Για να μας βλέπεις πιο συχνά στα αποτελέσματα αναζήτησης Add mononews.gr on Google

Σημαντικές δυσλειτουργίες στη λειτουργία των πολεοδομιών, αλλά και σοβαρά κενά στη διαχείριση της δημόσιας ακίνητης περιουσίας, αναδεικνύει έρευνα της συμβουλευτικής εταιρείας διαχείρισης χαρτοφυλακίων ακινήτων BluPeak Estate Analytics, η οποία βασίστηκε στα στοιχεία της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας για το 2024.

Η μελέτη επικεντρώνεται στις καταγγελίες που αφορούν τη δημόσια διοίκηση, τις Υπηρεσίες Δόμησης (ΥΔΟΜ), το δομημένο περιβάλλον, τα ακίνητα και τα δημόσια έργα, καταγράφοντας παράλληλα τα προβλήματα που προκαλούν οι μεγάλες καθυστερήσεις στην έκδοση οικοδομικών αδειών.

1

Χιλιάδες καταγγελίες για ζητήματα που αφορούν το οικιστικό περιβάλλον

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η BluPeak Estate Analytics, η Εθνική Αρχή Διαφάνειας δέχθηκε το 2024 συνολικά 5.305 καταγγελίες, ενώ ο Συνήγορος του Πολίτη κατέγραψε 15.394 αναφορές πολιτών μέσα στην ίδια χρονιά.

Από αυτές, οι 2.278 σχετίζονταν άμεσα με το οικιστικό περιβάλλον και αφορούσαν ζητήματα οικοδομικής δραστηριότητας, πολεοδομικών διαδικασιών, αδειοδοτήσεων, χωροταξικού σχεδιασμού και προβλημάτων που επηρεάζουν την καθημερινότητα των πολιτών και τη λειτουργία της αγοράς ακινήτων.

Η εικόνα αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη το μέγεθος της οικοδομικής δραστηριότητας στη χώρα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, κατά το 2024 εκδόθηκαν 30.992 οικοδομικές άδειες, οι οποίες αντιστοιχούσαν σε περίπου 7,28 εκατομμύρια τετραγωνικά μέτρα επιφάνειας και σχεδόν 32 εκατομμύρια κυβικά μέτρα οικοδομικού όγκου.

Οι καθυστερήσεις επηρεάζουν ολόκληρη την αγορά ακινήτων

Όπως επισημαίνει η έρευνα, τα προβλήματα δεν περιορίζονται αποκλειστικά στις υπηρεσίες που εκδίδουν τις άδειες. Όταν μια οικοδομική άδεια καθυστερεί ή όταν η πολεοδομική κατάσταση ενός ακινήτου παραμένει ασαφής, οι συνέπειες μεταφέρονται σε ολόκληρη την αλυσίδα της αγοράς.

Μεταβιβάσεις ακινήτων, μισθώσεις, επενδυτικά σχέδια, χρηματοδοτήσεις αλλά και η ίδια η εμπορική αξία μιας περιουσίας επηρεάζονται άμεσα από την αβεβαιότητα που δημιουργείται γύρω από τη νομιμότητα και την ωριμότητα ενός ακινήτου.

Η BluPeak υπογραμμίζει ότι η ζημιά δεν παραμένει σε έναν διοικητικό φάκελο, αλλά επεκτείνεται στην οικονομία και στην αγορά ακινήτων συνολικά, δημιουργώντας εμπόδια σε επενδύσεις και αναπτυξιακά έργα.

Υποστελέχωση η βασική αιτία των καθυστερήσεων

Η έρευνα αποδίδει σημαντικό μέρος των προβλημάτων στην έλλειψη προσωπικού που αντιμετωπίζουν οι Υπηρεσίες Δόμησης σε όλη τη χώρα.

Από τους 332 δήμους της Ελλάδας, μόλις περίπου 185 διαθέτουν λειτουργική Υπηρεσία Δόμησης, γεγονός που σημαίνει ότι 147 δήμοι δεν έχουν δική τους οργανωμένη πολεοδομική υπηρεσία.

Παράλληλα:

  • Περίπου το 35% των ΥΔΟΜ λειτουργεί με έως δύο μηχανικούς.
  • Σχεδόν το 23% των υπηρεσιών χρειάζεται περισσότερο από τρεις μήνες για την έκδοση οικοδομικής άδειας.
  • Έχουν καταγραφεί ιδιαίτερα σύνθετες περιπτώσεις στις οποίες η ολοκλήρωση της διαδικασίας ξεπέρασε ακόμη και τα πέντε χρόνια.

Τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν το μέγεθος του προβλήματος που αντιμετωπίζουν τόσο οι πολίτες όσο και οι επαγγελματίες του κλάδου των κατασκευών.

Έλλειψη διαφάνειας και ασύνδετα συστήματα δημιουργούν αβεβαιότητα

Η μελέτη τονίζει ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στον χρόνο διεκπεραίωσης των αιτήσεων.

Όταν οι καθυστερήσεις συνδυάζονται με ανεπαρκή διαφάνεια, ασύνδετα μητρώα δεδομένων και αδυναμία παρακολούθησης της πορείας των φακέλων σε πραγματικό χρόνο, δημιουργείται ένα περιβάλλον αβεβαιότητας που δυσχεραίνει τόσο τις επενδύσεις όσο και τον αποτελεσματικό έλεγχο της νομιμότητας.

Η απουσία ενιαίων ψηφιακών υποδομών καθιστά δύσκολη τη διαχείριση κρίσιμων πληροφοριών και περιορίζει τη δυνατότητα γρήγορης εξυπηρέτησης πολιτών και επαγγελματιών.

Το παράδειγμα της Αττικής

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ευρήματα που αφορούν την καταγραφή της δημοτικής ακίνητης περιουσίας.

Όπως αναφέρεται στην έρευνα, η έλλειψη ολοκληρωμένων μητρώων δυσχεραίνει ακόμη και τον σχεδιασμό στεγαστικών και αναπτυξιακών πολιτικών. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα δήμου της Αττικής, όπου εμφανίζονται μόλις 180 καταγεγραμμένα ακίνητα, ενώ η πραγματική περιουσία εκτιμάται ότι κυμαίνεται από 1.850 έως και 2.500 ακίνητα.

Η δημοτική περιουσία περιλαμβάνει διαφορετικές κατηγορίες ακινήτων, όπως δημόσια και ιδιωτική δημοτική περιουσία, βοσκοτόπια, κοινόχρηστους χώρους, δημοτικές εγκαταστάσεις, οικόπεδα, κτίρια, διαμερίσματα, αγροτεμάχια και άλλες εκτάσεις.

Για τον λόγο αυτό, η απογραφή της δεν αποτελεί μια απλή λογιστική διαδικασία αλλά κρίσιμο εργαλείο διαχείρισης, προστασίας, αξιοποίησης και αποτίμησης της αξίας των περιουσιακών στοιχείων των δήμων.

Η ανάγκη για ψηφιακή οργάνωση και πλήρη χαρτογράφηση των ακινήτων

Η υπόθεση των πολεοδομιών, σύμφωνα με την BluPeak Estate Analytics, αναδεικνύει την ανάγκη για ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις στον τρόπο με τον οποίο οι δήμοι διαχειρίζονται και παρακολουθούν την ακίνητη περιουσία τους.

Πρώτο και βασικό βήμα θεωρείται η πλήρης καταγραφή όλων των δημοτικών ακινήτων, όχι μόνο ως προς τα λογιστικά στοιχεία, αλλά και σε ό,τι αφορά την τεχνική, νομική και πολεοδομική τους κατάσταση.

Κάθε ακίνητο θα πρέπει να διαθέτει έναν ενιαίο ψηφιακό φάκελο, ο οποίος θα συνδέεται με το Κτηματολόγιο, τις δηλώσεις Ε9, τις οικοδομικές άδειες, τις πολεοδομικές εκκρεμότητες και τα λογιστικά δεδομένα του ακινήτου.

Παράλληλα, κρίνεται απαραίτητος ο σαφής διαχωρισμός ανάμεσα στα ακίνητα που χρησιμοποιούνται για τις ανάγκες των δήμων και σε εκείνα που μπορούν να αξιοποιηθούν αναπτυξιακά ή να αποφέρουν έσοδα προς όφελος των τοπικών κοινωνιών.

Διαφάνεια στις ΥΔΟΜ και ενίσχυση των ελέγχων

Η έρευνα καταλήγει ότι η ενίσχυση της διαφάνειας στις Υπηρεσίες Δόμησης αποτελεί προϋπόθεση για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης πολιτών και επενδυτών.

Μεταξύ των προτάσεων που διατυπώνονται περιλαμβάνονται:

  • Η δημοσιοποίηση στατιστικών στοιχείων για τον αριθμό των αδειών που εκδίδονται, τις καθυστερήσεις και τις εκκρεμείς υποθέσεις.
  • Η εφαρμογή τυχαίων αλλά και στοχευμένων ελέγχων σε φακέλους υψηλού κινδύνου.
  • Η πλήρης ψηφιακή καταγραφή κάθε ενέργειας των υπαλλήλων στις πολεοδομικές διαδικασίες.
  • Η δημιουργία ασφαλών και αξιόπιστων καναλιών καταγγελιών για πολίτες, μηχανικούς και επαγγελματίες της αγοράς.

Όπως επισημαίνεται, τα ψηφιακά μητρώα, τα συστήματα GIS και τα σύγχρονα εργαλεία παρακολούθησης μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη βελτίωση της λειτουργίας των υπηρεσιών, υπό την προϋπόθεση ότι θα λειτουργούν συμπληρωματικά και όχι σε αντικατάσταση του δημόσιου ελέγχου και της λογοδοσίας.

 

Διαβάστε επίσης 

ΑΑΔΕ: Απλοποιείται η χορήγηση δασμοφορολογικής απαλλαγής λόγω μετοικεσίας

Παπαθανάσης: 142,969 εκατ. ευρώ από το ΕΠΑ 2026-2030 για τη στήριξη της ΟΤΑ Α’ βαθμού σε περιοχές που επλήγησαν από φυσικές καταστροφές

ΑΑΔΕ: Στο μικροσκόπιο οι μεταφορές χρημάτων και οι κοινοί λογαριασμοί – Πότε ενεργοποιείται φόρος δωρεάς