Ευρώπη: Ξεμένει από πυραύλους – Κίνδυνος για έλλειψη έως το 2030

Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, η Ευρώπη απειλείται με σημαντική έλλειψη πυραύλων-φορέων μέχρι το τέλος της δεκαετίας. Η αυξημένη ζήτηση για την τοποθέτηση δορυφόρων σε τροχιά και την πραγματοποίηση διαστημικών αποστολών αυξάνεται με ρυθμούς που ξεπερνούν τις σημερινές παραγωγικές δυνατότητες της ευρωπαϊκής διαστημικής βιομηχανίας.

Τον κώδωνα του κινδύνου έκρουσε ο Γενικός Διευθυντής του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), Josef Aschbacher, υπογραμμίζοντας το διευρυνόμενο χάσμα στις διαστημικές υποδομές ανάμεσα στην Ευρώπη και σε δυνάμεις όπως οι ΗΠΑ και η Κίνα.

Βάσει των εκτιμήσεων της ESA, η ζήτηση για εκτοξεύσεις αναμένεται να κορυφωθεί την περίοδο 2029-2031, καθώς προγραμματίζεται η μεταφορά εκατοντάδων δορυφόρων για νέους και υφιστάμενους αστερισμούς, αλλά και για προγραμματισμένες ερευνητικές αποστολές.

Η απόσταση από τις ΗΠΑ είναι εντυπωσιακή. Η SpaceX του Elon Musk πραγματοποίησε 170 εκτοξεύσεις πυραύλων το 2025, ενώ η Ευρώπη μόλις οκτώ. Η αμερικανική εταιρεία έχει αλλάξει τα δεδομένα της αγοράς, αξιοποιώντας επαναχρησιμοποιούμενους πυραύλους που έχουν μειώσει δραστικά το κόστος των εκτοξεύσεων και έχουν αυξήσει κατακόρυφα τη συχνότητά τους.

Η πρόκληση για την Ευρώπη είναι ακόμη μεγαλύτερη, καθώς οι ανάγκες δεν περιορίζονται στα εμπορικά διαστημικά προγράμματα. Στα επόμενα χρόνια σχεδιάζονται εκτοξεύσεις για το Iris², το ευρωπαϊκό σύστημα δορυφορικών επικοινωνιών, το Galileo, το ευρωπαϊκό σύστημα δορυφορικής πλοήγησης, αλλά και το Copernicus, το μεγαλύτερο δίκτυο παρατήρησης της Γης στον κόσμο. Παράλληλα, χώρες όπως η Γερμανία προωθούν εθνικούς δορυφορικούς αστερισμούς, ενώ η ESA αναπτύσσει δορυφόρους για τις αμυντικές ανάγκες κρατών όπως η Ελλάδα, η Ισπανία και η Πολωνία.

Η «μάχη» Ariane 6 – Vega-C

Η Ευρώπη έχει ήδη πληρώσει ακριβά την καθυστέρηση στην ανάπτυξη του νέου βαρέος πυραύλου Ariane 6. Μετά την τελευταία πτήση του Ariane 5 το 2023, η Ευρώπη έμεινε για περίπου έναν χρόνο χωρίς αυτόνομη πρόσβαση στο διάστημα και αναγκάστηκε να στραφεί στη SpaceX.

Η αυτόνομη πρόσβαση αποκαταστάθηκε τον Ιούλιο του 2024, με την πρώτη εκτόξευση του Ariane 6, ενώ τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους επέστρεψε σε πτήσεις και ο μικρότερος ιταλικός Vega-C.

Ωστόσο, η παραγωγική δυναμικότητα παραμένει ανεπαρκής για τις ανάγκες που διαμορφώνονται. Η ESA εξετάζει ήδη την αύξηση της παραγωγής του Ariane 6 από τις περίπου 9-10 εκτοξεύσεις τον χρόνο σε 15, ενώ αντίστοιχες συζητήσεις βρίσκονται σε εξέλιξη για τον Vega-C.

Ο Aschbacher εμφανίζεται πάντως αισιόδοξος ότι η Ευρώπη μπορεί να καλύψει το κενό. Η ESA ζητά από τους ευρωπαϊκούς κατασκευαστές να καταθέσουν εκτιμήσεις για το κόστος επέκτασης των προγραμμάτων τους, ώστε να αποφασιστούν οι απαιτούμενες επενδύσεις για την επόμενη δεκαετία.

Το διακύβευμα, ωστόσο, είναι κάτι περισσότερο από την επάρκεια εκτοξευτών. Η ικανότητα της Ευρώπης να εκτοξεύει τους δικούς της δορυφόρους αποτελεί πλέον κρίσιμο ζήτημα στρατηγικής και αμυντικής αυτονομίας, σε μια περίοδο κατά την οποία η εξάρτηση από αμερικανικές υποδομές και υπηρεσίες θεωρείται ολοένα και μεγαλύτερος γεωπολιτικός κίνδυνος. Η ESA θέτει ως ορίζοντα το 2035, αλλά οι αποφάσεις που θα κρίνουν εάν η Ευρώπη θα μπορέσει να καλύψει το κενό πρέπει να ληφθούν ήδη από σήμερα.

Διαβάστε επίσης:

Συρία και Ρωσία συμφώνησαν για το μέλλον των βάσεων σε Ταρτούς και Χμάιμιμ

Τραμπ: Ο «σκληρός, δυνατός και έξυπνος» δικηγόρος Γουίλ Σαρφ αναλαμβάνει σύμβουλος στον Λευκό Οίκο

Al Jazeera: Πώς βλέπουν στο Ιράν τη Συμφωνία της Μέκκας – «Παράθυρο» για να υποχωρήσουν οι ΗΠΑ από την περιοχή