ΜΙΔΑ: Έρχονται σαρωτικές διασταυρώσεις – Στο στόχαστρο πρώτα χωράφια και μετά σπίτια και οικόπεδα

Η αγροτική γη γίνεται το πρώτο πεδίο εφαρμογής του νέου ΜΙΔΑ, καθώς οι εκτάσεις που δηλώνονται για τη λήψη κοινοτικών ενισχύσεων μπαίνουν σε διαδικασία αυστηρών διασταυρώσεων. Το ζητούμενο είναι να επιβεβαιωθεί ότι πίσω από κάθε δηλωμένο χωράφι υπάρχει πραγματικό δικαίωμα ιδιοκτησίας ή χρήσης από τον παραγωγό που αιτείται την ενίσχυση.

Στο νέο σύστημα, τα στοιχεία των ακινήτων θα πρέπει να «κουμπώνουν» μεταξύ τους. ΑΤΑΚ, ΚΑΕΚ, Ε9, μισθωτήρια και πράξεις παραχώρησης θα συγκρίνονται, ώστε να διαπιστώνεται ότι αφορούν την ίδια έκταση και αποτυπώνουν με συνέπεια το ιδιοκτησιακό ή χρηστικό καθεστώς της. Όπου εμφανίζονται αποκλίσεις, η αίτηση δεν θα περνά απαραίτητα απευθείας στην πληρωμή, αλλά μπορεί να τίθεται υπό συμπληρωματικό έλεγχο.

Το Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου (ΟΣΔΕ), οι διαδικασίες ελέγχου και οι πληρωμές των κοινοτικών ενισχύσεων ακολουθούν συγκεκριμένα και αυστηρά χρονοδιαγράμματα, με αποτέλεσμα ο χρόνος για τη διερεύνηση των αποκλίσεων να είναι περιορισμένος.

Την ίδια στιγμή, το νέο σύστημα επιχειρεί να αντιμετωπίσει προβλήματα που επί χρόνια δημιουργούσαν εικονικά μισθωτήρια ή εκτάσεις με ασαφή ιδιοκτησιακή και χωρική ταυτότητα.

Πώς θα γίνεται η διασταύρωση

Για κάθε αγροτεμάχιο θα πρέπει να μπορεί να αποδειχθεί ποιος είναι ο ιδιοκτήτης, ποιος το καλλιεργεί ή χρησιμοποιεί τον βοσκότοπο και με ποιο δικαίωμα το δηλώνει στην αίτηση για την ενίσχυση.

Η διαδικασία θα ξεκινά από το Ε9 και τον ΑΤΑΚ και στη συνέχεια θα περνά στον ΚΑΕΚ και τα στοιχεία του Κτηματολογίου. Το επόμενο βήμα θα είναι η αντιπαραβολή με το μισθωτήριο ή την πράξη παραχώρησης. Η διαδρομή θα πρέπει να καταλήγει σε έναν συγκεκριμένο και επαληθεύσιμο χρήστη της γης.

Προς αυτή την κατεύθυνση κινείται ήδη και το νέο μοντέλο της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης 2026. Η διαδικασία γίνεται περισσότερο ψηφιακή και καθοδηγούμενη, με διαθέσιμα στοιχεία να προσυμπληρώνονται και ελέγχους να πραγματοποιούνται πριν από την οριστική υποβολή. Έτσι επιχειρείται να περιοριστούν τα λάθη, οι διπλές εγγραφές και οι διορθώσεις που μέχρι σήμερα απαιτούνταν εκ των υστέρων.

Ωστόσο, η πλήρης διασύνδεση όλων των βάσεων δεδομένων δεν έχει ανακοινωθεί ότι έχει ολοκληρωθεί σε όλο το εύρος της. Το αγροτικό σκέλος του ΜΙΔΑ βρίσκεται σε ανάπτυξη, την ώρα που οι προθεσμίες για τις αιτήσεις, τους ελέγχους και τις πληρωμές βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη.

Ποιοι παραγωγοί βρίσκονται στο επίκεντρο

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται από αγρότες και κτηνοτρόφους που χρησιμοποιούν νοικιασμένες ή παραχωρημένες εκτάσεις και βοσκοτόπους. Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν αρκεί η δήλωση της έκτασης. Πρέπει να επιβεβαιώνονται τόσο η ταυτότητα του ακινήτου όσο και το δικαίωμα που συνδέει τον παραγωγό με τον ιδιοκτήτη.

Στους ελέγχους αναμένεται να εξεταστούν, μεταξύ άλλων:

– Αγροτεμάχια με λανθασμένο ή ελλιπή ΑΤΑΚ.
– Περιπτώσεις όπου ο ΚΑΕΚ δεν αντιστοιχεί στην έκταση που έχει δηλωθεί.
– Μισθωτήρια με λάθη στα στοιχεία του ιδιοκτήτη, του μισθωτή ή του ακινήτου.
– Διαφορετική αποτύπωση της ίδιας έκτασης στο Ε9, στο Κτηματολόγιο και στην αίτηση ενίσχυσης.
– Παραχωρήσεις γης που δεν έχουν καταγραφεί επαρκώς στα διαθέσιμα πληροφοριακά συστήματα.
– Περιοχές όπου υπάρχουν αναδασμοί, ιδιοκτησιακές εκκρεμότητες ή η κτηματογράφηση δεν έχει ολοκληρωθεί.

Μια αναντιστοιχία δεν σημαίνει από μόνη της ότι πρόκειται για εικονική μίσθωση ή παράτυπη δήλωση. Οι αποκλίσεις μπορεί να οφείλονται σε παλαιές εγγραφές, διαφορετικό τρόπο καταγραφής μιας έκτασης ή στοιχεία που δεν έχουν επικαιροποιηθεί. Σε κάθε περίπτωση, όμως, αποτελούν ένδειξη που μπορεί να οδηγήσει σε διόρθωση ή περαιτέρω έλεγχο πριν από την καταβολή της ενίσχυσης.

Το επόμενο βήμα: εκατομμύρια ακίνητα

Μετά την αγροτική γη, το επόμενο και πολύ μεγαλύτερο εγχείρημα αφορά την ενοποίηση των στοιχείων για το σύνολο σχεδόν της ακίνητης περιουσίας. Κατοικίες, εξοχικά, οικόπεδα και επαγγελματικοί χώροι προβλέπεται να ενταχθούν σταδιακά στο ΜΙΔΑ μέσα στο 2027.

Η επιδίωξη είναι κάθε ακίνητο να αποκτήσει έναν ενιαίο ψηφιακό φάκελο, όπου θα συγκεντρώνονται τα στοιχεία τόσο της ιδιοκτησίας όσο και της πραγματικής χρήσης του. Σήμερα, ωστόσο, η ίδια περιουσία μπορεί να εμφανίζεται διαφορετικά ως προς τα τετραγωνικά, την περιγραφή ή τα δικαιώματα στο Ε9, στο Κτηματολόγιο, στα μισθωτήρια και σε άλλες δημόσιες βάσεις.

Αυτό ακριβώς το πρόβλημα καλείται να αντιμετωπίσει το ΜΙΔΑ, ενοποιώντας τις διαφορετικές «εικόνες» του ίδιου ακινήτου. Η μεγαλύτερη δυσκολία αναμένεται να εντοπιστεί στις αποκλίσεις που υπάρχουν ήδη στα μητρώα, ιδιαίτερα σε παλαιά ακίνητα, κληρονομιές, περιπτώσεις με πολλούς συνιδιοκτήτες ή μεταβολές που δεν καταγράφηκαν με τον ίδιο τρόπο σε όλες τις βάσεις δεδομένων.

Μεταβατική περίοδος 8-10 μηνών για διορθώσεις

Για τη δεύτερη φάση εφαρμογής σχεδιάζεται να δοθεί στους ιδιοκτήτες ένα μεταβατικό διάστημα περίπου οκτώ έως δέκα μηνών, προκειμένου να ελέγξουν τα στοιχεία των ακινήτων τους και να διορθώσουν τυχόν λάθη. Το ακριβές χρονικό διάστημα, πάντως, δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί και αναμένεται να καθοριστεί από το τελικό πλαίσιο εφαρμογής.

Η βασική φιλοσοφία είναι να δοθεί πρώτα χρόνος για διορθώσεις και στη συνέχεια να πραγματοποιηθούν μαζικές αυτοματοποιημένες διασταυρώσεις μεταξύ ΜΙΔΑ, Ε9 και Εθνικού Κτηματολογίου. Μετά το τέλος της μεταβατικής περιόδου, αποκλίσεις που ενδέχεται να συνδέονται με απόκρυψη τετραγωνικών, ανακριβή στοιχεία επιφάνειας ή λανθασμένη δήλωση χρήσης μπορούν να ενεργοποιούν ελέγχους και κυρώσεις.

Οι απλές διαφορές στα στοιχεία, ωστόσο, δεν θα πρέπει να θεωρούνται αυτομάτως απόκρυψη περιουσίας. Διαφορετικά τετραγωνικά, ποσοστά συνιδιοκτησίας ή περιγραφές μπορεί να προέρχονται από παλαιές πράξεις ή μη επικαιροποιημένες εγγραφές. Ανάλογα με την περίπτωση, για την αποκατάσταση των στοιχείων μπορεί να απαιτηθεί η συνδρομή λογιστή, μηχανικού ή συμβολαιογράφου.

Για τους ιδιοκτήτες, το βασικό ζητούμενο θα είναι να διαπιστώσουν ότι ΑΤΑΚ και ΚΑΕΚ αφορούν το ίδιο ακίνητο, ότι τα τετραγωνικά και το ποσοστό ιδιοκτησίας είναι σωστά και ότι η χρήση του ακινήτου —ιδιοκατοίκηση, μίσθωση, δωρεάν παραχώρηση ή επαγγελματική εκμετάλλευση— αποτυπώνεται με τον ίδιο τρόπο στα διαφορετικά μητρώα.

Το μοντέλο που προωθείται συνοψίζεται στη λογική «πρώτα διορθώσεις, μετά διασταυρώσεις». Στην περίπτωση, όμως, της αγροτικής γης, ο χρόνος ήδη μετρά αντίστροφα. Κάθε αναντιστοιχία δεν αφορά πλέον μόνο ένα πιθανό λάθος σε κάποιο μητρώο, αλλά μπορεί να επηρεάσει άμεσα και την πληρωμή μιας αγροτικής ενίσχυσης.

Διαβάστε επίσης:

Τα νομίσματα κινούνται σε στενό εύρος εν μέσω θερινής νωθρότητας στις αγορές

e-ΕΦΚΑ και ΔΥΠΑ: Πότε πληρώνονται επιδόματα και συντάξεις – Οι ημερομηνίες

IRIS: Πότε φορολογείται το χαρτζιλίκι και οι μεταφορές χρημάτων μεταξύ συγγενών