Έκλειψη Ηλίου: Υπομονή για έναν χρόνο για τους Έλληνες – Η «έκλειψη του αιώνα» του 2027 και το «υπερθέαμα» του 2030

Αν και η εντυπωσιακή ολική έκλειψη Ηλίου της 12ης Αυγούστου 2026 ήταν ουσιαστικά απούσα από τον ελληνικό ουρανό, οι Έλληνες δεν θα χρειαστεί να περιμένουν πολύ για ένα πολύ πιο θεαματικό φαινόμενο. Στην Αθήνα η φετινή έκλειψη δεν ήταν καθόλου ορατή, ενώ μόνο σε ορισμένες περιοχές της δυτικής και βορειοδυτικής Ελλάδας έγινε αντιληπτή για λίγα λεπτά λίγο πριν από τη δύση του Ηλίου. Ακόμη και στην Κέρκυρα, όπου οι συνθήκες ήταν από τις ευνοϊκότερες στη χώρα, καλύφθηκε μόλις περίπου το 2,3% της επιφάνειας του Ήλιου.

Η εικόνα θα είναι εντελώς διαφορετική στις 2 Αυγούστου 2027, όταν μία από τις σημαντικότερες ολικές εκλείψεις Ηλίου του αιώνα θα διασχίσει τη Μεσόγειο, τη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή. Η ζώνη της ολικότητας θα περάσει μεταξύ άλλων από τη νότια Ισπανία και χώρες της βόρειας Αφρικής, ενώ η υπόλοιπη Ευρώπη, μεταξύ αυτών και ολόκληρη η Ελλάδα, θα βρίσκεται στη ζώνη της μερικής έκλειψης.

Για την Ελλάδα, όμως, ο όρος «μερική» δεν σημαίνει καθόλου ότι το θέαμα θα είναι ασήμαντο. Όσο νοτιότερα βρίσκεται κανείς, τόσο μεγαλύτερο τμήμα του ηλιακού δίσκου θα κρύβεται πίσω από τη Σελήνη. Στα Χανιά, η κάλυψη θα φτάσει περίπου το 87,4%, καθιστώντας τη δυτική Κρήτη ένα από τα καλύτερα σημεία παρατήρησης στη χώρα. Στην Αθήνα θα καλυφθεί περίπου το 78,3% της επιφάνειας του Ήλιου, ενώ στην Ορεστιάδα το ποσοστό θα διαμορφωθεί περίπου στο 61%.

Στην πρωτεύουσα το φαινόμενο θα αρχίσει περίπου στις 11:17 το πρωί, θα κορυφωθεί στις 12:33 και θα ολοκληρωθεί περίπου στις 13:50, με τη Σελήνη να έχει τότε καλύψει το μεγαλύτερο μέρος του ηλιακού δίσκου. Σύμφωνα με τα αστρονομικά δεδομένα, ο Ήλιος θα βρίσκεται αρκετά ψηλά στον ουρανό, γεγονός που θα κάνει την παρατήρηση πολύ ευκολότερη σε σχέση με τη φετινή έκλειψη, η οποία συνέπεσε με τη δύση του.

Πώς γνωρίζουμε από τώρα ακριβώς από πού θα περάσει

Οι εκλείψεις δεν είναι φαινόμενα των οποίων η θέση προβλέπεται κατά προσέγγιση. Οι τροχιές της Γης γύρω από τον Ήλιο και της Σελήνης γύρω από τη Γη είναι γνωστές με εξαιρετικά μεγάλη ακρίβεια, επιτρέποντας στους αστρονόμους να υπολογίζουν πολλά χρόνια –ακόμη και αιώνες– νωρίτερα πού θα πέσει η σκιά της Σελήνης, την ακριβή ώρα που θα φτάσει σε κάθε περιοχή και πόσο μεγάλο μέρος του Ήλιου θα καλυφθεί.

Η NASA, για παράδειγμα, υπολογίζει τις διαδρομές των εκλείψεων χρησιμοποιώντας αστρονομικές εφημερίδες, δηλαδή πολύ ακριβή μαθηματικά μοντέλα για τη θέση και την κίνηση της Γης και της Σελήνης. Για την έκλειψη του 2027 έχουν ήδη υπολογιστεί τα όρια της σκιάς και η κεντρική γραμμή της ολικότητας πάνω στην επιφάνεια της Γης.

Μικρές αποκλίσεις μπορούν να υπάρχουν στις προβλέψεις της τάξης δευτερολέπτων ή σε πολύ μικρές αποστάσεις στα ακριβή όρια της σκιάς, λόγω παραμέτρων όπως οι ανεπαίσθητες μεταβολές στην περιστροφή της Γης και το πραγματικό ανάγλυφο της Σελήνης. Δεν υπάρχει, όμως, ουσιαστική αβεβαιότητα για το αν η Ελλάδα θα βρίσκεται στη ζώνη της μερικής έκλειψης στις 2 Αυγούστου 2027.

Και το 2030 έρχεται κάτι ακόμη πιο εντυπωσιακό

Ακόμη μεγαλύτερο αστρονομικό «ραντεβού» με την Ελλάδα έχει προγραμματιστεί για το πρωί της 1ης Ιουνίου 2030. Τότε θα σημειωθεί δακτυλιοειδής έκλειψη Ηλίου, με τη ζώνη της δακτυλιοειδούς φάσης να περνά και από τμήματα της Ελλάδας.

Σε αντίθεση με μια ολική έκλειψη, στη δακτυλιοειδή η Σελήνη βρίσκεται λίγο πιο μακριά από τη Γη και, όπως φαίνεται στον ουρανό, έχει ελαφρώς μικρότερη διάμετρο από τον Ήλιο. Έτσι δεν μπορεί να τον καλύψει ολόκληρο: γύρω από τον σκοτεινό δίσκο της παραμένει ένας λεπτός, εκτυφλωτικός φωτεινός δακτύλιος, το περίφημο «δαχτυλίδι της φωτιάς».

Η Ελλάδα θα βρίσκεται σε ιδιαίτερα προνομιακή θέση. Σε περιοχές της κεντρικής χώρας η δακτυλιοειδής φάση θα διαρκέσει περίπου τέσσερα λεπτά. Ενδεικτικά, σε περιοχές Στερεάς Ελλάδας υπολογίζεται ότι θα διαρκέσει περίπου 4,5 λεπτά, με σχεδόν το 88% της επιφάνειας του Ήλιου να καλύπτεται από τη Σελήνη. Ακόμη και στην Αθήνα, τα διαθέσιμα μοντέλα δείχνουν ότι το φαινόμενο θα είναι εξαιρετικά βαθύ και εντυπωσιακό.

Έτσι, μετά τη σχεδόν «χαμένη» για την Ελλάδα έκλειψη του 2026, ακολουθούν δύο πολύ σημαντικά αστρονομικά γεγονότα: η βαθιά μερική έκλειψη της 2ας Αυγούστου 2027 και, λιγότερο από τρία χρόνια αργότερα, η δακτυλιοειδής έκλειψη της 1ης Ιουνίου 2030, που θα χαρίσει σε τμήματα της χώρας το σπάνιο θέαμα του φωτεινού ηλιακού δακτυλίου.

Διαβάστε επίσης

Εντυπωσιακές εικόνες από την έκλειψη Ηλίου – Στο σκοτάδι βυθίστηκε για λίγο η Ισλανδία (φωτογραφίες)

Γαλλία: 1.200 άνθρωποι απομακρύνθηκαν από κατασκήνωση λόγω δύο πυρκαγιών

EBU: Αλλάζουν οι κανονισμοί της Eurovision, δεν θα μπορεί να αναλάβει τον διαγωνισμό χώρα που εμπλέκεται σε πόλεμο