Μη κρατικά πανεπιστήμια: Τι εισηγείται η νομική υπηρεσία του υπουργείου Παιδείας μετά την απόφαση του ΣτΕ – Αποκάλυψη mononews

Σε εισήγηση για την αντιμετώπιση των νομικών θεμάτων που υπάρχουν μετά την απόφαση του Γ’ τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) για ακύρωση των αδειών εγκατάστασης και λειτουργίας τριών Μη Κρατικών Πανεπιστημίων, με στόχο να διασφαλιστούν  η συνέχιση των σπουδών των φοιτητών στα τρία ιδρύματα και η νομική θωράκιση των αδειών λειτουργίας των επτά μη κρατικών πανεπιστημίων που αδειοδοτήθηκαν φέτος, προχώρησε η νομική υπηρεσία του υπουργείου Παιδείας.

Η εισήγηση είναι η πρώτη που έγινε σύμφωνα με πηγές και παρουσιάστηκε στην πρώτη σύσκεψη της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου με τη νομική του υπηρεσία για την αντιμετώπιση του θέματος.

Το υπουργείο Παιδείας δεν χρειάζεται, σύμφωνα με τη νομική πρόταση, να περιμένει την ολοκλήρωση της τρίμηνης προθεσμίας για να κινηθεί ως προς τη συμμόρφωση με τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Εφόσον υπάρχουν ζητήματα ως προς το ακριβές περιεχόμενο ή τον τρόπο εφαρμογής των αποφάσεων, μπορεί να απευθυνθεί στο Συμβούλιο Συμμόρφωσης, ζητώντας κατεύθυνση για τον ενδεδειγμένο τρόπο εκτέλεσής τους.

Το συμβούλιο συμμόρφωσης, είναι ένα ειδικό τριμελές όργανο που προβλέπεται από το ελληνικό Σύνταγμα (άρθρο 95 παρ. 5) και τη νομοθεσία (Ν. 3068/2002), με βασικό σκοπό να ελέγχει αν η Διοίκηση εφαρμόζει τις δικαστικές αποφάσεις.

Νέο κανονιστικό πλαίσιο από την ΕΘΑΑΕ

Κεντρικό σημείο της νομικής εισήγησης είναι η ανάγκη επανεξέτασης του κανονιστικού πλαισίου που χρησιμοποιείται για την πιστοποίηση των προγραμμάτων σπουδών των ΝΠΠΕ. Η νομική ομάδα εισηγείται την ανάκληση ή κατάργηση της εφαρμογής της απόφασης 48136/2024 της ΕΘΑΑΕ και την έκδοση νέου κανονιστικού πλαισίου, το οποίο θα λαμβάνει υπόψη τα ζητήματα που ανέδειξε η δικαστική απόφαση.

Το νέο πρότυπο θα πρέπει να εξετάζει, μεταξύ άλλων, τον τρόπο με τον οποίο το μητρικό πανεπιστήμιο ασκεί ουσιαστικό έλεγχο στο ΝΠΠΕ, το σύστημα εσωτερικής διασφάλισης ποιότητας, την επάρκεια και τα προσόντα του διδακτικού και λοιπού προσωπικού, καθώς και τις αναλογίες προσωπικού και φοιτητών.

Παράλληλα, θα πρέπει να περιλαμβάνει απαιτήσεις σχετικά με τα μαθησιακά αποτελέσματα, τα ECTS, την αξιολόγηση των φοιτητών, την ακαδημαϊκή ακεραιότητα, τις κτιριακές και λοιπές υποδομές, τα εργαστήρια και την πρακτική άσκηση, αλλά και τις υπηρεσίες υποστήριξης και προσβασιμότητας των φοιτητών.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται η οικονομική βιωσιμότητα των ιδρυμάτων και η προστασία των φοιτητών σε περίπτωση διακοπής της λειτουργίας τους, η ερευνητική δραστηριότητα όπου απαιτείται, καθώς και η περιοδική αξιολόγηση και ανανέωση των πιστοποιήσεων.

Με βάση αυτή την προσέγγιση, τόσο οι αιτήσεις που βρίσκονται σήμερα σε εκκρεμότητα όσο και οι νέες αιτήσεις πιστοποίησης θα πρέπει να αξιολογούνται με βάση το νέο πρότυπο.

Αντίστοιχα, για τις πιστοποιήσεις που ακυρώθηκαν από το ΣτΕ δεν προτείνεται μια απλή πράξη επιβεβαίωσης ή επαναφοράς τους.

Η θέση της νομικής ομάδας είναι ότι θα πρέπει να προηγηθεί νέα ουσιαστική αξιολόγηση και στη συνέχεια να εκδοθούν εκ νέου οι σχετικές πιστοποιήσεις.

Οι κτιριολογικές ελλείψεις

Σε ό,τι αφορά τις άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας που ακυρώθηκαν με τις αποφάσεις του ΣτΕ, η νομική εισήγηση προβλέπει μια νέα διοικητική διαδικασία μετά την ολοκλήρωση των απαιτούμενων ενεργειών του ΕΟΠΠΕΠ.

Το υπουργείο θα πρέπει να εξετάσει εάν η αρχική θετική γνώμη της ΕΘΑΑΕ εξακολουθεί να καλύπτει τα δεδομένα της υπόθεσης ή εάν απαιτείται επικαιροποίησή της. Παράλληλα, θα πρέπει να ελεγχθεί εκ νέου η ισχύς των υπόλοιπων στοιχείων του διοικητικού φακέλου.

Εφόσον προκύψουν νέα στοιχεία που μπορούν να οδηγήσουν σε δυσμενή κρίση για τα ιδρύματα, θα πρέπει προηγουμένως να τους δοθεί η δυνατότητα να εκθέσουν τις απόψεις τους.

Η διαδικασία θα πρέπει να καταλήξει σε νέες υπουργικές αποφάσεις, με ειδική και πλήρη αιτιολογία, οι οποίες θα δημοσιευθούν στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Στη συνέχεια θα πρέπει να ακολουθήσει εκ νέου η διαδικασία πιστοποίησης των προγραμμάτων σπουδών με βάση τα αναθεωρημένα κριτήρια της ΕΘΑΑΕ. Η νομική ομάδα δεν θεωρεί ότι η Διοίκηση πρέπει να «μηδενίσει» τον αρχικό φάκελο.

Στοιχεία που εξακολουθούν να είναι έγκυρα και δεν σχετίζονται με την πλημμέλεια για την οποία ακυρώθηκαν οι άδειες μπορούν να αξιοποιηθούν και στη νέα διαδικασία.

 Σε καμία περίπτωση, όμως, η νέα άδεια δεν θα πρέπει να παρουσιαστεί ως αναδρομική επικύρωση της προηγούμενης, καθώς κάτι τέτοιο θα αναιρούσε στην πράξη το αποτέλεσμα της ακυρωτικής δικαστικής απόφασης.

Ο προληπτικός έλεγχος για τα επτά νέα ΝΠΠΕ

Διαφορετική είναι η αντιμετώπιση που προτείνεται για τις επτά άδειες που χορηγήθηκαν τον Ιούλιο του 2026. Η νομική ομάδα δεν εισηγείται την οριζόντια ανάκλησή τους, καθώς οι αποφάσεις του ΣτΕ αφορούν διαφορετικές ατομικές διοικητικές πράξεις. Προτείνει, ωστόσο, να προηγηθεί έλεγχος κάθε φακέλου ξεχωριστά. Στο πλαίσιο αυτό θα πρέπει να διαπιστωθεί εάν έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία του ΕΟΠΠΕΠ, εάν η επιτροπή που εξέτασε κάθε υπόθεση συγκροτήθηκε και λειτούργησε με τις απαιτούμενες εγγυήσεις αμεροληψίας, καθώς και εάν η σύμφωνη γνώμη της ΕΘΑΑΕ διαθέτει επαρκή αιτιολογία.

Παράλληλα, θα πρέπει να ελεγχθεί εάν κατά τον χρόνο έκδοσης κάθε άδειας παρέμεναν ανοιχτές υποχρεώσεις ή παρατηρήσεις που δεν είχαν αντιμετωπιστεί και εάν το σύνολο των κτιριακών εγκαταστάσεων που χρησιμοποιούνται από κάθε ίδρυμα είχε δηλωθεί και ελεγχθεί.

Για τα επτά νέα ιδρύματα, η διαδικασία πιστοποίησης των προγραμμάτων σπουδών δεν θα πρέπει, σύμφωνα με την εισήγηση, να προχωρήσει πριν από την έκδοση του νέου κανονιστικού προτύπου της ΕΘΑΑΕ.

Η συνέχιση της διαδικασίας με βάση το υφιστάμενο πλαίσιο θα δημιουργούσε, κατά τη νομική ομάδα, τον κίνδυνο να επαναληφθεί η ίδια νομική πλημμέλεια που αποτέλεσε αντικείμενο της πρόσφατης κρίσης του ΣτΕ.

Τι προτείνεται για τους ήδη εγγεγραμμένους φοιτητές

Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για τους φοιτητές που είχαν ξεκινήσει τις σπουδές τους νόμιμα πριν από την ακύρωση των σχετικών αδειών.

Η νομική ομάδα θεωρεί ότι μπορεί να δημιουργηθεί ένας ειδικός μηχανισμός που θα επιτρέπει την ολοκλήρωση των σπουδών τους. Μια τέτοια λύση, όμως, θα πρέπει να έχει γενικό και προσωρινό χαρακτήρα και να λειτουργεί υπό την εποπτεία της ΕΘΑΑΕ.

Βασική προϋπόθεση είναι ο μηχανισμός αυτός να μην μετατραπεί σε έμμεση αναδρομική νομιμοποίηση των αδειών που ακυρώθηκαν από το ΣτΕ. Αντίθετα, για όσους δεν έχουν ακόμη ξεκινήσει τις σπουδές τους, η νομική εισήγηση δεν θεωρεί νομικά ασφαλή την προσωρινή λειτουργία των προγραμμάτων χωρίς να έχει προηγηθεί νέα άδεια και η απαιτούμενη πιστοποίηση.

Οι λύσεις που πρέπει να αποφευχθούν

Η νομική ομάδα θέτει, τέλος, συγκεκριμένα όρια στις επιλογές της πολιτικής ηγεσίας. Στις λύσεις που δεν θα πρέπει να επιλεγούν περιλαμβάνονται μια αναδρομική νομοθετική επικύρωση των ακυρωθεισών αδειών, η θέσπιση τεκμηρίου ότι ο ΕΟΠΠΕΠ έχει συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις του, καθώς και η μεταφορά της ουσιαστικής ακαδημαϊκής κρίσης από την ΕΘΑΑΕ στο υπουργείο. Παράλληλα, απορρίπτεται η λογική ειδικών εξαιρέσεων για συγκεκριμένα ιδρύματα, ενώ δεν θα πρέπει να ξεκινήσουν προγράμματα σπουδών πριν ολοκληρωθούν όλες οι προβλεπόμενες διαδικασίες αδειοδότησης και πιστοποίησης. Με άλλα λόγια, η εισήγηση προς την πολιτική ηγεσία δεν κινείται στη λογική μιας συνολικής ακύρωσης της διαδικασίας για τα μη κρατικά πανεπιστήμια, αλλά προτείνει επανεκκίνηση των κρίσιμων διαδικασιών με νέο κανονιστικό πλαίσιο, ξεχωριστό έλεγχο κάθε φακέλου και πλήρη συμμόρφωση με τα δεδομένα που προέκυψαν από τις αποφάσεις του ΣτΕ.

Διαβάστε επίσης:

Λαζαράτος: Κατατέθηκαν οι αιτήσεις ακυρώσεως κατά των αδειών των 7 ιδιωτικών Πανεπιστημίων που πήραν άδεια φέτος

Μη Κρατικά Πανεπιστήμια: Το νέο νομικό «στοίχημα» μετά το ΣτΕ – Σε ποια σημεία κινδυνεύουν οι άδειες των 7 νέων ΑΕΙ

Ιδιωτική Εκπαίδευση: Κίνδυνος να χαθεί το ακαδημαϊκό έτος για 3 Πανεπιστήμια