέρνηση της Ιαπωνίας

Η άνοδος των αποδόσεων φέρνει πλέον στο προσκήνιο και τον πρωθυπουργό της Ιαπωνίας Sanae Takaichi και το φιλόδοξο επενδυτικό της πρόγραμμα.

Οι επενδυτές ανησυχούν ότι οι αυξημένες κρατικές δαπάνες, σε συνδυασμό με την ήδη υψηλή επιβάρυνση του δημόσιου χρέους, θα μπορούσαν να αυξήσουν περαιτέρω τις ανάγκες χρηματοδότησης της χώρας.

Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν αφορά μόνο την Ιαπωνία.

Κυβερνήσεις στη Βρετανία, τη Γαλλία και τη Γερμανία βρίσκονται επίσης αντιμέτωπες με ένα νέο περιβάλλον, στο οποίο οι αγορές ομολόγων δεν προσφέρουν πλέον την ίδια ανοχή σε υψηλές δημόσιες δαπάνες και αυξανόμενο χρέος.

Με τις αποδόσεις να ανεβαίνουν, οι κυβερνήσεις λαμβάνουν ουσιαστικά ένα μήνυμα από τους πιστωτές τους: η χρηματοδότηση των δημοσιονομικών τους σχεδίων γίνεται ακριβότερη και οι αγορές απαιτούν μεγαλύτερη απόδοση για να αναλάβουν τον κίνδυνο.

Βρετανία και Ιαπωνία στην «πρώτη γραμμή»

Σύμφωνα με την Charu Chanana της Saxo, η Ιαπωνία και η Βρετανία είναι σήμερα οι δύο χώρες που βρίσκονται πιο κοντά στην «πρώτη γραμμή» των πιέσεων.

Ο λόγος είναι ότι η άνοδος των αποδόσεων συμπίπτει με έντονες δημοσιονομικές πιέσεις και με αλλαγές στα καθεστώτα νομισματικής πολιτικής.

Η Γαλλία θεωρείται επίσης ευάλωτη, εξαιτίας της πορείας του δημόσιου χρέους της.

Η εικόνα που διαμορφώνεται στις διεθνείς αγορές είναι επομένως πολύ διαφορετική από εκείνη της προηγούμενης δεκαετίας. Το περιβάλλον των εξαιρετικά χαμηλών επιτοκίων υποχωρεί, ενώ οι επενδυτές ζητούν πλέον υψηλότερες αποδόσεις προκειμένου να χρηματοδοτήσουν κυβερνήσεις και επιχειρήσεις.

Ένα νέο και πιο δύσκολο περιβάλλον για τις αγορές

Η ταυτόχρονη άνοδος των τιμών του πετρελαίου, οι επίμονες πληθωριστικές πιέσεις, οι προσδοκίες για υψηλότερα επιτόκια, οι τεράστιες ανάγκες έκδοσης κρατικού χρέους και οι αυξημένες χρηματοδοτικές ανάγκες των τεχνολογικών κολοσσών δημιουργούν ένα ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον για τα ομόλογα.

Μια απόδοση 5% στο αμερικανικό 10ετές θα αποτελούσε ένα σημαντικό ψυχολογικό και οικονομικό ορόσημο, καθώς θα αύξανε περαιτέρω το κόστος δανεισμού για νοικοκυριά και επιχειρήσεις και θα ασκούσε επιπλέον πίεση στις αποτιμήσεις των μετοχών.

Ταυτόχρονα, οι κυβερνήσεις θα πρέπει να αντιμετωπίσουν υψηλότερο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους, γεγονός που περιορίζει τα περιθώρια για νέες δαπάνες και επενδύσεις.

Το κρίσιμο ερώτημα για τις αγορές είναι πλέον εάν η άνοδος των αποδόσεων θα λειτουργήσει ως προσωρινή προσαρμογή ή εάν σηματοδοτεί μια πιο μόνιμη αλλαγή καθεστώτος στις παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές αγορές.

Για την ώρα, οι επενδυτές φαίνεται να απαιτούν ολοένα υψηλότερο premium για να διακρατούν μακροπρόθεσμο χρέος, καθώς οι κίνδυνοι από τον πληθωρισμό, τα δημόσια οικονομικά και τον όγκο των νέων εκδόσεων συγκλίνουν και ενισχύουν την πίεση στις αποδόσεις.

 

Διαβάστε επίσης 

Star Bulk (Πέτρος Παππάς): Όλα τα μυστικά για το dual listing στην Αθήνα, την ΑΜΚ των 100 εκατ. ευρώ και τη σημασία για τους Έλληνες επενδυτές

Στα 7,2 δισ. ευρώ οι «πράσινες» εκδόσεις ομολόγων των συστημικών τραπεζών

Bally’s Intralot: Γιατί ο διπλασιασμός της φορολογίας στη Βρετανία δεν τρομάζει τον Σωκράτη Κόκκαλη