S&P 500: Οι traders φοβούνται την «ομίχλη» του Κέβιν Γουόρς – Σε επιφυλακή για ακραίες διακυμάνσεις

Μια αδιάκοπη αλυσίδα αβεβαιοτήτων – από πολέμους και εμπορικές συγκρούσεις μέχρι τον επίμονο πληθωρισμό – έχει δοκιμάσει φέτος τους επενδυτές. Τώρα καλούνται να αντιμετωπίσουν έναν ακόμη κίνδυνο: μια Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed) που δεν αποκαλύπτει ξεκάθαρα τις προθέσεις της.

Το ζήτημα κορυφώθηκε αυτή την εβδομάδα, όταν ο πρόεδρος της Fed, Κέβιν Γουόρς (Kevin Warsh), ολοκλήρωσε τη συνέντευξη Τύπου μετά τη συνεδρίαση της κεντρικής τράπεζας χωρίς να δώσει καμία ένδειξη για το εάν ή πότε η Fed σκοπεύει να αυξήσει τα επιτόκια προκειμένου να αντιμετωπίσει τον επίμονα υψηλό πληθωρισμό.

Η επιλογή αυτή προκάλεσε ιδιαίτερη εντύπωση, καθώς τρία από τα 12 μέλη της Ομοσπονδιακής Επιτροπής Ανοικτής Αγοράς (FOMC) τάχθηκαν υπέρ άμεσων αυξήσεων επιτοκίων. Συνήθως οι αποφάσεις της FOMC λαμβάνονται ομόφωνα ή με ελάχιστες διαφωνίες.

Οι αγορές αντέδρασαν έντονα. Οι επενδυτές αιφνιδιάστηκαν και προκάλεσαν ένα άγριο κύμα πωλήσεων την τελευταία ώρα της συνεδρίασης της Τετάρτης. Ο δείκτης S&P 500 σημείωσε τη χειρότερη πτώση του σε ημέρα απόφασης της Fed από τον Δεκέμβριο του 2024. Η απόδοση του 10ετούς αμερικανικού ομολόγου εκτινάχθηκε στο υψηλότερο επίπεδο από τον Ιανουάριο του 2025, ενώ ο δείκτης μεταβλητότητας VIX ξεπέρασε το επίπεδο του 20, ένδειξη αυξημένου φόβου στις αγορές.

«Ειλικρινά, σοκαρίστηκα από το πόσο κακή θεωρώ ότι ήταν η συνέντευξη Τύπου», δήλωσε η Μάρτα Νόρτον, επικεφαλής επενδυτικής στρατηγικής στην Empower.

Οι επενδυτές ζητούν ξεκάθαρα μηνύματα

Οι επαγγελματίες της Wall Street ήταν ιδιαίτερα επικριτικοί απέναντι στην εμφάνιση του Γουόρς, υποστηρίζοντας ότι η καθοδήγηση της Fed (forward guidance) είχε μέχρι σήμερα έναν σημαντικό ρόλο: να περιορίζει τη μεταβλητότητα, δίνοντας στους επενδυτές μια εικόνα για τη σκέψη της κεντρικής τράπεζας.

Τώρα, όμως, οι αγορές απαιτούν ένα υψηλότερο «ασφάλιστρο αβεβαιότητας» για να καλύψουν τον κίνδυνο η Fed να καθυστερήσει να αντιδράσει στον πληθωρισμό.

«Κάποιοι ίσως το αποκαλούσαν “ασφάλιστρο ανοησίας”, αλλά δεν θα μπορούσα να σχολιάσω κάτι τέτοιο», έγραψε χαρακτηριστικά σε σημείωμά του προς πελάτες ο Καρλ Σαμότα, επικεφαλής στρατηγικής αγοράς στην Corpay.

«Η αγορά αναγκάζεται να συνυπολογίσει μια σειρά παραγόντων χωρίς μια κεντρική αφήγηση που να λειτουργεί ως άγκυρα — και αυτή η άγκυρα ήταν μέχρι σήμερα η καθοδήγηση της Fed», δήλωσε ο Τζο Γκίλμπερτ, διαχειριστής χαρτοφυλακίου στην Integrity Asset Management.

Ο Γουόρς ακολουθεί μια διαφορετική προσέγγιση. Αντί η Fed να καθοδηγεί τις αγορές, θεωρεί ότι οι ίδιες οι αγορές πρέπει να παρέχουν σήματα στην κεντρική τράπεζα. Όπως είπε χαρακτηριστικά, οι επενδυτές πρέπει να «μάθουν να παίζουν την μπάλα και όχι τον διαιτητή».

Οι επενδυτές, ωστόσο, θεωρούν ότι η μεταφορά αυτή έχει αδυναμίες. Το πρόβλημα είναι πως οι μακροοικονομικές δυνάμεις που επηρεάζουν τις αγορές είναι πλέον τόσο απρόβλεπτες, ώστε γίνεται εξαιρετικά δύσκολο να «παίξει κανείς την μπάλα».

Ο Ντόναλντ Τραμπ επιχειρεί να αναδιαμορφώσει την πολιτική δασμών των ΗΠΑ, ενώ ο πόλεμος στο Ιράν προκαλεί μεγάλες διακυμάνσεις στις τιμές του πετρελαίου και στις προσδοκίες για τον πληθωρισμό. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η απόφαση της Fed να μην προσφέρει σαφή καθοδήγηση θεωρείται ότι ενισχύει ακόμη περισσότερο τους κινδύνους.

«Η Fed δεν είναι απλώς ο διαιτητής. Είναι και παίκτης στο γήπεδο», σημείωσε η Νόρτον.

Η μεταβλητότητα επιστρέφει

Η ένταση αυτή φάνηκε ξεκάθαρα στο τέλος της εβδομάδας.

Μετά τη μεγάλη πτώση της Τετάρτης, ο S&P 500 ανέκαμψε την Πέμπτη και στις πρώτες ώρες της Παρασκευής, για να αλλάξει ξανά πορεία και να κινηθεί χαμηλότερα πριν τελικά κλείσει με άνοδο.

Οι κινήσεις αυτές καθοδηγήθηκαν κυρίως από τις μετοχές των ημιαγωγών, οι οποίες έχουν αποτελέσει τον βασικό μοχλό ανόδου της αγοράς φέτος.

Ο δείκτης ημιαγωγών Philadelphia Semiconductor Index (SOX) υποχώρησε 5,3% την Τετάρτη, εκτινάχθηκε 8,2% την Πέμπτη — τη μεγαλύτερη ημερήσια άνοδο από τον Απρίλιο του 2025 — και σημείωσε νέα άνοδο 5% στην αρχή της Παρασκευής, πριν χάσει όλα τα κέρδη του μέσα σε λιγότερο από μία ώρα και κλείσει τελικά οριακά θετικός.

Η χρηματιστηριακή αγορά ιστορικά δοκιμάζει κάθε νέο πρόεδρο της Fed. Όμως η εμφάνιση του Γουόρς ήταν αρκετά αδύναμη ώστε να καταστήσει την επόμενη απόφαση για τα επιτόκια, αλλά και το συμπόσιο της Fed στο Τζάκσον Χόουλ στα τέλη Αυγούστου, γεγονότα υψηλού κινδύνου για τις μετοχές.

«Οι επενδυτές θα πρέπει να συνηθίσουν την αβεβαιότητα», έγραψε ο Στιούαρτ Κάιζερ, επικεφαλής στρατηγικής αμερικανικών μετοχών στην Citigroup Global Markets. «Η μικρότερη καθοδήγηση από τη Fed πιθανότατα σημαίνει ότι τέτοιες έντονες κινήσεις θα γίνουν πιο συχνές».

Ο Κάιζερ προέτρεψε τους επενδυτές να χρησιμοποιούν δικαιώματα προαίρεσης (options) στον δείκτη Russell 2000 ως εργαλείο διαχείρισης της αυξημένης μεταβλητότητας στις επόμενες συνεδριάσεις της Fed.

Οι επενδυτές έχουν ήδη αυξήσει σημαντικά τις αγορές προστατευτικών δικαιωμάτων πώλησης (put spreads) στο ETF iShares Russell 2000, προκειμένου να αντισταθμίσουν κινδύνους ενόψει της συνεδρίασης της FOMC και του Τζάκσον Χόουλ.

Για τη συνεδρίαση του Σεπτεμβρίου, οι αγορές την Παρασκευή τιμολογούσαν πιθανότητα 65% για αύξηση επιτοκίων. Η πιθανότητα αυτή, αλλά και η αβεβαιότητα γύρω από την απόφαση, αναμένεται να λειτουργήσουν ως βάρος για τις μετοχές.

Ο κίνδυνος ενός νέου 2022

«Γεωπολιτικά, το πετρέλαιο και τα επιτόκια θα διαπραγματεύονται σε υψηλότερα επίπεδα από ό,τι προηγουμένως, ενώ αντίθετα οι μετοχές θα κινούνται με χαμηλότερους πολλαπλασιαστές αποτίμησης», εκτίμησε ο Γκίλμπερτ.

Ένας ακόμη κίνδυνος από την αβεβαιότητα της νομισματικής πολιτικής είναι ότι η άνοδος των αποδόσεων των ομολόγων μπορεί να αυξήσει τις συσχετίσεις μεταξύ διαφορετικών κατηγοριών ενεργητικού.

«Ο κίνδυνος είναι να καταλήξουμε σε ένα σενάριο παρόμοιο με το 2022, όπου οι συσχετίσεις εκτοξεύονται σε όλες τις αγορές», δήλωσε ο Μπράιαν Νικ, επικεφαλής στρατηγικής χαρτοφυλακίων στη Newedge Wealth.

Το 2022, ο επιθετικός κύκλος αυξήσεων επιτοκίων της Fed για την καταπολέμηση του πληθωρισμού οδήγησε σε μεγάλη πτώση των χρηματιστηρίων. Ο S&P 500 υποχώρησε περίπου 25% από την κορυφή του Ιανουαρίου έως το χαμηλό του Οκτωβρίου και έκλεισε τη χρονιά με απώλειες 19,4%, στη χειρότερη επίδοσή του από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008.

Ωστόσο, οι επενδυτές δεν μιλούν ακόμη για νέα bear market.

Τα εντυπωσιακά αποτελέσματα της Microsoft ενίσχυσαν τις προσδοκίες ότι η ανάπτυξη των υποδομών τεχνητής νοημοσύνης και τα κέρδη παραγωγικότητας που σχετίζονται με αυτήν θα συνεχίσουν να στηρίζουν τις μετοχές.

Παράλληλα, οι ενεργειακές μετοχές — ο καλύτερος κλάδος του S&P 500 φέτος — συνέχισαν να ενισχύονται καθώς οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν υψηλές.

Την ίδια στιγμή, ορισμένα στελέχη της Fed αποφάσισαν να εξηγήσουν τη θέση τους, ακόμη κι αν ο πρόεδρος της κεντρικής τράπεζας δεν το έκανε.

Οι τρεις αξιωματούχοι που διαφώνησαν στη συνεδρίαση δημοσιοποίησαν την Παρασκευή τις απόψεις τους, εξηγώντας γιατί θεωρούν ότι η Fed πρέπει να αυξήσει άμεσα τα επιτόκια.

«Για να περιορίσουμε τον κίνδυνο ο υψηλός πληθωρισμός να παγιωθεί, προτιμώ μια σταδιακή σύσφιξη της πολιτικής καθώς συλλέγουμε περισσότερα δεδομένα για την πορεία του πληθωρισμού και της απασχόλησης», δήλωσε ο πρόεδρος της Fed της Μινεάπολης, Νιλ Κασκάρι.

«Αν ο πληθωρισμός παραμείνει υψηλός, κατά την άποψή μου μια σειρά μικρών αυξήσεων επιτοκίων θα ήταν καλύτερη από το να περιμένουμε και τελικά να αναγκαστούμε σε πολύ πιο επιθετικές κινήσεις», πρόσθεσε.