Ένα έργο τέχνης: Τα «Ανεμοδαρμένα Ύψη», σπάνια, υφασμάτινη πρώτη έκδοση σε δημοπρασία 

Ήταν γραμμένο με ψευδώνυμο. Δίχασε τους κριτικούς. Και επιπλέον ήταν γεμάτο λάθη. Ακόμη και στον τίτλο του. Όλα αυτά όμως, διόλου μείωσαν  τη γοητεία του μυθιστορήματος, που επρόκειτο να αναδειχθεί σε ένα από τα σπουδαιότερα που γράφτηκαν ποτέ στην Αγγλία. Τα «Ανεμοδαρμένα Ύψη» της Έμιλι Μπροντέ ενέπνευσαν άλλωστε αμέτρητα έργα τέχνης, θεατρικά έργα, ταινίες, μια όπερα, ένα μπαλέτο και ένα διάσημο τραγούδι της ποπ. Τα αντίτυπα της πρώτης έκδοσής του, το 1847 είναι ελάχιστα, ένα από αυτά όμως, σπάνιο σε κάθε περίπτωση βγαίνει σε δημοπρασία αυτό το μήνα από τον οίκο Christie’s  του Λονδίνου με τιμή που εκτιμάται έως και 600.000 λίρες (περίπου 700.000 ευρώ). Στην αρχική του βιβλιοδεσία με γκριζοπράσινο ύφασμα, ελαφρώς ξεθωριασμένο και μάλλον θαμπό κάνει τη διαφορά γι΄αυτόν ακριβώς το λόγο από τα υπόλοιπα της πρώτης έκδοσης, που έχουν διασωθεί –περί τα 250 υπολογίζονται-  τα περισσότερα των οποίων έχουν ξαναδεθεί για δημόσιες ή ιδιωτικές συλλογές,  

  «Είναι ένα έργο τέχνης», όπως δηλώνει ο Μαρκ Γουίλτσιρ, ειδικός σε σπάνια βιβλία στον οίκο Christie’s London γι΄αυτήν την κακοτυπωμένη έκδοση, που η Έμιλι Μπροντέ υπογράφει ως Έλις Μπελ. «Αυτά τα βιβλία στην αρχική τους βιβλιοδεσία είναι  σημαντικά για την σπανιότητά τους. «Η τελευταία φορά που εμφανίστηκε σε δημοπρασία ήταν το 1908, επομένως κανένας συλλέκτης εν ζωή σήμερα δεν είχε την ευκαιρία να το αποκτήσει. Αποτελεί έτσι αντικείμενο πόθου για ιδιώτες και δημόσιους  συλλέκτες σε όλο τον κόσμο».    Τα «Ανεμοδαρμένα Ύψη», βιβλιοδετημένα σε δύο τόμους προσφέρονται μαζί με έναν τρίτο, που περιλαμβάνει μυθιστόρημα επίσης, της Άννας Μπροντέ, αδελφής της Έμιλι, το «Άγκνες Γκρέι». 

Τυπογραφικά λάθη και λατρεία

  Το έργο είχε εκδοθεί πολύ βιαστικά από τον Τόμας Κότλεϊ Νιούμπι, ο οποίος ήθελε απεγνωσμένα να επωφεληθεί από την μεγάλη επιτυχία της  «Τζέιν Έιρ» της Σαρλότ Μπροντέ, μεγαλύτερης αδελφής της  Έμιλι, που κυκλοφόρησε από έναν αντίπαλο εκδότη την ίδια χρονιά. Η Σαρλότ Μπροντέ εξάλλου, ήταν εκείνη, που μετά τον θάνατο της αδελφής της επιμελήθηκε μία δεύτερη έκδοση το 1850 αποκαλύπτοντας το πραγματικό όνομα της συγγραφέως και προσθέτοντας ένα  βιογραφικό σημείωμα γι΄αυτήν. 

  Η αρχική έκδοση ωστόσο, ήταν γεμάτη τυπογραφικά λάθη – που όμως, έχουν λατρευτεί από τους συλλέκτες – συμπεριλαμβανομένων ακανόνιστων παυλών και κομμάτων, καθώς και της  επαναλαμβανόμενης ανορθογραφίας του  «Heights» ως «Heghts. 

  Η παθιασμένη ιστορία αγάπης, απώλειας, κοινωνικής τάξης και καιρικών φαινομένων δίχασε τους κριτικούς από την αρχή. Ένας κριτικός για το περιοδικό Graham’s Lady’s Magazine είχε γράψει το καυστικό: «Το πώς ένας άνθρωπος μπόρεσε να γράψει ένα τέτοιο βιβλίο όπως το παρόν, χωρίς να αυτοκτονήσει πριν ολοκληρώσει τα δώδεκα κεφάλαια είναι ένα μυστήριο. Είναι ένα μείγμα χυδαίας εξαχρείωσης και αφύσικης φρίκης».

  Από την άλλη όμως,  πολλοί ήταν αυτοί που αναγνώρισαν τη δύναμή του. Ένας κριτικός του Literary World είχε γράψει έτσι:  «Παρά την απεχθή τραχύτητα μεγάλου μέρους των διαλόγων και τις απίθανες πτυχές μεγάλου μέρους της πλοκής, είμαστε μαγεμένοι»!   Στους ένθερμους θαυμαστές του περιλαμβάνονταν  αργότερα ο καλλιτέχνης και ποιητής Ντάντε Γκάμπριελ Ροσέτι, ο ποιητής Άλγκερνον Σουίνμπερν και η μυθιστοριογράφος Βιρτζίνια Γουλφ, η οποία είχε γράψει, πως «Η Έμιλι ήταν μεγαλύτερη ποιήτρια από τη Σάρλοτ». 

Ορόσημο λογοτεχνίας

   Όπως πολλοί άλλοι εξάλλου, έτσι και ο  Γουίλτσιρ γνώρισε τα «Ανεμοδαρμένα Ύψη» μέσω του «Χίθκλιφ», της θρηνητικής μελωδίας της Κέιτ Μπους, που έφθασε στο Νο 1  το 1978 ενώ το βιβλίο δεν έχασε ποτέ την επιρροή του. «Είναι, πραγματικά, ένα ορόσημο, ένα από τα πιο εμβληματικά μυθιστορήματα στην αγγλική γλώσσα», όπως λέει ο εμπειρογνώμων του οίκου.  Ο ίδιος αναζητώντας τα σωζόμενα αντίτυπα της πρώτης έκδοσης έχει εντοπίσει,  ότι υπάρχουν μόνο έξι σε δημόσιες συλλογές με το αρχικό δέσιμο και μόνο τρία στο Ηνωμένο Βασίλειο: ΄Στην Βρετανική Βιβλιοθήκη, στη Βιβλιοθήκη Μπόντλιαν στην Οξφόρδη και στη βιβλιοθήκη Μπράδερτον στο Λιντς.

     Το αντίτυπο που θα πωληθεί στις 30 Ιουνίου προέρχεται από τους διαχειριστές μιας άγνωστης «αριστοκρατικής ιδιωτικής συλλογής» και παρ’ όλο που τα αρχεία λένε, ότι βρισκόταν στη βιβλιοθήκη στις αρχές της δεκαετίας του 1850, ο Γουίλτσιρ πιστεύει ότι αγοράστηκε το 1847 ενώ διαβάστηκε  αμέσως. Αν τα «Ανεμοδαρμένα Ύψη» όμως ήταν σαφώς διαβασμένα, η « Άγκνες Γκρέι» δεν είχε ανοιχτεί.

  Οι τόμοι θα εκτεθούν δημόσια για πρώτη και πιθανώς τελευταία φορά στην δωρεάν έκθεση του οίκου Christie’s στο Λονδίνο, για τέσσερις ημέρες από τις 26 Ιουνίου πριν από την Έκθεση «The Exceptional Sale: Masterworks Across Cultures» στις 30 Ιουνίου.

Διαβάστε επίσης 

Η φύση, η αγάπη, η ζωή – Το τρίπτυχο του σπουδαίου ζωγράφου Ντέιβιντ Χόκνεϊ που πέθανε σε ηλικία 88 ετών

Ο Συγγρός, ο Τσίλερ και το υπουργείο Εξωτερικών – Πλήρης ανακαίνιση του διατηρητέου κτηρίου

Οι γυναίκες εργαζόμενες γυρίζουν την πλάτη στα επαγγέλματα τέχνης – Οι αδικίες