SpaceX: Η IPO που έγραψε ιστορία και η απότομη προσγείωση – Πόσο αξίζει τελικά η εταιρεία του Έλον Μασκ;

Η θεαματική είσοδος της SpaceX στη Wall Street εξελίχθηκε μέσα σε λίγες εβδομάδες από μία από τις μεγαλύτερες χρηματιστηριακές επιτυχίες όλων των εποχών σε μια από τις μεγαλύτερες ανατροπές των τελευταίων ετών.

Η εταιρεία του Έλον Μασκ, η οποία εισήχθη στο χρηματιστήριο με αποτίμηση-ρεκόρ και εν μέσω πρωτοφανούς επενδυτικού ενθουσιασμού, έχει πλέον χάσει περίπου το 40% της αξίας της από τα υψηλά της, διαγράφοντας πάνω από 1 τρισ. δολάρια χρηματιστηριακής αξίας.

Παρά την απότομη διόρθωση, οι περισσότεροι αναλυτές της Wall Street εξακολουθούν να διατηρούν θετική στάση απέναντι στη μετοχή, αν και οι εκτιμήσεις τους για την πραγματική της αξία διαφέρουν σημαντικά.

Για σχεδόν 24 χρόνια η εταιρεία αεροδιαστημικής τεχνολογίας και παροχής υπηρεσιών διαστημικών μεταφορών που ίδρυσε ο πλουσιότερος άνθρωπος του κόσμου, παρέμενε ιδιωτική.

Η αποτίμησή της αυξανόταν μέσω διαδοχικών γύρων χρηματοδότησης και κυρίως μέσω δευτερογενών πωλήσεων μετοχών από εργαζομένους και πρώιμους επενδυτές.

Στα τέλη του 2025, η εταιρεία προχώρησε σε μία ακόμη πώληση μετοχών που την αποτιμούσε κοντά στα 800 δισ. δολάρια, ενώ παράλληλα προετοίμαζε την είσοδό της στο χρηματιστήριο.

Η μεγαλύτερη IPO στην ιστορία

Στις 13 Ιουνίου 2026 ολοκλήρωσε την μεγαλύτερη δημόσια προσφορά μετοχών (IPO) στην ιστορία, συγκεντρώνοντας 75 δισ. δολάρια με τιμή 135 δολάρια ανά μετοχή, ένα ποσό που καθορίστηκε προσωπικά από τον Έλον Μασκ και όχι μέσω της συνήθους διαδικασίας καθορισμού της τιμής, κατά τα λεγόμενα πηγών της αγοράς.

Με την απότιμηση της να φτάνει στα 1,78 τρισ. δολάρια, παρά το γεγονός ότι η εταιρεία ήταν ζημιογόνος και οι μετοχές της διαπραγματεύονταν 92 φορές τα έσοδά της, τα οποία ανήλθαν σε 19 δισ. δολάρια κατά το προηγούμενο έτος.

«Ο Έλον απλώς μπήκε και είπε ποια ήταν η τιμή… δεν υπήρξε καθόλου διαδικασία καθορισμού της τιμής», δήλωσε στους FT στέλεχος ενός μεγάλου αμερικανικού hedge fund.

Το εκρηκτικό ντεμπούτο

Η εκκίνηση του τίτλου θύμιζε περισσότερο τις μεγάλες τεχνολογικές «φούσκες» των προηγούμενων δεκαετιών.

Την πρώτη ημέρα εκτοξεύτηκε σχεδόν 20% και έκλεισε στα 160,95 δολάρια, με την αποτίμηση της να κάνει άλμα φτάνοντας περίπου στα 2,1 τρισ. δολάρια και καθιστώντας τον Μασκ, έστω και πρόσκαιρα, τον πρώτο τρισεκατομμυριούχο στον κόσμο.

Η IPO της SpaceX πραγματοποιήθηκε εν μέσω ενθουσιασμού και έντονης δημοσιότητας, αξιοποιώντας το ισχυρό αφήγημα που συνδύαζε την εξερεύνηση του διαστήματος, τους επαναχρησιμοποιούμενους πυραύλους, το δορυφορικό διαδίκτυο Starlink και το όραμα του Έλον Μασκ για την επόμενη γενιά υποδομών τεχνητής νοημοσύνης (AI).

Η δομή της δημόσιας εγγραφής ήταν αξιοσημείωτα περίεργη: περίπου το 70% των μετοχών διατέθηκε σε διαχειριστές μακροπρόθεσμων επενδυτικών κεφαλαίων, κρατικά επενδυτικά ταμεία και μακροχρόνιους συμμάχους του Έλον Μασκ.

Το 20% κατέληξε σε ιδιώτες επενδυτές, ένα ασυνήθιστα υψηλό ποσοστό, ενώ τα hedge funds περιορίστηκαν σε μόλις περίπου 10%.

Τέσσερα κρατικά επενδυτικά ταμεία του Κόλπου, μεταξύ των οποίων το Public Investment Fund της Σαουδικής Αραβίας, καθώς και κρατικά επενδυτικά ταμεία από το Κατάρ και το Κουβέιτ, επρόκειτο να λάβουν μετοχές αξίας άνω του 1 δισ. δολαρίων. Την ίδια στιγμή, η BlackRock υπέβαλε αίτημα για την απόκτηση μετοχών αξίας άνω των 5 δισ. δολαρίων.

Η κατάρρευση

Στις 16 Ιουνίου η μετοχή έφτασε σε ενδοσυνεδριακό υψηλό 225 δολαρίων, αλλά στη συνέχεια υποχώρησε απότομα.

Μέχρι τα τέλη Ιουνίου, είχε χάσει σχεδόν 30% από εκείνο το υψηλό, αν και εξακολουθούσε να διαπραγματεύεται σημαντικά πάνω από την τιμή της δημόσιας εγγραφής, τα 135 δολάρια.

Στις αρχές Ιουλίου, η τιμή της κυμαινόταν γύρω στα 151–152 δολάρια. Ενώ αυτή την εβδομάδα, μετά την αποτυχημένη δοκιμαστική εκτόξευση του πυραύλου Starship  της εταιρείας, υποχώρησε κάτω από την τιμή εισαγωγής, φτάνοντας στη συνεδρίαση της Παρασκευής στο χαμηλό των 122,12 δολαρίων.

Καταγράφοντας συνολική πτώση άνω του 40% από τα υψηλά και διαγράφοντας πάνω από 1 τρισ. δολάρια χρηματιστηριακής αξίας.

Σύμφωνα με το Reuters και τους Financial Times, οι βασικοί λόγοι ήταν η υπερβολικά υψηλή αποτίμηση μετά την IPO, οι μαζικές κατοχυρώσεις κερδών, οι ανησυχίες για τις μεγάλες κεφαλαιουχικές δαπάνες (περίπου 25 δισ. δολάρια), τα ζημιογόνα αποτελέσματα της προηγούμενης χρήσης, η άνοδος των επιτοκίων και η γενικότερη πίεση στις μετοχές υψηλής ανάπτυξης, αλλά και η λήξη των περιόδων lock-up, κατά τις οποίες οι αρχικοί μέτοχοι δεν επιτρέπεται να πουλήσουν τις μετοχές τους.

Πρόκειται για ακόμη μία υπενθύμιση ότι ο ενθουσιασμός της Wall Street μπορεί να εξασθενήσει πολύ γρήγορα, ακόμη και για μια εταιρεία της οποίας οι τεράστιες φιλοδοξίες και η στήριξη του Έλον Μασκ την οδήγησαν προσωρινά σε αποτίμηση άνω των 2,6 τρισ. δολαρίων τον περασμένο μήνα.

«Νομίζω ότι ο “ελέφαντας στο δωμάτιο” είναι πως υπάρχουν πολλοί επενδυτές που κατέχουν τη μετοχή και αρκετοί από αυτούς επιθυμούν να αποκτήσουν ρευστότητα, δηλαδή να πουλήσουν μέρος των συμμετοχών τους. Αυτό ασκεί σημαντικές πιέσεις στη μετοχή», δήλωσε ο Justus Parmar, διευθύνων σύμβουλος της Fortuna Investments, η οποία είναι επενδυτής στη SpaceX.

«Πιθανότατα βλέπουμε ήδη ένα μέρος αυτής της πίεσης και, στη διάρκεια του έτους, είναι πιθανό να δούμε ακόμη μεγαλύτερη.»

Η απόκλιση στις τιμές στόχους

Παρά τις έντονες διακυμάνσεις η SpaceX κέρδισε την υποστήριξη της Wall Street, καθώς διεθνείς χρηματιστηριακές εταιρείες ξεκίνησαν την κάλυψη της εταιρείας με μια σαφή και ομόφωνη σύσταση: αγοράστε την μετοχή.

Ωστόσο, οι τιμές στόχοι παρουσίασαν μεγάλη απόκλιση.

Οι αναλυτές της Morgan Stanley έθεσαν τιμή-στόχο τα 300 δολάρια ανά μετοχή, μία από τις υψηλότερες στη Wall Street. Υποστηρίζονταν ότι θα μπορούσε να κινηθεί από τα 75 δολάρια στο απαισιόδοξο σενάριο έως τα 600 δολάρια στο αισιόδοξο σενάριο.

Η UBS ξεκίνησε την κάλυψη της μετοχής με σύσταση «buy» και τιμή-στόχο τα 210 δολάρια για τους επόμενους 12 μήνες.

Η Bank of America όρισε τιμή-στόχο τα 235 δολάρια, επισημαίνοντας ότι η SpaceX διαπραγματεύεται με δείκτη 118 φορές τα εκτιμώμενα κέρδη του 2027.

Η Deutsche Bank, σε έκθεσή της με τίτλο «Apex of Civilisational Ambition» (Η κορύφωση της φιλοδοξίας του ανθρώπινου πολιτισμού), έθεσε τιμή-στόχο τα 255 δολάρια, υποστηρίζοντας ότι η εταιρεία «αλλάζει την πορεία της ιστορίας με στόχο να καταστήσει τον άνθρωπο πολυπλανητικό είδος».

Η Citi έδωσε τιμή-στόχο 200 δολάρια έως το τέλος του έτους, χαρακτηρίζοντάς την ως «έναν σταθμό στην πορεία προς τα 900+ δολάρια». Σύμφωνα με την τράπεζα, μια τέτοια αποτίμηση θα μπορούσε να γίνει ρεαλιστική μόνο εφόσον η εταιρεία αποδείξει σε μεγάλη κλίμακα τις βασικές τεχνολογικές και μηχανικές της επιτυχίες.

Ο Μπράιαν Γκεζουάλε της Raymond James ξεκίνησε την κάλυψη της μετοχής με σύσταση «Strong Buy» και τιμή-στόχο τα 800 δολάρια, την υψηλότερη που έχει διατυπωθεί μέχρι σήμερα.

Η μέση τιμή-στόχος της Wall Street διαμορφώνεται στα 236,45 δολάρια, επίπεδο που εξακολουθεί να υποδηλώνει σημαντικό περιθώριο ανόδου από τις τρέχουσες τιμές.

Ωστόσο, δεν συμμερίζονται όλοι αυτόν τον ενθουσιασμό.

Ο αναλυτής της Morningstar, Nicolas Owens, επισήμανε ότι η εισαγωγή της εταιρείας στο χρηματιστήριο «υποστηρίχθηκε σχεδόν από κάθε επενδυτική τράπεζα στον κόσμο και ενισχύθηκε από την έντονη επενδυτική ζήτηση για εταιρείες υποδομών τεχνητής νοημοσύνης».

Εκτίμησε ότι, με βάση τις σημερινές επιδόσεις της, η πραγματική αξία της SpaceX ανέρχεται σε περίπου 780 δισ. δολάρια και ότι η αποτίμηση των 1,78 τρισ. δολαρίων θα μπορούσε να δικαιολογηθεί μόνο εάν η εταιρεία υλοποιήσει τους εξαιρετικά φιλόδοξους μακροπρόθεσμους στόχους που έχει θέσει.

Τι περιμένουν οι επενδυτές

Πλέον, το ενδιαφέρον των επενδυτών στρέφεται στα πρώτα οικονομικά αποτελέσματα της εταιρείας μετά την εισαγωγή της στο χρηματιστήριο. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η σχετική ανακοίνωση θα πραγματοποιηθεί την πρώτη εβδομάδα του Αυγούστου.

Μετά τη δημοσίευση των αποτελεσμάτων, αναμένεται να λήξει η πρώτη φάση της περιόδου lock-up της IPO, γεγονός που θα επιτρέψει σε επιλέξιμους εργαζομένους και σε ορισμένους πρώιμους μετόχους να αρχίσουν να πωλούν μέρος των συμμετοχών τους. Σύμφωνα με τους αναλυτές, η πρόσθετη αυτή προσφορά μετοχών στην αγορά ενδέχεται να ασκήσει ακόμη μεγαλύτερες πιέσεις στην τιμή της μετοχής.